Vi phạm bản quyền có thể bị phạt đến 500 triệu đồng

5 giờ trướcBài gốc

Nhân viên kỹ thuật một công ty máy tính (ở phường Trấn Biên) cài phần mềm có bản quyền cho khách hàng. Ảnh minh họa: Kim Liễu

Trước thực trạng này, Chính phủ và các cơ quan chức năng đang tăng cường các biện pháp kiểm tra, xử lý nhằm nâng cao ý thức tuân thủ quy định về quyền sở hữu trí tuệ (SHTT).

Siết quản lý về sở hữu trí tuệ

Mới đây, Cục Bản quyền tác giả (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) đã ban hành Công văn số 314/BQTG-QL&HTQT, ngày 6-5-2026 về việc thực hiện Công điện số 38/CĐ-TTg, ngày 5-5-2026 của Thủ tướng Chính phủ về tập trung chỉ đạo thực hiện quyết liệt các giải pháp đấu tranh, ngăn chặn, xử lý hành vi xâm phạm quyền SHTT.

Theo đó, các tổ chức, doanh nghiệp và cá nhân được yêu cầu rà soát hoạt động chuyên môn, nghiệp vụ để bảo đảm tuân thủ nghiêm các quy định của pháp luật về quyền tác giả, quyền liên quan; không sử dụng chương trình máy tính không có bản quyền; không khai thác, sử dụng trái phép tác phẩm, cuộc biểu diễn, bản ghi âm, ghi hình và chương trình phát sóng.

Nội dung trên nhằm thực hiện yêu cầu của Thủ tướng Chính phủ về đợt cao điểm đấu tranh, ngăn chặn và xử lý các hành vi xâm phạm quyền SHTT trên phạm vi cả nước. Các bộ, ngành, địa phương được yêu cầu tập trung nguồn lực kiểm tra, xử lý các hành vi vi phạm, trong đó có các website phim, âm nhạc, trò chơi điện tử và truyền hình lậu có lượng truy cập lớn.

Một trong những vi phạm về bản quyền phổ biến thời gian qua là việc sử dụng phần mềm máy tính “lậu”. Theo quy định của Luật SHTT, chương trình máy tính được bảo hộ như một tác phẩm văn học, dù được thể hiện dưới dạng mã nguồn hay mã máy. Bà Pốc Ngọc Phấn, chuyên gia công nghệ tại Công ty TNHH Thương mại dịch vụ Nam Đồng Nai (phường Tam Hiệp) cho biết: Lâu nay, nhiều phần mềm máy tính trả phí đã bị can thiệp kỹ thuật để sử dụng miễn phí trái phép, thường được gọi là phần mềm crack hoặc phần mềm bẻ khóa.

Theo bà Phấn, một số phần mềm máy tính đang được “xài chùa” khá phổ biến là: Microsoft Win, Microsoft Office trên máy tính cá nhân và ở các doanh nghiệp nhỏ. Nhiều đơn vị xem việc sử dụng phần mềm “lậu” là giải pháp giúp giảm chi phí vận hành. Tuy nhiên, việc tiết kiệm trước mắt có thể dẫn đến những rủi ro lớn hơn về sau.

“Windows không bản quyền mang đến rủi ro lớn nhất về bảo mật và pháp lý. Đặc biệt nếu dùng các công cụ bẻ khóa (crack), máy tính có thể bị nhiễm mã độc, mất dữ liệu cá nhân, bị đánh cắp thông tin tài khoản và đối mặt với rủi ro bị phạt tiền. Khi sử dụng Office không bản quyền, máy tính dễ bị đơ, không sao lưu dữ liệu được, dễ nhiễm phần mềm độc hại, virus, không cập nhật được các tính năng mới nhất, thiếu sự hỗ trợ các phát sinh từ Microsoft…” - bà Phấn cảnh báo.

Theo các chuyên gia, ngoài vi phạm pháp luật, đối mặt nguy cơ mất an toàn thông tin, việc sử dụng phần mềm lậu còn ảnh hưởng đến uy tín doanh nghiệp, làm giảm khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn về SHTT trong quá trình hợp tác với đối tác trong và ngoài nước.

Trong bối cảnh các cơ quan chức năng đang đẩy mạnh đấu tranh với các hành vi xâm phạm quyền SHTT, các tổ chức, doanh nghiệp và cá nhân cần chủ động rà soát việc sử dụng phần mềm cũng như các nội dung số để tránh những rủi ro pháp lý không đáng có.

Luật sư NGÔ VĂN ĐỊNH, Đoàn Luật sư thành phố Đồng Nai

Mức chế tài cao

Luật sư Ngô Văn Định, Đoàn Luật sư thành phố Đồng Nai cho biết: Chương trình máy tính là đối tượng được bảo hộ quyền tác giả theo Luật SHTT. Vì vậy, việc sử dụng phần mềm không có bản quyền, sao chép hoặc khai thác trái phép phần mềm của tổ chức, cá nhân khác đều là hành vi vi phạm pháp luật. Hành vi vi phạm có thể bị xử phạt hành chính, thậm chí xem xét trách nhiệm hình sự nếu gây thiệt hại lớn hoặc thu lợi bất chính.

Theo Nghị định số 341/2025/NĐ-CP, ngày 26-12-2025 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính về quyền tác giả, quyền liên quan, hành vi sao chép tác phẩm mà không được phép của chủ sở hữu quyền tác giả có thể bị xử phạt từ 5-50 triệu đồng đối với cá nhân và từ 10-100 triệu đồng đối với tổ chức tùy theo mức độ vi phạm, giá trị hàng hóa vi phạm, thiệt hại gây ra hoặc khoản lợi bất hợp pháp thu được.

Ngoài hình thức phạt tiền, tổ chức, cá nhân vi phạm có thể bị buộc gỡ bỏ, xóa các bản sao vi phạm trên môi trường mạng; tiêu hủy tang vật vi phạm và hoàn trả khoản lợi bất hợp pháp có được từ hành vi xâm phạm quyền tác giả. Đáng chú ý, theo quy định hiện hành, mức phạt tiền tối đa trong lĩnh vực quyền tác giả, quyền liên quan có thể lên đến 250 triệu đồng đối với cá nhân và 500 triệu đồng đối với tổ chức.

Theo luật sư Định, bên cạnh vi phạm phần mềm máy tính, các hành vi vi phạm quyền tác giả trên môi trường số và mạng xã hội hiện nay cũng diễn ra khá phổ biến như: đăng tải lại phim ảnh, chương trình truyền hình, video ca nhạc, hình ảnh, bài viết báo chí hoặc các sản phẩm sáng tạo khác khi chưa được sự đồng ý của chủ sở hữu quyền tác giả; sử dụng nhạc có bản quyền trong video quảng cáo, livestream bán hàng; sao chép, cắt ghép nội dung để đăng tải lại trên các nền tảng mạng xã hội nhằm thu hút lượt xem, tăng tương tác hoặc phục vụ mục đích thương mại.

"Nhiều người cho rằng chia sẻ nội dung trên mạng xã hội là việc bình thường. Tuy nhiên, nếu việc sử dụng nội dung đó không được sự cho phép của chủ sở hữu quyền tác giả thì vẫn có thể bị xử lý theo quy định của pháp luật” - luật sư Ngô Văn Định khuyến cáo.

Kim Liễu

Nguồn Đồng Nai : https://baodongnai.com.vn/ban-doc/202606/vi-pham-ban-quyen-co-the-bi-phat-den-500-trieu-dong-4873a43/