Vektor CR-21 - tham vọng súng trường tương lai của Nam Phi và cái kết dang dở

8 giờ trướcBài gốc

Cuối thập niên 1990, tại Nam Phi, công ty quốc phòng Denel thông qua thương hiệu Vektor bắt đầu giới thiệu một mẫu súng trường tấn công hoàn toàn mới mang tên CR-21, viết tắt của Combat Rifle 21st Century - súng trường chiến đấu thế kỷ 21.

Bối cảnh khi đó là nhiều quốc gia trên thế giới đang chuyển sang các thiết kế súng gọn nhẹ hơn, tối ưu cho tác chiến đô thị và cơ động cao.

CR-21 được phát triển dựa trên nền tảng súng trường R4 - phiên bản nội địa hóa từ dòng Galil có nguồn gốc từ AK.

Tuy nhiên, thay vì giữ cấu trúc truyền thống, các kỹ sư Nam Phi đã chuyển sang cấu hình bullpup, tức là hộp tiếp đạn được đặt phía sau cò súng.

Thiết kế này giúp giảm chiều dài tổng thể xuống còn khoảng 760 mm nhưng vẫn giữ chiều dài nòng tới 460 mm, qua đó đảm bảo hiệu suất đạn đạo.

Ngay từ khi ra mắt năm 1997, CR-21 gây chú ý bởi ngoại hình khác biệt. Toàn bộ thân súng được bao phủ bởi lớp vỏ polymer, các đường nét bo tròn mang phong cách tương lai, khác hẳn các mẫu súng trường góc cạnh truyền thống.

Nhà sản xuất kỳ vọng thiết kế này không chỉ giảm trọng lượng xuống khoảng 3,7 kg mà còn tăng độ bền trong điều kiện khắc nghiệt.

Về mặt kỹ thuật, CR-21 sử dụng đạn tiêu chuẩn 5,56 x 45 mm NATO, cùng loại đạn phổ biến trong nhiều quân đội, trong đó có Mỹ. Súng vận hành bằng cơ chế trích khí và khóa nòng xoay, kế thừa độ tin cậy cao từ hệ AK.

Tốc độ bắn đạt khoảng 700 viên/phút, vận tốc đầu đạn khoảng 980 m/s, tầm bắn hiệu quả từ 400 đến 500 m. Hộp tiếp đạn tương thích loại 20 viên hoặc 35 viên, dùng chung với R4.

Một điểm đáng chú ý là CR-21 được tích hợp sẵn kính ngắm quang học độ phóng đại 1x, không cần pin, giúp xạ thủ có thể tác xạ nhanh trong cự ly gần và trung bình.

Ngoài ra, súng cũng có khả năng lắp súng phóng lựu gắn dưới nòng, tăng hỏa lực cho bộ binh.

Tuy nhiên, dù mang nhiều ý tưởng hiện đại, CR-21 nhanh chóng bộc lộ hạn chế trong quá trình đánh giá. Thiết kế bullpup của mẫu súng này không hỗ trợ xạ thủ thuận tay trái do hướng văng vỏ đạn cố định sang bên phải.

Đây là điểm yếu lớn trong môi trường chiến đấu thực tế. Bên cạnh đó, việc thiếu thước ngắm cơ truyền thống khiến súng phụ thuộc hoàn toàn vào kính ngắm tích hợp.

Ở góc độ chiến lược, CR-21 ra đời trong thời điểm cạnh tranh gay gắt giữa các dòng súng bullpup trên thế giới.

Những đối thủ như Tavor của Israel hay AUG của Áo đã chứng minh được tính linh hoạt, khả năng tùy biến cao và phù hợp với nhiều đối tượng sử dụng.

Trong khi đó, CR-21 lại thiếu khả năng thích nghi và không tạo được lợi thế rõ rệt.

Kết quả là quân đội Nam Phi không chấp nhận đưa CR-21 vào trang bị chính thức. Số lượng sản xuất chỉ dừng ở khoảng 200 khẩu, chủ yếu phục vụ thử nghiệm và trưng bày. Dự án sau đó không được phát triển tiếp.