Bệnh nhân Đ.T.N. (52 tuổi, Bắc Ninh), nhập viện Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương trong tình trạng sốc nặng, phải sử dụng thuốc vận mạch liều cao để duy trì huyết áp. Tổn thương tại mu bàn tay trái hoại tử đen, xung quanh sưng nề, viêm tấy và đau dữ dội.
Khai thác bệnh sử cho thấy, trước đó ít ngày, bà N xuất hiện đau đầu, chóng mặt, đau vai gáy và đến một cơ sở y tế để tiêm thuốc hỗ trợ, mỗi ngày 1 mũi trong 5- 6 ngày.
Chỉ hai ngày sau khi dừng tiêm, bà bắt đầu sốt, mệt mỏi, đồng thời xuất hiện vùng sưng tấy tại vị trí tiêm ở mu bàn tay trái. Diễn biến trở nên đặc biệt nghiêm trọng khi chỉ trong 24 giờ, vùng da này nhanh chóng chuyển thành tổn thương hoại tử màu đen, kích thước khoảng 5x6 cm, kèm bọng nước.
Bệnh nhân sốt cao liên tục, mệt lả và nhanh chóng rơi vào tình trạng suy đa cơ quan, buộc phải chuyển tuyến cấp cứu. Tại khoa Cấp cứu, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, bệnh nhân nhập viện trong tình trạng sốc nặng, phải sử dụng thuốc vận mạch liều cao để duy trì huyết áp. Tổn thương tại mu bàn tay trái hoại tử đen, xung quanh sưng nề, viêm tấy và đau dữ dội.
Đáng lo ngại, chỉ sau 48 giờ, tình trạng viêm từ vùng hoại tử lan rộng ra toàn bộ bàn tay và lên đến cẳng tay - dấu hiệu điển hình của nhiễm trùng tiến triển nhanh, có nguy cơ lan rộng nếu không được kiểm soát kịp thời.
Kết quả xét nghiệm cho thấy bệnh nhân bị suy đa cơ quan nghiêm trọng: chức năng thận suy giảm (creatinine tăng trên 140 µmol/L), men gan tăng vọt trên 600 U/L, bilirubin máu vượt 100 µmol/L. Đây là những chỉ số cảnh báo tình trạng nhiễm trùng toàn thân đã ảnh hưởng nặng nề đến các cơ quan quan trọng.
Bệnh nhân đang điều trị tại BV Bệnh Nhiệt đới Trung ương (Ảnh: BVCC)
Theo ThS.BS Nguyễn Đức Minh, khoa Cấp cứu, tác nhân gây bệnh được xác định là vi khuẩn Serratia marcescens - một loại vi khuẩn Gram âm cơ hội, thường tồn tại trong môi trường như nước, đất. Khi xâm nhập vào cơ thể qua các tổn thương da, vi khuẩn này có thể gây nhiễm trùng huyết và viêm mô tế bào rất nặng, tiến triển nhanh.
Sau 2 ngày hồi sức tích cực với kháng sinh phổ rộng, bù dịch và thuốc vận mạch, bệnh nhân bước đầu đáp ứng điều trị, tình trạng sốc dần cải thiện, liều vận mạch được giảm. Phân tích về nguồn lây, bác sĩ cho rằng chưa đủ cơ sở khẳng định mũi tiêm là nguyên nhân trực tiếp. Tuy nhiên, vị trí tiêm đã tạo ra “cửa ngõ” trên da, khiến vi khuẩn từ môi trường có thể xâm nhập nếu vùng da này tiếp xúc với nước bẩn, bụi đất hoặc thực phẩm sống.
Khác với các nhiễm khuẩn do tụ cầu thường gây mưng mủ khu trú, những vi khuẩn Gram âm từ môi trường như Serratia marcescens thường gây hoại tử mô, lan nhanh và dễ dẫn đến sốc nhiễm khuẩn chỉ trong thời gian ngắn. Với các trường hợp hoại tử lan rộng, điều trị không chỉ dừng ở hồi sức và kháng sinh mà còn phải can thiệp ngoại khoa. Người bệnh có thể phải cắt lọc mô hoại tử nhiều lần nhằm kiểm soát ổ nhiễm trùng, hạn chế lan rộng và bảo tồn chức năng chi.
Sau 2 tuần điều trị tích cực, tình trạng suy đa tạng của bệnh nhân đã ổn định, hiện được chuyển sang khoa Phẫu thuật tạo hình để tiếp tục xử lý vùng hoại tử.
Các bác sĩ cảnh báo, từ tổn thương nhỏ trên da, nếu không được chăm sóc đúng cách, vi khuẩn có thể xâm nhập vào máu, gây nhiễm trùng huyết, sốc nhiễm khuẩn và suy đa cơ quan - những biến chứng có thể đe dọa trực tiếp tính mạng.
Người dân khi thực hiện các thủ thuật như tiêm, truyền cần đảm bảo vô khuẩn, đồng thời chú ý chăm sóc vị trí tiêm sau khi về nhà: giữ sạch, khô, tránh tiếp xúc với nước bẩn, đất cát cho đến khi vết kim lành hoàn toàn. Nếu xuất hiện dấu hiệu bất thường như sưng, đau, đổi màu da hoặc kèm sốt, mệt mỏi, cần đến cơ sở y tế ngay để được xử trí kịp thời.
Việt Linh