Vì sao cần 'chuẩn hóa' nghề môi giới bất động sản?

6 giờ trướcBài gốc

Cấp thiết chuẩn hóa môi giới bất động sản

Thời gian vừa qua, thị trường bất động sản đã có bước phát triển mạnh mẽ với sự tham gia ngày càng đông đảo của lực lượng môi giới nhưng thực tiễn cho thấy thị trường khó có thể phát triển bền vững nếu thiếu đi hệ thống chuẩn mực nghề nghiệp.

Theo ông Trần Đức Diễn, Phó chủ tịch kiêm Trưởng Ban Kiểm tra Hội Môi giới bất động sản Việt Nam, dù các cơ quan quản lý nhà nước đã có các quy định pháp lý về điều kiện hành nghề, nhưng vẫn thiếu một bộ tiêu chuẩn đủ rõ ràng để định nghĩa thế nào là môi giới chuyên nghiệp, đánh giá năng lực hành nghề một cách khách quan, cũng như tạo cơ sở để thị trường nhận diện và xây dựng niềm tin.

Trong bối cảnh thị trường bất động sản sang bước vào giai đoạn tái cấu trúc mạnh mẽ theo hướng minh bạch, chuyên nghiệp và phát triển bền vững, ông Diễn cho rằng, thực tế này đang đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc chuẩn hóa hoạt động môi giới, một mắt xích quan trọng trong toàn bộ chuỗi vận hành của thị trường.

Hiện nay, với lực lượng hùng hậu lên tới khoảng 300.000 môi giới và hơn 2.000 sàn giao dịch đang hoạt động, nghề môi giới đang đóng vai trò then chốt khi chi phối tới 80% giao dịch trên thị trường.

Bên cạnh đó, khối lượng luân chuyển khổng lồ, ước tính từ 537.000 đến 785.000 giao dịch mỗi năm, cho thấy tầm ảnh hưởng không thể phủ nhận của lực lượng này đối với sức khỏe nền kinh tế.

Thế nhưng, theo thống kê của Hội Môi giới bất động sản, một nghịch lý đang tồn tại là chỉ hơn 10% nhân sự trong ngành có nền tảng nghề nghiệp được xác thực qua chứng chỉ hành nghề.

Trong khi pháp luật và thị trường cùng đặt ra yêu cầu gắt gao về sự minh bạch, chuyên nghiệp, thì năng lực của đội ngũ vận hành lại không đồng đều, phần lớn vẫn phụ thuộc vào kinh nghiệm tự phát và thiếu đi một hệ thống tiêu chuẩn để đánh giá, công nhận.

Hệ quả tất yếu của tình trạng "nhập môn dễ nhưng khó kiểm soát" này là niềm tin của khách hàng đang bị bào mòn. Khi thông tin thiếu minh bạch, rủi ro giao dịch gia tăng, những tranh chấp và sai lệch dữ liệu vẫn là gam màu xám thường trực trên thị trường.

Ông Nguyễn Mạnh Quỳnh, Phó tổng Thư ký, Chánh Văn phòng Hội Môi giới bất động sản Việt Nam cho rằng, sự thiếu vắng một bộ tiêu chuẩn hành nghề thống nhất chính là rào cản lớn đối với sự phát triển lành mạnh của toàn thị trường bất động sản.

Thực tế cho thấy, thị trường hiện nay không hề thiếu nhân lực, nhưng lại đang thiếu trầm trọng một "hệ quy chiếu" đủ mạnh để nhận diện những cá nhân làm việc thực sự hiệu quả và chuyên nghiệp.

Việc thiếu hụt các tiêu chí đánh giá năng lực rõ ràng đã dẫn đến những hệ lụy dây chuyền như sự bấp bênh của chất lượng dịch vụ. Khi không có cơ chế công nhận chuyên môn và hệ thống phân hạng môi giới, khách hàng buộc phải đặt niềm tin dựa trên cảm tính thay vì những cơ sở dữ liệu tin cậy. Điều này khiến chất lượng dịch vụ trở nên thiếu ổn định, hoàn toàn phụ thuộc vào cái "tâm" hay kỹ năng riêng lẻ của từng cá nhân.

Bên cạnh đó, khả năng tăng trưởng của doanh nghiệp cũng gặp nhiều rào cản. Các đơn vị môi giới gặp khó khăn lớn trong việc chuẩn hóa đội ngũ và mở rộng quy mô bền vững khi thiếu các chuẩn mực đào tạo bài bản và công cụ kiểm soát chất lượng dịch vụ.

Cuối cùng, một thị trường thiếu tính minh bạch và khó kiểm chứng thông tin là "mảnh đất màu mỡ" cho những sai lệch, khiến niềm tin của nhà đầu tư dần bị bào mòn theo thời gian.

Do đó, việc thiết lập một bộ tiêu chuẩn hành nghề môi giới không chỉ là để "gạn đục khơi trong", mà còn là công cụ thiết yếu để kiến tạo lại giá trị và uy tín cho nghề môi giới bất động sản.

Hội thảo lấy ý kiến góp ý đối với dự thảo “Bộ tiêu chuẩn hành nghề môi giới bất động sản Việt Nam – VREB”. Ảnh: BTC.

Tại Hội thảo lấy ý kiến góp ý đối với dự thảo “Bộ tiêu chuẩn hành nghề môi giới bất động sản Việt Nam – VREB” do Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam, Viện nghiên cứu đánh giá thị trường bất động sản Việt Nam tổ chức, ông Diễn cho rằng, bộ tiêu chuẩn hành nghề môi giới hướng tới chuẩn hóa và nâng tầm nghề môi giới, hình thành một hệ quy chiếu chung cho toàn thị trường.

Đây đồng thời là nền tảng quan trọng để nâng cao tính minh bạch, xóa bỏ những định kiến tồn tại lâu nay và góp phần củng cố niềm tin của khách hàng đối với lực lượng môi giới.

Chân dung nhà môi giới bất động sản "chuẩn mực"

Ông Diễn cho biết, trong suốt sáu tháng triển khai, ban nghiên cứu đã tiến hành khảo sát thực tiễn, nghiên cứu cơ sở pháp lý, tham chiếu kinh nghiệm quốc tế và tiếp thu ý kiến đa chiều từ chuyên gia, doanh nghiệp nhằm hoàn thiện dự thảo theo hướng khoa học, thực tiễn và khả thi.

Dự thảo được xây dựng như một hệ thống tiêu chuẩn toàn diện, bao quát cả cá nhân hành nghề và tổ chức môi giới, hướng tới chuẩn hóa từ năng lực chuyên môn, đạo đức nghề nghiệp đến quy trình hành nghề và trách nhiệm xã hội.

Dự thảo được thiết kế trên cơ sở kết hợp giữa thực tiễn thị trường Việt Nam và tham chiếu các mô hình tiêu chuẩn quốc tế, hướng tới việc hình thành một hệ thống đánh giá có cấu trúc rõ ràng, minh bạch và có thể áp dụng rộng rãi. Các nhóm tiêu chí không chỉ dừng lại ở yêu cầu pháp lý mà còn mở rộng sang các yếu tố về năng lực, kỹ năng, quản trị, công nghệ và chất lượng dịch vụ.

Đáng chú ý, bộ tiêu chuẩn được xây dựng theo nhiều cấp độ, tạo lộ trình phát triển nghề nghiệp cho cá nhân và doanh nghiệp, đồng thời giúp thị trường nhận diện và phân loại chất lượng dịch vụ môi giới một cách rõ ràng.

Với sàn giao dịch, bộ tiêu chuẩn xây dựng 10 nhóm tiêu chí gồm: Tuân thủ pháp luật; đạo đức nghề nghiệp; năng lực tổ chức, quản trị; quy trình nghiệp vụ; tài chính và năng lực kinh doanh; nguồn nhân lực; cơ sở hạ tầng trang thiết bị; truyền thông - thương hiệu - công nghệ; chăm sóc khách hàng; trách nhiệm xã hội và phát triển bền vững.

VREB cũng thiết lập một "bảng điểm" toàn diện cho các đơn vị kinh doanh bất động sản với tỷ trọng phân bổ khoa học: Tuân thủ pháp lý và đạo đức chiếm 20%, quy trình và nghiệp vụ chiếm 15%, hạ tầng và công nghệ 20%, trách nhiệm xã hội 5%.

Với nhà môi giới, chân dung "nhà môi giới chuẩn mực" gồm 6 nhóm tiêu chí: Pháp lý và tuân thủ hành nghề; đạo đức nghề nghiệp và bảo vệ khách hàng; năng lực hành nghề; kiến thức chuyên môn; kỹ năng môi giới bất động sản và chất lượng dịch vụ, phát triển nghề.

Đối với cá nhân, VREB tập trung vào việc chuyển đổi từ một "người bán hàng" đơn thuần sang một "chuyên gia tư vấn".

Đáng chú ý, VREB được thực hiện với quy trình đánh giá nghiêm ngặt và minh bạch bao gồm 6 bước khép kín: Đăng ký, nộp hồ sơ, đánh giá hồ sơ, khảo sát thực tế, thẩm định, công bố và chứng nhận.

Kết quả đánh giá sẽ được chia thành các cấp độ rõ ràng dựa trên tổng điểm 100. Theo đó, với mức đạt bằng hoặc trên 90 điểm, sàn giao dịch và môi giới sẽ được đánh giá và phân hạng chuyên nghiệp, từ 75 - 90 điểm đạt hạng nâng cao, từ 60 - 75 điểm đạt hạng cơ bản và dưới 65 điểm là dưới chuẩn.

Đặc biệt, bộ tiêu chuẩn cũng quy định rõ cơ chế "đánh giá lại" và khả năng thu hồi chứng nhận nếu vi phạm giúp đảm bảo tính thực chất của hệ thống.

Dưới góc nhìn của doanh nghiệp môi giới bất động sản thực chiến, bà Trần Thị Cẩm Tú, Tổng giám đốc Công ty CP Bất động sản EximRS khẳng định, việc ban hành bộ tiêu chuẩn hành nghề môi giới bất động sản là mắt xích vô cùng cần thiết yếu để chuẩn hóa thị trường.

Trong đó, lãnh đạoEximRS đặc biệt nhấn mạnh ba trụ cột cốt lõi gồm đạo đức nghề nghiệp, quản trị hệ thống và năng lực tài chính. Bà Tú đề xuất cần nâng cao trọng số của tiêu chí đạo đức nghề nghiệp trong bộ tiêu chuẩn, áp dụng đồng bộ cho cả pháp nhân doanh nghiệp lẫn cá nhân môi giới. Theo bà, đạo đức chính là gốc rễ dẫn dắt mọi hành vi "làm đúng, làm đủ".

"Khi lấy đạo đức làm tôn chỉ, môi giới sẽ có đủ bản lĩnh để từ chối các sản phẩm không đảm bảo tiêu chuẩn pháp lý hiện hành. Ngược lại, nếu thiếu đi nền tảng này, dù doanh nghiệp có quy trình đào tạo tốt đến đâu, nhân viên tư vấn vẫn dễ dàng sa vào việc cung cấp thông tin sai lệch, gây rủi ro cho khách hàng", bà Tú phân tích.

Về góc độ vận hành, bà Tú đề xuất có thể gộp hai nhóm tiêu chí "tổ chức, quản trị" và "chăm sóc khách hàng" thành một hệ thống quản trị doanh nghiệp hợp nhất. Chia sẻ từ kinh nghiệm thực tế, bà Tú cho biết EximRS hiện đang vận hành thông qua hệ thống phần mềm chuyên sâu, không chỉ giúp tối ưu hóa bộ máy mà còn biến chăm sóc khách hàng trở thành một "module" then chốt, xuyên suốt trong quy trình quản trị nội bộ.

Bên cạnh đó, một điểm nhấn quan trọng khác là việc siết chặt tiêu chí về tài chính và năng lực kinh doanh. Bởi, nếu doanh nghiệp không đủ tiềm lực tài chính hoặc thiếu sự kiểm soát chặt chẽ, thị trường sẽ tiếp tục xuất hiện các biến tướng về huy động vốn trái phép, làm méo mó hình ảnh nghề môi giới.

Đặc biệt, để bộ tiêu chuẩn thực sự có "sức nặng", bà Tú đề xuất các số liệu tài chính phải được xác nhận bởi đơn vị độc lập, đồng thời cần bổ sung các tiêu chí định lượng khắt khe như xác nhận hoàn thành đầy đủ nghĩa vụ thuế với Nhà nước, minh bạch việc đóng bảo hiểm xã hội cho đội ngũ nhân sự để sàng lọc hiệu quả các đơn vị, môi giới bất động sản uy uy tín trên thị trường.

Phương Linh

Nguồn Nhà Quản Trị : https://theleader.vn/vi-sao-can-chuan-hoa-nghe-moi-gioi-bat-dong-san-d45066.html