VCCI: Ưu tiên giảm độ phức tạp của quy định thuế, kế toán, hóa đơn điện tử với hộ kinh doanh

7 giờ trướcBài gốc

VCCI vừa tiến hành khảo sát trên toàn quốc đối với các hộ kinh doanh. Báo cáo khảo sát của VCCI năm 2026 cho thấy khu vực hộ kinh doanh vẫn là một trụ cột sống còn của kinh tế hộ gia đình và an sinh xã hội.

Tuy nhiên, các hộ kinh doanh đang vận hành trong trạng thái sức khỏe suy yếu, lợi nhuận mỏng và tâm thế phòng thủ kéo dài. Phần lớn hộ chỉ lãi ít. Doanh thu và lượng khách hàng giảm trên diện rộng. Xu hướng chủ đạo trong 2 năm tới là duy trì hoặc thu hẹp thay vì mở rộng và chỉ một tỷ lệ nhỏ có ý định chuyển đổi thành doanh nghiệp.

(Ảnh minh họa)

Theo VCCI, về bản chất, điểm nghẽn của khu vực hộ kinh doanh hiện nay không chỉ nằm ở sức cầu yếu hay chi phí đầu vào tăng, mà còn nằm ở sự thiếu tương thích giữa yêu cầu quản lý ngày càng phức tạp với năng lực tuân thủ của một khu vực chủ yếu gồm các đơn vị siêu nhỏ và nhỏ.

Đáng chú ý, VCCI cho rằng, nghĩa vụ thuế, mức độ tuân thủ và hóa đơn điện tử đối với hộ kinh doanh còn gặp nhiều khó khăn.

Cụ thể, chỉ một tỷ lệ nhỏ hộ kinh doanh thật sự hiểu rõ quy định mới về thuế, kế toán (có 49.8% hộ kinh doanh được hỏi cho biết nắm cơ bản; 33,9% hộ kinh doanh có nghe nói; hầu hết hộ kinh doanh phản ánh khó khăn đối với các nghiệp vụ thuế – kế toán như xuất hóa đơn, hạch toán chi phí, kê khai và nộp thuế…

Cùng với đó, hộ kinh doanh cho rằng mức độ tác động của các loại chi phí tuân thủ mới có xu hướng gia tăng theo quy mô doanh thu. Đơn cử với Thời gian tuân thủ, tỷ lệ đánh giá tác động ở mức lớn/rất lớn tăng từ 61,5% ở nhóm doanh thu dưới 500 triệu đồng lên 77,1% ở nhóm từ 500 triệu - 3 tỷ đồng và 87,3% ở nhóm từ 3 tỷ đồng trở lên.

Trên 70% hộ kinh donh lo ngại thủ tục phức tạp; gần 70% sợ rủi ro xử phạt; trên 60% hộ kinh doanh thấy chi phí tuân thủ cao, lo không cập nhật kịp thời…

Trước thực tế trên, VCCI cho rằng cần ưu tiên giảm độ phức tạp của các quy định thuế, kế toán và hóa đơn điện tử theo hướng phù hợp hơn với năng lực thực tế của HKD, đặc biệt là nhóm siêu nhỏ, nhóm học vấn thấp và nhóm lớn tuổi.

Cần phát triển các công cụ hỗ trợ tuân thủ chi phí thấp và dễ sử dụng, như phần mềm kế toán đơn giản, hướng dẫn kê khai theo ngôn ngữ dễ hiểu và cơ chế hỗ trợ trực tiếp tại địa phương, thay vì giả định rằng đa số hộ kinh doanh có thể tự hấp thụ các quy định mới mà không cần trung gian hỗ trợ.

Chính sách hỗ trợ cần xác định rõ các nhóm ưu tiên. Nhóm hộ phụ thuộc hoàn toàn vào HKD như nguồn sinh kế cần được ưu tiên trong các chính sách giảm sốc và tăng sức chống chịu; nhóm siêu nhỏ và dễ tổn thương cần được hỗ trợ về tuân thủ và quản trị cơ bản; còn nhóm có quy mô lớn hơn, khách hàng B2B, hoặc nhu cầu ký kết hợp đồng và huy động vốn rõ hơn nên là đối tượng trọng tâm của các chương trình thúc đẩy chuyển đổi lên doanh nghiệp.

Đối với chính sách chuyển đổi lên doanh nghiệp, theo VCCI trọng tâm cần chuyển sang “giảm chi phí chuyển đổi thực tế”. Theo đó cần có các gói ưu đãi tài chính có điều kiện trong giai đoạn đầu. Đơn giản hóa thủ tục hành chính hậu chuyển đổi, hỗ trợ kế toán - thuế trong những năm đầu vận hành, và tạo ra một lộ trình nghĩa vụ tăng dần thay vì áp lực tuân thủ tăng đột ngột ngay sau khi chuyển đổi.

“Nếu không xử lý bài toán chi phí và rủi ro cảm nhận sau chuyển đổi, tỷ lệ sẵn sàng lên doanh nghiệp của hộ kinh doanh sẽ còn tiếp tục ở mức thấp”, báo cáo VCCI khuyến nghị.

Huyền Châu

Nguồn TCDN : https://taichinhdoanhnghiep.net.vn/vcci-uu-tien-giam-do-phuc-tap-cua-quy-dinh-thue-ke-toan-hoa-don-dien-tu-voi-ho-kinh-doanh-d66254.html