Rời Trung Quốc, doanh nhân Trần Chí - nhà sáng lập Prince Group - nhập quốc tịch Campuchia từ năm 2014 sau khi chi hàng trăm nghìn USD. Ông nhanh chóng xây dựng quan hệ sâu rộng và được phong tước hiệu oknha - danh xưng dành cho các tài phiệt có ảnh hưởng.
Tuy nhiên, tháng 10/2025, Chính phủ Mỹ cáo buộc Trần Chí là chủ mưu của một đường dây lừa đảo tiền điện tử quy mô lớn, có liên quan đến các trại lao động cưỡng bức. Trần Chí bị khởi tố vắng mặt với các tội danh âm mưu lừa đảo qua mạng và rửa tiền.
Dưới vỏ bọc một tập đoàn đa ngành, Prince Group của Trần Chí mở rộng hoạt động trong lĩnh vực bất động sản, ngân hàng, tài chính và du lịch. Prince Bank - ngân hàng do ông sáng lập - có tới 36 chi nhánh trên toàn Campuchia.
Ngày 7/1, Chính phủ Campuchia thông báo đã bắt giữ Chủ tịch kiêm nhà sáng lập Prince Group Trần Chí, cùng hai công dân Trung Quốc, đồng thời tiến hành trục xuất cả ba về Trung Quốc để phục vụ công tác điều tra.
Trước đó, vào tháng 12/2025, Campuchia đã tước quốc tịch của Trần Chí, khiến Trần Chí hiện chỉ còn mang quốc tịch Trung Quốc.
Campuchia đã dẫn độ Trần Chí, 38 tuổi, sang Trung Quốc theo yêu cầu của Bắc Kinh. Ảnh: Bộ Công an Trung Quốc.
Mỹ và phương Tây ra tay
Tháng 10 vừa qua, Mỹ và Anh đồng loạt áp đặt lệnh trừng phạt đối với Prince Group. Tại Mỹ, Trần Chí bị Bộ Tư pháp nước này truy tố với các tội danh gian lận điện tử và âm mưu rửa tiền. Các công tố viên liên bang cho biết đã thu giữ 15 tỷ USD tiền điện tử được cho là lợi nhuận từ các hoạt động phi pháp.
Cáo trạng còn cáo buộc Prince Group vận hành ít nhất 10 khu phức hợp tại Campuchia như những “trại lao động cưỡng bức”, nơi người lao động bị đe dọa bạo lực để buộc tham gia lừa đảo mạng.
Các công tố viên cũng cáo buộc Trần Chí thực hiện hành vi lừa đảo viễn thông và âm mưu rửa tiền có tổ chức, đồng thời liên đới đến bóc lột lao động, hối lộ, rửa tiền cũng như sử dụng mạng lưới cờ bạc trực tuyến và khai thác tiền mã hóa để hợp thức hóa dòng tiền bất hợp pháp.
Trụ sở chính của Prince Group - một trong những doanh nghiệp lớn nhất Campuchia - tại Phnom Penh (Campuchia). Ảnh: Prince Group.
Trong những năm gần đây, các trung tâm lừa đảo trực tuyến tại Đông Nam Á với điểm nóng là Campuchia bùng phát mạnh, chủ yếu nhắm vào các nạn nhân thông qua những mô hình đầu tư giả mạo.
Liên Hợp Quốc ước tính có ít nhất 100.000 người đang bị cưỡng ép tham gia các hoạt động lừa đảo trực tuyến tại Campuchia. Riêng trong năm ngoái, các đường dây lừa đảo đặt tại Đông Nam Á, trong đó có Campuchia, đã chiếm đoạt ít nhất 10 tỷ USD của nạn nhân tại Mỹ, theo New York Times.
Trước tình hình đó, các nước trong khu vực và phương Tây ngày gia tăng áp lực. Hàn Quốc tìm cách hồi hương công dân bị buôn bán vào các trung tâm lừa đảo, còn Thái Lan đã tiến hành các chiến dịch quân sự nhằm vào những khu phức hợp lừa đảo sát biên giới.
Tuy vậy, trong suốt thời gian dài, phản ứng của Phnom Penh chưa mạnh tay so với các nước khác. Khi Prince Group bị trừng phạt, chính phủ Campuchia chỉ tuyên bố “hy vọng các nước liên quan có đủ bằng chứng”, cho thấy sự thận trọng trước các yêu cầu từ phương Tây.
Campuchia không có hiệp định dẫn độ với Mỹ hay Anh, trong khi Trần Chí lại mang quốc tịch Campuchia - một rào cản pháp lý đáng kể đối với nỗ lực đưa ông ta ra trước các tòa án phương Tây. Chính vì vậy, việc Trần Chí bị chuyển giao cho Trung Quốc cho thấy sự lựa chọn chiến lược của Phnom Penh.
Giới chuyên gia tội phạm xuyên quốc gia tại Mỹ cho rằng việc Campuchia dẫn độ Trần Chí về Trung Quốc đã giúp nhân vật này tránh được nguy cơ bị thẩm vấn trực tiếp bởi cơ quan tư pháp Mỹ, Anh và các nước phương Tây - những bên đang theo đuổi các cuộc điều tra độc lập liên quan đến mạng lưới lừa đảo và rửa tiền xuyên biên giới, theo Business Standard.
Liên quan đến quyết định dẫn độ, Văn phòng Công tố Liên bang Brooklyn (Mỹ) - đơn vị ban hành cáo trạng đối với Trần Chí - hiện chưa đưa ra bình luận chính thức. Trước đó, Trần Chí và Prince Group nhiều lần phủ nhận toàn bộ cáo buộc từ phía công tố Mỹ.
Bước ngoặt từ Bắc Kinh
Bước ngoặt đến khi Campuchia bất ngờ thông báo đã tước quốc tịch của Trần Chí và dẫn độ người này về Trung Quốc theo yêu cầu của Bắc Kinh. Truyền hình nhà nước Trung Quốc nhanh chóng phát hình ảnh Trần Chí bị trùm đầu, còng tay, được áp giải khỏi máy bay. Bộ Công an Trung Quốc gọi đây là “thành tựu nổi bật trong hợp tác thực thi pháp luật Trung Quốc - Campuchia”.
Lực lượng an ninh Trung Quốc áp giải ông trùm Trần Chí Video CCTV công bố cho thấy trùm Trần Chí ngày 7/1 được dẫn độ về Trung Quốc trên chuyến bay China Southern. Trên máy bay, ông bị xích tay chân, đội mũ đen, sau đó được áp giải xuống ôtô rời sân bay.
Bộ Công an Trung Quốc ngày 8/1 cũng xác nhận đã cử tổ công tác sang Phnom Penh để đưa Trần Chí về nước. Theo cơ quan này, các biện pháp cưỡng chế được áp dụng đúng quy định pháp luật đối với Trần Chí, trong khi vụ án vẫn đang tiếp tục được mở rộng điều tra, trang tin Ifeng cho biết.
Phía Trung Quốc cho hay sẽ công bố danh sách truy nã các nhân vật chủ chốt trong “nhóm tội phạm Trần Chí”, đồng thời kêu gọi những nghi phạm đang lẩn trốn sớm ra đầu thú để hưởng sự khoan hồng của pháp luật.
Cũng trong ngày 8/1, Bộ Ngoại giao Trung Quốc cho biết đã tích cực phối hợp với Campuchia và nhiều quốc gia khác trong công tác thực thi pháp luật, đạt được những kết quả đáng kể trong cuộc chiến chống lừa đảo viễn thông và cờ bạc trực tuyến xuyên biên giới.
Nước này cũng tuyên bố sẵn sàng tiếp tục tăng cường hợp tác nhằm bảo vệ an toàn tính mạng, tài sản của người dân và duy trì trật tự, ổn định khu vực.
Nút thắt “quốc tịch Campuchia”
Một yếu tố mang tính quyết định trong vụ việc là Trần Chí từng được nhập quốc tịch Campuchia theo diện đầu tư, trước khi vươn lên trở thành một trong những doanh nhân có ảnh hưởng tại Phnom Penh.
Trong nhiều năm, chương trình “quốc tịch đổi đầu tư” của Campuchia bị các nước phương Tây chỉ trích bởi quy trình thẩm tra lỏng lẻo. Cơ chế này khiến Campuchia thành điểm đến hấp dẫn đối với các doanh nhân Trung Quốc muốn dịch chuyển tài sản ra nước ngoài hoặc tránh sự giám sát chặt chẽ từ trong nước.
Hình ảnh Trần Chí trong một sự kiện kinh doanh. Ảnh: Toutiao.
Việc Campuchia tước quốc tịch của Trần Chí trước khi tiến hành dẫn độ được đánh giá là bước đi pháp lý then chốt. Động thái này không chỉ hiếm gặp đối với một doanh nhân lớn, mà còn cho phép Phnom Penh tái xác định Trần Chí là công dân Trung Quốc, qua đó mở đường hợp pháp cho việc chuyển giao theo yêu cầu của Bắc Kinh, theo Cc-times.
Đồng thời, bước đi này cũng chặn đứng khả năng Trần Chí được hưởng quyền bảo hộ lãnh sự từ một quốc gia thứ ba trong trường hợp Trần Chí sở hữu nhiều quốc tịch hoặc quy chế cư trú đặc biệt.