Vì sao có hiện tượng Trăng máu ngày 3/3 sắp tới?

2 giờ trướcBài gốc

Vì sao lại có hiện tượng Trăng máu?

Tối ngày 3/3, Mặt Trăng một lần nữa đi vào vùng bóng tối của Trái Đất. Sau nửa năm, kể từ tháng 9 năm ngoái, bạn sẽ lại có thể được quan sát nguyệt thực toàn phần. Đây cũng có thể coi là hiện tượng thiên văn đáng chú ý nhất của năm 2026.

Vào ngày 3/3, Mặt Trăng mọc lên ở Hà Nội lúc 17h57 (sớm hơn một chút ở những địa phương lệch về phía Đông và muộn hơn nếu lệch về phía Tây so với Hà Nội). Điều đó có nghĩa là từ thời điểm đó bạn mới có thể nhìn thấy Mặt Trăng và quan sát hiện tượng. Mặc khác, Mặt Trăng ở rất thấp vào giai đoạn mới mọc này, nên trên thực tế thì ở Việt Nam, người quan sát chỉ có thể theo dõi hiện tượng khi nguyệt thực đã đi vào pha toàn phần (sau 18h).

Mặt Trăng chuyển màu đỏ sẫm vào tối ngày 3/3 sắp tới.

Nguyệt thực diễn ra lần này có tổng thời lượng của pha toàn phần là hơn 58 phút, tính cả pha một phần là 3 giờ 27 phút còn nếu tính cả pha nửa tối thì tổng thời lượng của hiện tượng lên tới hơn 5 giờ. Tuy nhiên, giai đoạn nửa tối không thực sự đáng chú ý, mà khoảng thời gian thú vị nhất để quan sát là khi có nguyệt thực một phần và đặc biệt là toàn phần.

CLB thiên văn nghiệp dư (USAC) trực thuộc khoa Vật lý - Vật lý kỹ thuật Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia TP.HCM cho biết, "Trăng máu" là cách gọi dân gian nhằm ám chỉ việc ta quan sát thấy Mặt Trăng chuyển sang màu đỏ cam trong hiện tượng nguyệt thực toàn phần. Về mặt vật lý, khi xảy ra hiện tượng nguyệt thực toàn phần, Trái Đất nằm giữa Mặt Trời và Mặt Trăng nên Mặt Trăng bị che khuất khỏi ánh sáng trực tiếp từ Mặt Trời. Thế nhưng thay vì biến mất khỏi nền trời, vệ tinh tự nhiên này lại hiện lên với một sắc đỏ huyền ảo.

Nguyên nhân là do ánh sáng từ Mặt Trời khi đi xuyên qua bầu khí quyển Trái Đất sẽ bị tán xạ theo nhiều hướng, nhưng không phải tất cả bước sóng đều bị tán xạ với cường độ như nhau. Ánh sáng có bước sóng ngắn (xanh, tím) sẽ bị tán xạ mạnh hơn ánh sáng có bước sóng dài (cam, đỏ). Do đó, sau khi đi qua khí quyển, phần ánh sáng còn lại chủ yếu là ánh sáng có bước sóng dài (cam, đỏ). Nhờ hiện tượng khúc xạ, phần ánh sáng này bị bẻ cong vào vùng bóng tối phía sau Trái Đất và chiếu lên bề mặt Mặt Trăng, nên lúc này ta sẽ thấy Mặt Trăng có màu đỏ cam chứ không tối hoàn toàn.

Mức độ sáng - tối của "Trăng máu" được phân loại như thế nào?

USAC cho biết, không phải lần nguyệt thực toàn phần nào Mặt Trăng cũng có sắc đỏ giống nhau. Có lần chỉ tối sẫm mờ mờ, có lần lại đỏ cam rất rõ và sáng. Để mô tả định tính mức độ sáng và màu sắc của Mặt Trăng trong nguyệt thực toàn phần, các nhà thiên văn sử dụng thang đo Danjon, kí hiệu bằng chỉ số L với các mức từ L = 0 đến L = 4, tương ứng với độ sáng - tối và màu sắc quan sát được của Mặt Trăng trong nguyệt thực toàn phần. Cụ thể như sau:

L = 0: Nguyệt thực rất tối, Mặt Trăng gần như không nhìn thấy được, đặc biệt là vào thời điểm cực đại.

L = 1: Mặt Trăng có màu xám hoặc nâu sẫm, rất khó quan sát chi tiết bề mặt.

L = 2: Mặt Trăng có màu đỏ gạch hoặc đỏ sẫm. Vùng trung tâm bóng tối rất sẫm, trong khi rìa ngoài tương đối sáng.

L = 3: Mặt Trăng có màu đỏ cam rõ rệt, có thể quan sát chi tiết bề mặt.

L = 4: Nguyệt thực rất sáng, Mặt Trăng có màu cam sáng hoặc vàng đồng, có thể quan sát thấy rìa ngả xanh lam.

Như vậy, cùng là nguyệt thực toàn phần, nhưng màu sắc và độ sáng của Mặt Trăng có thể khác nhau đáng kể tùy theo điều kiện khí quyển của Trái Đất tại thời điểm xảy ra hiện tượng.

Nguyệt thực hoàn toàn vô hại đối với mắt của bạn, do đó bạn có thể nhìn trực tiếp vào nó. Bạn cũng không cần phải có những dụng cụ chuyên dụng như kính thiên văn hay ống nhòm để quan sát hiện tượng này - mặc dù nếu có thì bạn sẽ có một cái nhìn thú vị hơn khá nhiều.

Các mốc thời gian quan trọng của lần nguyệt thực toàn phần tối ngày 3/3 sắp tới:

17 giờ 58 phút: Mặt Trăng mọc lên trên đường chân trời (ở hướng Đông), lúc này nguyệt thực đang ở pha một phần và chuẩn bị bước sang pha toàn phần.

18 giờ 04 phút 34 giây: Nguyệt thực toàn phần bắt đầu.

18 giờ 33 phút 46 giây: Nguyệt thực đạt cực đại.

19 giờ 02 phút 49 giây: Nguyệt thực toàn phần kết thúc.

20 giờ 17 phút 15 giây: Nguyệt thực một phần kết thúc.

21 giờ 23 phút 06 giây: Nguyệt thực nửa tối kết thúc, kết thúc hiện tượng.

Tô Hội

Nguồn SK&ĐS : https://suckhoedoisong.vn/vi-sao-co-hien-tuong-trang-mau-ngay-3-3-sap-toi-169260226150749349.htm