Vì sao hệ sinh thái phòng thủ UAV của Ukraine được nhiều nước săn đón?

3 giờ trướcBài gốc

Những kinh nghiệm thực chiến đó đang khiến công nghệ phòng thủ của Kiev được nhiều quốc gia quan tâm, đặc biệt là ở Trung Đông. Điều đáng chú ý là giá trị của Ukraine không chỉ nằm ở chính các UAV đánh chặn, mà còn ở toàn bộ hệ sinh thái phòng thủ mà nước này xây dựng: từ mạng lưới radar phát hiện, cảm biến âm thanh, phần mềm chỉ huy – điều khiển cho tới các loại UAV đánh chặn chi phí thấp. Tất cả đều được phát triển và thử nghiệm trực tiếp trên chiến trường.

Binh sĩ Ukraine phóng máy bay không người lái trinh sát Leleka. (Nguồn: Getty Images)

Trong cuộc xung đột chống lại các UAV cảm tử như Shahed‑136, Ukraine buộc phải tìm ra các giải pháp rẻ hơn và nhanh hơn so với các hệ thống phòng không truyền thống. Và chính những giải pháp đó hiện đang thu hút sự quan tâm của nhiều quốc gia.

Các nước vùng Vịnh đang tìm đến kinh nghiệm của Ukraine

Theo tờ Kyiv Independent, ngày 10/3, Saudi Arabia đang đàm phán một thỏa thuận quốc phòng lớn với Ukraine. Lý do rất rõ ràng: các quốc gia vùng Vịnh ngày càng lo ngại trước các cuộc tấn công bằng UAV do Iran hậu thuẫn, trong khi nguồn tên lửa đánh chặn đắt tiền đang dần cạn kiệt.

Không chỉ mua vũ khí, nhiều nước còn muốn tiếp cận trực tiếp kinh nghiệm chiến trường của Ukraine. Các chuyên gia quân sự Ukraine đã được cử tới Qatar, Các Tiểu vương quốc Ả-rập thống nhất (UAE) và Saudi Arabia để hỗ trợ xây dựng hệ thống phòng thủ chống UAV.

Các hệ thống mà Ukraine phát triển bao gồm mạng lưới radar giá rẻ, cảm biến âm thanh và trung tâm điều phối giúp phát hiện và theo dõi UAV từ sớm. Theo các chuyên gia quốc phòng, chính kiến trúc phát hiện và điều phối này có thể quan trọng không kém bản thân các UAV đánh chặn.

Theo tờ Axios, Kiev cũng đang cố gắng thuyết phục Mỹ quan tâm nhiều hơn tới các công nghệ chống UAV đã được thử nghiệm trên chiến trường. Trung tướng nghỉ hưu Ben Hodges cho rằng phương Tây vẫn chưa học hỏi đủ nhanh từ Ukraine.

Chi phí thấp và kinh nghiệm thực chiến

Một trong những điểm mạnh nhất của ngành công nghiệp UAV Ukraine là chi phí sản xuất thấp. Theo các chuyên gia trong ngành, Ukraine có thể sản xuất UAV tấn công tầm xa với giá khoảng 200.000 USD, trong khi các hệ thống tương đương của nhiều nhà thầu quốc phòng phương Tây có thể lên tới 5–10 triệu USD.

Không chỉ rẻ hơn, các hệ thống của Ukraine còn được phát triển cực nhanh. Trong khi nhiều dự án vũ khí phương Tây mất nhiều năm để hoàn thiện, các nhóm kỹ sư Ukraine có thể thiết kế, thử nghiệm và đưa vào sử dụng chỉ trong vài tháng.

Một ví dụ là UAV đánh chặn Sting do công ty Wild Hornets phát triển. Theo các báo cáo quốc phòng Ukraine, hệ thống này có tỷ lệ đánh chặn từ 60% đến 90% khi đối phó các UAV kiểu Shahed, tùy thuộc kinh nghiệm của kíp vận hành và cấu hình radar. Đáng chú ý, giá của một chiếc Sting chỉ khoảng 2.000 USD.

Theo Tổng tư lệnh Các lực lượng vũ trang Ukraine Oleksandr Syrskyi các UAV đánh chặn của nước này đã loại bỏ hơn 70% UAV Shahed tấn công khu vực Kiev trong một số giai đoạn.

Sức hút của các giải pháp Ukraine phần lớn đến từ bài toán chi phí trong phòng không. Nhiều quốc gia Trung Đông hiện dựa vào các hệ thống phòng không như Patriot. Tuy nhiên, mỗi lần phóng tên lửa đánh chặn Patriot có thể tiêu tốn vài triệu USD, trong khi UAV cảm tử chỉ có giá vài chục nghìn USD.

Điều đó tạo ra một "bẫy chi phí", bên phòng thủ phải chi nhiều tiền hơn rất nhiều so với bên tấn công. Vì vậy, các UAV đánh chặn giá rẻ và các biện pháp phòng thủ chi phí thấp của Ukraine được xem là giải pháp hợp lý hơn để đối phó các cuộc tấn công bằng bầy UAV.

Từ nhu cầu chiến trường đến cơ hội xuất khẩu

Khi các cuộc tấn công bằng UAV ngày càng phổ biến, nhu cầu về hệ thống chống UAV cũng tăng mạnh. Hiện ngành công nghiệp quốc phòng Ukraine đã phát triển nhanh chóng. Theo Reuters, nước này có hơn 1.000 công ty quốc phòng với tổng năng lực sản xuất ước tính trên 50 tỷ USD mỗi năm.

Tại Hội nghị An ninh Munich 2026, các quan chức Ukraine cho biết năng lực sản xuất quốc phòng của nước này đã tăng khoảng 50 lần kể từ khi chiến sự bùng nổ. Điều này khiến Ukraine dần chuyển mình từ một quốc gia chủ yếu nhận viện trợ quân sự thành một nhà đổi mới công nghệ quốc phòng thực sự.

Theo tướng Ben Hodges, cuộc chiến đã biến Ukraine thành một phòng thí nghiệm khổng lồ cho công nghệ quân sự hiện đại. Các công ty phương Tây hiện được khuyến khích hợp tác với doanh nghiệp Ukraine, xây dựng dây chuyền sản xuất tại nước này và tận dụng kinh nghiệm chiến trường quý giá.

Đối với nhiều quốc gia, Ukraine không còn chỉ là nơi nhận viện trợ. Ngược lại, nước này đang trở thành nguồn cung cấp những giải pháp phòng thủ rẻ hơn, nhanh hơn và linh hoạt hơn để đối phó với kỷ nguyên xung đột bằng UAV.

Xuân Minh

Nguồn SK&ĐS : https://suckhoedoisong.vn/vi-sao-he-sinh-thai-phong-thu-uav-cua-ukraine-duoc-nhieu-nuoc-san-don-169260313102940857.htm