Vì sao 'Detroit châu Á' sụp đổ, hãng xe đua nhau rời đất Thái?

một giờ trướcBài gốc

Như đã nói ở bài viết trước, ngành công nghiệp ôtô Thái Lan đang đứng trước viễn cảnh đen tối hơn bao giờ hết khi chứng kiến làn sóng rời đi của hàng loạt nhà máy từ hãng xe Nhật.

Đây không phải là một làn sóng bất chợt, mà nhìn vào sự xoay chuyển của thị trường Thái trong giai đoạn 2022-2025, người ta cũng phần nào đoán được kết cục này.

Vậy Thái Lan đã làm gì để "vô tình" đánh mất danh xưng "Detroit châu Á"?

Tăng trưởng "nóng" xe điện

Năm 2021, Chính phủ Thái Lan công bố kế hoạch mang tên 30@30, đặt mục tiêu 30% sản lượng xe trong năm 2030 được trang bị động cơ thuần điện, bao gồm cả xe máy, ôtô hay xe buýt, xe tải.

Để hỗ trợ ngành công nghiệp sản xuất ôtô điện, quốc gia này còn thành lập các hiệp hội xe thuần điện EVAT, Ủy ban Chính sách Năng lượng Quốc gia TOU để hỗ trợ xây dựng mạng lưới trạm sạc, "đạp giá" chi phí sạc nhằm thúc đẩy nhu cầu sử dụng xe điện của người dùng.

Thời điểm đó nhờ các ưu đãi về giá từ chí phủ, chi phí sạc điện ở các trạm, bất chấp thời gian cao điểm hay thấp điểm, chỉ dao động 2,6 THB, tương đương 0,8 USD/kWh.

Chính phủ cũng công bố chương trình ưu đãi thuế cho các hãng xe cam kết sản xuất xe điện tại Thái Lan. Tổng giá trị ngân sách dành cho chương trình ước tính khoảng 3 tỷ Baht. Ngoài ra với người dùng, chính phủ Thái Lan cũng như trợ giá từ 70.000 Baht (hơn 2.000 USD) tới 150.000 Baht (gần 5.000 USD) tùy theo loại và mẫu xe điện.

Hãng xe được hưởng ưu đãi thuế và các gói trợ cấp nếu cam kết sản xuất xe điện tại Thái Lan. Ảnh: Kyodo.

Nhờ những ưu đãi này, không ngạc nhiên khi giai đoạn 2021-2024, doanh số nhóm xe điện tại đất nước chùa vàng đã tăng vọt. Đến năm 2023, thị trường này bùng nổ với tổng lượt đăng ký xe điện đạt 76.000 chiếc, tăng đến 600% so với các kỳ báo cáo trước đó.

Ở mặt tích cực, điều này thu hút hàng loạt thương hiệu mới, đặc biệt là các hãng xe điện. Trong khi đó, với các hãng xe vẫn đang đầu tư vào nhóm xe động cơ đốt trong truyền thống, đây được coi là một sự "đe dọa".

Xe Trung Quốc chớp thời cơ

Với hàng loạt ưu đãi về xe điện, các hãng xe Trung Quốc đã nhanh chóng "lao" vào thị trường Thái Lan.

Giai đoạn 2023-2024, Thái Lan đón tiếp liên tục gần 10 hãng xe Trung Quốc đến xây dựng nhà máy. SAIC khai màn với nhà máy công suất đến 200.000 chiếc/năm, GWM cũng nhanh chóng mở nhà máy xe điện đầu tiên của tập đoàn tại Đông Nam Á, với nguồn vốn đầu tư khoảng 1,44 tỷ USD.

Để thu hút số nhiều nhà đầu tư hơn, chính phủ Thái Lan không ngần ngại tung thêm các chính sách ưu đãi, hướng đến các thương hiệu ôtô Trung Quốc. Chính phủ quốc gia này cam kết trợ cấp đến 24 tỷ Baht cho các công ty sản xuất pin xe điện, giảm tiêu thụ đặc biệt từ 10% xuống còn 2% cho toàn bộ ôtô điện.

Tổng khoản tài trợ trị giá 40 tỷ Baht và được diễn ra liên tục trong giai đoạn 2023-2025. Đầu năm 2023, chính phủ Thái Lan cũng quyết định miễn thuế nhập khẩu cho 9 danh sách phụ tùng và linh kiện lắp ráp xe điện. Đương nhiên, đây đa số là các hãng từ Trung Quốc.

Tại một triển lãm ôtô diễn ra ở Thái Lan năm 2025, các hãng xe Trung Quốc chiếm đa số gian hàng. Ảnh: Đan Thanh.

Ví dụ, năm 2025, chính phủ Thái Lan đã bất ngờ phê duyệt hạn mức tín dụng 10 tỷ Baht cho thương hiệu NETA, bất chấp các "lùm xùm" của hãng tại thị trường quê nhà.

Không còn áp lực pháp lý, chi phí sản xuất giảm nhờ ưu đãi, những mẫu xe điện Trung Quốc xuất hiện tại Thái Lan ngày một nhiều. Trong năm 2022, xe điện chỉ chiếm khoảng 1% doanh số nhưng đã nhanh chóng tăng lên hơn 6% nửa đầu năm 2023.

Sức ép lớn từ những tân binh, cùng sự ủng hộ có phần "quá đà" của chính phủ Thái Lan đối với xe điện đã khiến các thương hiệu xe Nhật Bản không thể duy trì vị thế của mình. Đây cũng có thể xem là "giọt nước tràn ly", khiến nhiều thương hiệu chọn cách đóng cửa nhà máy, thu hẹp hoạt động.

Có thể thấy những bước đi rạch ròi về duy nhất một hướng của Thái Lan trong xuyên suốt giai đoạn 2021-2025 đã mang đến sự lay chuyển không nhỏ cho ngành công nghiệp ôtô.

Khi những dây chuyền cuối cùng ngừng hoạt động vào năm 2027, Thái Lan có thể sẽ sở hữu một thị trường xe điện sôi động, nhưng cái giá phải trả chính là sự lung lay của một nền công nghiệp từng đóng góp đến 11% GDP cho quốc gia này.

Đan Thanh

Nguồn Znews : https://znews.vn/vi-sao-detroit-chau-a-sup-do-hang-xe-dua-nhau-roi-dat-thai-post1623437.html