Vì sao Đan Mạch đặt cược vào ngành công nghiệp quốc phòng Ukraine

4 giờ trướcBài gốc

Máy bay chở doanh nhân người Mỹ Donald Trump Jr., con trai Tổng thống Trump, đến Nuuk, Greenland vào ngày 7/1/2025. Ảnh: Kyiv Post

Theo tờ Kyiv Post, đầu tháng 12, các báo cáo cho biết Đan Mạch dự định cắt giảm mạnh hỗ trợ quân sự cho Ukraine - từ 16,5 tỷ kroner Đan Mạch (2,3 tỷ USD) năm 2025 xuống còn 9,4 tỷ kroner (1,3 tỷ USD) vào năm sau. Thoạt nhìn, động thái này có thể bị xem là dấu hiệu cho thấy cam kết suy giảm từ một trong những đồng minh đáng tin cậy nhất của Ukraine.

Nhưng nếu nhìn từ một góc độ khác thì sao? Viện trợ trực tiếp có thể đang được thay thế bằng một cách tiếp cận bền vững hơn - một canh bạc chiến lược, trong đó Đan Mạch tìm cách tích hợp ngành công nghiệp quốc phòng Ukraine vào chính chiến lược sinh tồn của mình. Đặc biệt trong bối cảnh “vấn đề Greenland” đang quay trở lại bàn nghị sự.

Logic này trở nên rõ ràng hơn vào tháng 11/2025, khi đội ngũ lãnh đạo của MITS Capital (tập đoàn đầu tư Mỹ - Ukraine, chuyên rót vốn vào ngành công nghiệp quốc phòng và công nghệ của Ukraine) đã làm việc nhiều tuần tại Đan Mạch và các quốc gia châu Âu lân cận, tổ chức hàng chục cuộc gặp liên tiếp với các nhà đầu tư tư nhân và tổ chức, quan chức chính phủ, chính quyền địa phương và lãnh đạo ngành công nghiệp. Họ nhận được sự đón tiếp rất nồng nhiệt.

MITS Capital theo đuổi ba hướng chính: hợp tác sản xuất và nghiên cứu - phát triển (R&D); đối thoại về khả năng mua sắm các sản phẩm quốc phòng của Ukraine; và đầu tư. Đây là những mô hình hợp tác cốt lõi và khả thi nhất giữa Đan Mạch và Ukraine, dựa không phải trên các thỏa thuận chính trị ngắn hạn mà trên chiến lược quốc gia dài hạn và năng lực triển khai chuyên nghiệp.

Kết quả tổng hợp từ các cuộc thảo luận này đã làm sáng tỏ lý do vì sao Đan Mạch lại tích cực hỗ trợ ngành công nghiệp quốc phòng Ukraine đến vậy.

“Câu hỏi Greenland” và sức ép địa chính trị mới

Trong số các nước Bắc Âu - và trên toàn châu Âu - Đan Mạch nổi bật bởi cách nhìn tỉnh táo về mối đe dọa an ninh từ bên ngoài. Từ Ukraine, truyền thông thường chú ý đến các báo cáo về những thiết bị bay không người lái “không xác định” xuất hiện gần các căn cứ quân sự và cơ sở nhạy cảm của Đan Mạch. Nhưng bên trong nước này, bức tranh còn đáng lo ngại hơn nhiều.

Tháng 11, một làn sóng tấn công mạng quy mô lớn nhằm vào các hệ thống chính phủ, doanh nghiệp quốc phòng và các đảng phái chính trị đã chiếm lĩnh các bản tin quốc gia. Ngay sau đó, Cơ quan Tình báo Quốc phòng Đan Mạch (FE) tuyên bố mối đe dọa quân sự từ Nga đối với NATO sẽ gia tăng, dù hiện chưa có nguy cơ tấn công quân sự trực tiếp.

Logic rất đơn giản: nếu Nga kiểm soát được khu vực Baltic, Đan Mạch có thể là mục tiêu tiếp theo.

Vị trí chiến lược của Đan Mạch sẽ mang tính quyết định đối với cấu trúc an ninh toàn cầu trong những năm tới. Yếu tố then chốt là đảo Bornholm: ai kiểm soát hòn đảo này sẽ kiểm soát các eo biển dẫn ra biển Baltic và từ đó ảnh hưởng đến cán cân quyền lực khu vực.

Và không thể không nhắc đến Greenland. Tổng thống Donald Trump đã khôi phục các kế hoạch liên quan đến Greenland ngay sau chiến dịch Venezuela. Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen coi những tuyên bố này là cực kỳ nghiêm túc - không chỉ khi chúng đến từ Mỹ mà còn từ các quốc gia khác. Chỉ cần nhìn vào bản đồ các vùng đặc quyền kinh tế ở Bắc Băng Dương, khu vực có thể gần như không còn băng trong 15-20 năm tới, là đủ hiểu vì sao.

Quang cảnh thành phố Nuuk, Greenland. Ảnh: THX/TTXVN

Biến đổi khí hậu đang mở ra các tuyến hàng hải mới và đồng thời kích hoạt một cuộc cạnh tranh chiến lược mới. Chỉ có năm quốc gia tiếp cận trực tiếp Bắc Băng Dương: Mỹ, Nga, Canada, Na Uy và Đan Mạch (thông qua Greenland). Đan Mạch kiểm soát vùng đặc quyền kinh tế lớn thứ ba thế giới và vận hành một trong những đội tàu dân sự lớn nhất toàn cầu - xương sống của chuỗi cung ứng quốc tế.

Khi khả năng tiếp cận mở rộng, quyền kiểm soát các tuyến đường biển và logistics sẽ trở thành yếu tố trung tâm trong sự tái phân bổ quyền lực an ninh và kinh tế toàn cầu. Ai kiểm soát các tuyến đường sẽ đặt ra luật chơi.

Lý do Đan Mạch nhắm tới công nghiệp quốc phòng Ukraine

Điều này kéo theo nhu cầu tái vũ trang. Vì vậy, không có gì ngạc nhiên khi Đan Mạch tìm đến hợp tác với những đối tác có kinh nghiệm thực tiễn nhất trong việc phát triển vũ khí chi phí thấp cho chiến tranh công nghệ cao.

Có ít nhất 20 startup công nghệ quốc phòng và nhà sản xuất Ukraine - bao gồm các công ty sáng lập của MITS Industries - hiện đang tìm cách thiết lập quan hệ đối tác sản xuất tại Đan Mạch. Điều quan trọng cần nhấn mạnh là không ai muốn di dời sản xuất khỏi Ukraine.

Khác với Pháp, Đức, Anh hay Mỹ - những nước thường chỉ hợp tác khi quá trình tái định vị sản xuất đã hoàn tất, Đan Mạch đi theo một mô hình khác. Đây là một quốc gia nhỏ, chi phí sản xuất cao, không có nền công nghiệp quốc phòng quy mô lớn và cũng không có động lực xây dựng từ đầu.

Đan Mạch có các nhà máy, nhưng tập trung vào những lĩnh vực rất cụ thể, đặc biệt là năng lượng tái tạo. Sản xuất linh kiện phát triển mạnh, trong khi lắp ráp quy mô lớn và cơ khí nặng khá hạn chế. Đóng tàu là ví dụ điển hình: phần lớn sản xuất vật lý đã chuyển ra nước ngoài, trong khi Đan Mạch giữ lại các khâu giá trị cao nhất - R&D tiên tiến, kỹ thuật và công nghệ lõi.

Tại Copenhagen, người ta hiểu rõ rằng việc Ukraine duy trì năng lực sản xuất quốc phòng trong nước là điều có lợi về mặt chiến lược. Đầu tư hiện đại hóa và mở rộng các cơ sở sẵn có tại Ukraine hiệu quả hơn nhiều so với việc sao chép toàn bộ hệ sinh thái - từ hạ tầng, logistics đến chuỗi cung ứng - tại châu Âu.

Ở chiều ngược lại, Đan Mạch là bậc thầy về tự động hóa công nghiệp. Có nhà máy của họ chỉ với 5 công nhân nhưng sản xuất đủ để phục vụ khách hàng toàn cầu.

Song song đó, Đan Mạch đã đầu tư bền bỉ vào nghiên cứu nền tảng trong nhiều thập kỷ, hình thành ba cụm công nghệ lớn quanh các đại học hàng đầu. Cụm Copenhagen tập trung vào cảm biến, toán học ứng dụng và máy tính lượng tử. Khu vực Đại học Nam Đan Mạch mạnh về tự động hóa công nghiệp và robot. Cụm quanh Đại học Aalborg phát triển năng lực công nghệ không gian.

Điểm giao thoa chiến lược rất rõ ràng: kết hợp năng lực công nghiệp và tài sản trí tuệ của Đan Mạch với kinh nghiệm đổi mới quân sự và khả năng triển khai khẩn cấp của Ukraine.

Yếu tố cuối cùng vốn. Các công ty quốc phòng Ukraine cần mở rộng sản xuất trong nước và xuất khẩu sang châu Âu. Để làm được điều đó, họ phải đạt các chứng nhận NATO và đáp ứng tiêu chuẩn công nghiệp châu Âu - một quá trình tốn kém.

Tin tốt là các nhà đầu tư nhìn xa và hiểu rằng châu Âu đang chuẩn bị cho chiến tranh. Đó là lý do đầu tư quốc phòng tăng mạnh. Vấn đề nằm ở chỗ: có rất ít kênh chất lượng cao để dòng vốn này chảy vào.

Trên danh nghĩa, nhà đầu tư có thể mua cổ phiếu quốc phòng lớn ở châu Âu - và điều đó đang diễn ra. Kể từ đầu năm 2025, chỉ số Stoxx Europe Aerospace and Defense đã tăng hơn 50%.

Đồng thời, nguồn cung các thương vụ quốc phòng tư nhân chất lượng cao ở châu Âu vẫn còn hạn chế. Tất cả các tên tuổi đều được nhắc đến rộng rãi: Helsing, Quantum Systems, Stark và một số công ty khác. Trên thực tế, đây là một vòng tròn nhỏ: khoảng một chục công ty đang cạnh tranh để giành vốn từ cùng một nhóm nhà đầu tư, chủ yếu vì họ đã tạo được đà phát triển và sự nhận diện thương hiệu.

Không thiếu nhà đầu tư hay sự quan tâm. Nhưng điều quan trọng là phải làm việc với những nhà đầu tư có thể mở khóa các quan hệ đối tác sản xuất và hỗ trợ thực hiện chiến lược tiếp thị. Những người có thể giúp "đóng gói" sản phẩm theo cách mà các cơ quan quốc phòng châu Âu thực sự có thể mua được.

Đan Mạch có một nguồn vốn đáng kể có thể và nên được sử dụng. Theo dự báo của Ủy ban châu Âu, thặng dư ngân sách của nước này dự kiến sẽ đạt 2,3% GDP vào năm 2025. Điều này tạo ra không chỉ dư địa để tăng chi tiêu quốc phòng, mà còn để tận dụng một sự kết hợp lợi ích hiếm có: Đan Mạch cần các sản phẩm tiên tiến để tự vệ, và Ukraine đã sản xuất được chúng.

Thu Hằng/Báo Tin tức và Dân tộc (Theo Kyiv Post)

Nguồn Tin Tức TTXVN : https://baotintuc.vn/phan-hoi-phan-bien/vi-sao-dan-mach-dat-cuoc-vao-nganh-cong-nghiep-quoc-phong-ukraine-20260113152313200.htm