Vì sao bà Takaichi không bước lên võ đài sumo?

2 giờ trướcBài gốc

Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi rời tòa nhà Quốc hội tại Tokyo, Nhật Bản, ngày 23/1. Ảnh: Reuters.

Khi giải sumo tổ chức tại Tokyo khép lại trong ngày 25/1 vừa qua, hàng nghìn khán giả đã có mặt để chứng kiến những đô vật hàng đầu được vinh danh trên võ đài sumo danh giá nhất Nhật Bản.

Tuy nhiên, một nhân vật nhận được nhiều sự quan tâm lại lựa chọn vắng mặt, đó là nữ Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi. Theo thông lệ của các giải đấu sumo tại Nhật Bản, Thủ tướng sẽ bước lên võ đài, trực tiếp trao chiếc cúp mạ vàng cho võ sĩ vô địch.

Bà Sanae Takaichi, nữ Thủ tướng đầu tiên trong lịch sử chính trường Nhật Bản, đã lựa chọn không tham dự lễ trao giải. Điều này cho thấy bà muốn tuân thủ quy định lâu đời về việc cấm phụ nữ bước lên võ đài sumo.

Bà Takaichi cử Bộ trưởng Giáo dục, một nam quan chức, đại diện trao giấy chứng nhận và cúp cho võ sĩ sumo vô địch. Các quan chức và người dân Nhật Bản hiểu rằng bà muốn tôn trọng văn hóa truyền thống của bộ môn sumo. Quyết định này phù hợp với cách tiếp cận thận trọng của bà Takaichi trước nay trong các vấn đề về giới.

Nữ quyền bảo thủ

Là chính trị gia bảo thủ theo đường lối cứng rắn, từ trước đến nay, bà Takaichi không nhấn mạnh ý nghĩa lịch sử của việc bà là nữ Thủ tướng đầu tiên của Nhật Bản. Thay vào đó, bà Takaichi lựa chọn định nghĩa nữ quyền theo cách riêng.

Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi, Chủ tịch đảng Dân chủ Tự do (LDP), giơ nắm tay khi phát biểu trước các nghị sĩ LDP trong cuộc họp đảng tại Tokyo, Nhật Bản, ngày 23/1. Ảnh: Reuters.

Thay vì chỉ trích chung chung sự phân biệt giới tính, bà Takaichi lựa chọn thực hiện các hành động cụ thể, chẳng hạn bà từng tham gia đề xuất lắp thêm phòng vệ sinh dành cho các nữ nghị sĩ trong tòa nhà Quốc hội Nhật Bản.

Bà đề cao các giá trị truyền thống trong xã hội Nhật Bản, chia sẻ việc bà cố gắng cân bằng giữa sự nghiệp chính trị và việc chăm sóc người chồng đang lâm bệnh. Bà xây dựng hình ảnh một nhà lãnh đạo ấm áp, quyết đoán, yêu công việc, làm việc không ngừng nghỉ.

Việc bà Takaichi đắc cử được xem là đã góp phần bình thường hóa hình ảnh phụ nữ quyền lực trong xã hội Nhật Bản vốn mang nặng tính gia trưởng. Tuy nhiên, nhiều ý kiến cho rằng bà cần làm nhiều hơn nữa để thúc đẩy bình đẳng giới.

“Bà ấy đang gửi đi thông điệp rằng phụ nữ không phải vật trang trí, họ có thể rất thẳng thắn và đầy tham vọng. Tuy vậy, tầm nhìn về nữ quyền của bà cho đến nay vẫn chưa giúp cải thiện đáng kể vấn đề bình đẳng giới”, giáo sư xã hội học Kumiko Nemoto (ĐH Senshu, Tokyo) nhận định.

Sau khi thắng cử, bà Takaichi chỉ bổ nhiệm 2 nữ giới trong tổng số 18 thành viên nội các. Bà Takaichi còn ủng hộ luật yêu cầu các cặp đôi tại Nhật Bản phải dùng chung họ của người chồng sau khi kết hôn. Bà cũng ủng hộ việc duy trì quy định nam giới nắm quyền kế vị trong Hoàng gia Nhật Bản.

Những người ủng hộ bà Takaichi cho rằng bà theo đuổi một dạng nữ quyền kiểu khác, thường tập trung vào các vấn đề an toàn và sức khỏe của phụ nữ.

Nhà nghiên cứu Waka Ikeda viết trên The Japan Times rằng bà Takaichi thúc đẩy “nữ quyền bảo thủ”, dựa trên các cấu trúc hiện có, thay vì tạo ra những thay đổi đột biến gây sửng sốt. “Đây không phải là phản nữ quyền, mà là một dạng nữ quyền truyền thống, phù hợp với phong cách ưa chuộng sự thầm lặng của đa số người dân Nhật Bản”, bà Ikeda nhận định.

Vực thẳm thủy tinh

Bà Takaichi từng chia sẻ quan điểm trong cuộc gặp với khoảng 20 nữ đại sứ đang làm việc tại Nhật Bản. Bà cho biết bản thân khao khát trở thành Thủ tướng Nhật Bản, chứ không phải “nữ thủ tướng đầu tiên của Nhật Bản”. “Tôi làm việc mỗi ngày mà không bận tâm đến việc mình là nữ thủ tướng đầu tiên của Nhật Bản”, bà nói.

Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi sau cuộc họp báo tuyên bố kêu gọi tổng tuyển cử tại Tokyo, Nhật Bản, ngày 19/1. Ảnh: Reuters.

Bà Takaichi cũng cảnh báo về hiện tượng “glass cliff” (vực thẳm thủy tinh). Khái niệm dùng để chỉ hiện tượng phụ nữ được giao đảm nhiệm các vị trí lãnh đạo cấp cao trong thời điểm khủng hoảng, suy thoái hoặc có rủi ro thất bại cao. Đây là thế khó khiến phụ nữ dễ bị đổ lỗi nếu không thể xoay chuyển tình thế, giống như thế đứng bên mép vực.

“Hiện tượng “vực thẳm thủy tinh” dễ nuôi định kiến rằng phụ nữ không phù hợp để làm lãnh đạo. Chúng ta hãy cùng nỗ lực và tạo ra những kết quả thực tế để xóa bỏ định kiến đó”, bà Takaichi nói.

Sau khi trở thành Thủ tướng, bà Takaichi đã nhiều lần trở thành đối tượng của các bình luận mang nặng thái độ phân biệt giới tính. Bà thường bị phân tích ngôn ngữ cơ thể khi gặp gỡ các nguyên thủ, có những ý kiến cho rằng cử chỉ của bà với một số lãnh đạo nam là quá thân thiện.

Trang phục của bà cũng thường bị đưa ra bình luận. Một nam nghị sĩ Nhật Bản từng công khai khuyên bà nên mặc phục trang được may từ “những loại vải tốt nhất của Nhật Bản, do các nghệ nhân hàng đầu thực hiện”.

Đáp lại, bà Takaichi ghi nhận ý kiến này và tiết lộ trên mạng xã hội về áp lực khi phải chọn trang phục cho các sự kiện lớn. Bà cho biết đã phải dành nhiều giờ để chọn quần áo “trông không rẻ tiền” và “không khiến mình bị coi thường” khi xuất hiện tại các sự kiện.

Giải sumo vừa diễn ra ở Tokyo được xem là phép thử đối với bà Takaichi, để xem bà có sẵn sàng thúc đẩy việc thay đổi các chuẩn mực văn hóa truyền thống tại Nhật Bản hay không.

Xung quanh vấn đề này, Chánh Văn phòng Nội các Minoru Kihara cho biết trong quá trình xem xét cách xử lý đối với lễ trao giải sumo tại Tokyo, chính phủ đã cân nhắc “mong muốn của Thủ tướng Takaichi nhằm thể hiện sự tôn trọng của bà đối với văn hóa truyền thống”.

Trải qua các phép thử hoặc khi vấp phải các định kiến về giới, bà Takaichi cho thấy bản thân luôn giữ sự kiên nhẫn và khéo léo trong cách hành động, pha trộn giữa đường lối trung dung và quan điểm cứng rắn. Điều này giúp bà tạo được thiện cảm với công chúng Nhật Bản.

An Hòa

Nguồn Znews : https://znews.vn/vi-sao-ba-takaichi-khong-buoc-len-vo-dai-sumo-post1623074.html