Vì sao Iran dồn dập trút tên lửa xuống căn cứ Mỹ tại Bahrain?

2 giờ trướcBài gốc

Theo tuyên bố của phía Iran, 20 máy bay không người lái và 3 tên lửa đã tấn công mục tiêu ở Sheikh Isa. Tòa nhà chỉ huy của Mỹ bị phá hủy, các bể chứa nhiên liệu bốc cháy, khói và lửa dày đặc bốc lên từ hiện trường, Đồng thời, khói cũng bốc lên tại trụ sở Hạm đội 5 của Hải quân Mỹ tại thủ đô Manama, quốc đảo Bahrain.

HÌnh ảnh được cho là tên lửa Iran dội xuống căn cứ Mỹ tại Bahrain

Đòn đánh nhằm trực diện vào các trung tâm đầu não tác chiến này là một nỗ lực nhằm làm tê liệt khả năng điều phối quân sự của Washington tại khu vực Vùng Vịnh. Bộ Ngoại giao Mỹ đã phải phát lệnh sơ tán khẩn cấp công dân. Để hiểu rõ sức nặng của đòn đánh này đối với bàn cờ địa chính trị, chúng ta cần nhìn lại lịch sử hình thành, dấu ấn tham chiến và giá trị chiến lược không thể thay thế của các cơ sở quân sự Mỹ trên mảnh đất Bahrain.

Lịch sử hình thành và những bước tiến cắm rễ tại Vùng Vịnh

Sự hiện diện của lực lượng vũ trang Mỹ tại Bahrain mang một bề dày lịch sử trải dài nhiều thập kỷ, gắn liền với những biến thiên địa chính trị của toàn bộ khu vực Trung Đông. Khởi đầu từ năm 1948, Hải quân Mỹ đã thiết lập một trạm thông tin liên lạc tiền phương mang tên Lực lượng Trung Đông (Middle East Force) tại khu vực này. Động thái đó đánh dấu bước chân đầu tiên của Washington vào một vùng lãnh thổ vốn chịu ảnh hưởng nặng nề của các đế quốc châu Âu cũ.

Khi Bahrain chính thức giành độc lập vào năm 1971 và quân đội Hoàng gia Anh quyết định rút lui hoàn toàn khỏi khu vực Vùng Vịnh, Washington lập tức chớp thời cơ lấp đầy khoảng trống quyền lực. Các nhà ngoại giao và quân sự Mỹ đã nhanh chóng đàm phán thuê lại các cơ sở hải quân cũ của Anh. Quá trình này từng bước mở rộng quy mô hiện diện của Lầu Năm Góc, trải qua nhiều giai đoạn đầu tư nâng cấp hạ tầng để hình thành nên Căn cứ Hỗ trợ Hải quân (NSA Bahrain) khang trang, kiên cố và hiện đại bậc nhất khu vực.

Cột mốc mang tính định hình cho cấu trúc quyền lực quân sự Mỹ tại đây diễn ra vào năm 1995. Hạm đội 5 của Hải quân Mỹ chính thức được tái lập sau gần nửa thế kỷ vắng bóng, chọn thủ đô Manama làm đại bản doanh tiền phương. Sự kiện trọng đại này chuyển đổi vị thế của Bahrain từ một trạm dừng chân hậu cần thông thường thành trái tim điều phối các chiến dịch hàng hải quy mô lớn của siêu cường số một thế giới.

Căn cứ Không quân Isa (Sheikh Isa Air Base)

Song song với lực lượng hải quân, Căn cứ Không quân Isa (Sheikh Isa Air Base) nằm sâu về phía nam hòn đảo vươn lên trở thành một mắt xích trọng yếu. Hậu quả của cuộc Chiến tranh Vùng Vịnh năm 1991 đã thúc đẩy chính quyền Mỹ và hoàng gia Bahrain ký kết hiệp định hợp tác quốc phòng dài hạn có giá trị chiến lược. Hiệp ước này cho phép lực lượng không quân Mỹ sử dụng vô thời hạn các đường băng chiến thuật và xây dựng những kho dự trữ khí tài khổng lồ. Sự đan xen lợi ích và hợp tác quân sự sâu rộng đã giúp Washington tạo ra một nền tảng phòng thủ vững chắc, cắm rễ sâu vào cấu trúc an ninh Vùng Vịnh nhằm ứng phó với mọi biến động quân sự có thể xảy ra.

Dấu ấn tham chiến và trung tâm điều phối chiến dịch

Quá trình vận hành của các căn cứ quân sự Mỹ tại Bahrain được rèn giũa qua nhiều đợt thử lửa khốc liệt trên thực địa. Những cơ sở này luôn giữ vai trò hạt nhân trong hàng loạt chiến dịch quân sự quy mô lớn do Lầu Năm Góc phát động, minh chứng cho năng lực triển khai sức mạnh ra toàn cầu của Mỹ.

Trong Chiến dịch Bão táp Sa mạc (1991), Căn cứ Không quân Isa đã chứng minh được giá trị sinh tử khi đóng vai trò là bệ phóng chủ lực cho hàng ngàn phi vụ không kích của lực lượng liên quân nhắm vào các trung tâm chỉ huy của Iraq. Căn cứ này quy tụ một lực lượng khổng lồ gồm các phi đội tiêm kích chiến thuật, oanh tạc cơ hạng nặng và đội hình máy bay tiếp nhiên liệu chiến lược, đảm bảo mật độ hỏa lực xuyên suốt ngày đêm. NSA Bahrain đảm nhận nhiệm vụ cực kỳ quan trọng là trung tâm hậu cần và chỉ huy toàn bộ các chiến dịch tác chiến trên mặt biển, điều phối nhịp nhàng hàng chục hàng không mẫu hạm, tàu khu trục và tàu đổ bộ mang theo lính thủy đánh bộ.

Bước sang thế kỷ 21, chức năng của các cơ sở quân sự này tiếp tục được mở rộng để phục vụ cuộc chiến đấu chống khủng bố toàn cầu và các chiến dịch bình định tại chiến trường chiến lược Afghanistan. Hạm đội 5 liên tục duy trì các đội tàu tuần tra cường độ cao, thực hiện những chiến dịch chống cướp biển, dò mìn và ngăn chặn mạng lưới buôn lậu vũ khí tinh vi trên vùng biển Ả Rập.

Bộ chỉ huy tại Manama trực tiếp điều hành Lực lượng Đặc nhiệm Hàng hải Kết hợp (CMF), quy tụ hải quân của hàng chục quốc gia đồng minh nhằm bảo đảm an ninh hàng hải quốc tế. Khả năng phối hợp chặt chẽ cùng các lực lượng liên minh quốc tế từ tổng hành dinh tại Bahrain đã giúp Mỹ duy trì trật tự trên các vùng biển đầy rẫy rủi ro, ngăn chặn sự trỗi dậy của các tổ chức cực đoan và bảo vệ các tuyến giao thương huyết mạch.

Ý nghĩa chiến lược quân sự tại tâm điểm rốn dầu toàn cầu

Giá trị cốt lõi làm nên tầm quan trọng vô giá của hệ thống căn cứ tại Bahrain nằm ở vị trí địa lý đắc địa, nơi chi phối trực tiếp mạng lưới hàng hải và huyết mạch năng lượng của cả thế giới. Trụ sở Hạm đội 5 nắm quyền giám sát một vùng nước bao la ước tính khoảng 2,5 triệu dặm vuông.

Khu vực tác chiến phức tạp này bao trùm toàn bộ Vịnh Ba Tư, Biển Đỏ, Vịnh Oman và các khu vực lân cận thuộc Ấn Độ Dương. Lực lượng đồn trú tại đây gánh vác trọng trách kiểm soát ba "yết hầu" hàng hải quan trọng bậc nhất hành tinh: Eo biển Hormuz, Kênh đào Suez và Eo biển Bab-el-Mandeb. Sự thông suốt của ba eo biển chiến lược này quyết định sự sống còn của nền kinh tế toàn cầu, nơi trung chuyển hàng chục triệu thùng dầu thô và hàng hóa thương mại mỗi ngày. Bất kỳ sự gián đoạn nào tại đây đều lập tức gây ra những cơn chấn động giá cả trên các sàn giao dịch quốc tế.

Sự hiện diện của quân đội Mỹ tại Bahrain từng tạo ra một lá chắn quyền lực toàn diện, kết hợp sự linh hoạt của sức mạnh răn đe trên biển từ Hạm đội 5 và khả năng phản ứng nhanh trên không từ Căn cứ Isa. Cấu trúc quân sự khổng lồ này trực tiếp kiềm chế mọi hành động quân sự phiêu lưu từ các quốc gia đối nghịch hoặc các nhóm vũ trang phi quốc gia muốn dùng năng lượng làm vũ khí tống tiền địa chính trị.

Việc lực lượng Iran phóng tên lửa tấn công vào những trung tâm điều phối này là một đòn đánh hiểm hóc nhằm trực tiếp làm gãy đổ chuỗi liên kết tác chiến liên hợp mà Mỹ đã dày công xây dựng suốt nhiều thế hệ.

Nếu hệ thống radar cảnh giới, mạng lưới thông tin liên lạc và trung tâm phân tích dữ liệu bị vô hiệu hóa, sẽ tạo ra những điểm mù chiến thuật chết người cho lực lượng Mỹ. Mất đi khả năng điều phối tập trung từ Manama và Isa, năng lực bảo vệ các tuyến đường vận chuyển dầu mỏ của các nhóm tác chiến tàu sân bay sẽ suy giảm đáng kể.

Bùi Tú

Nguồn Một Thế Giới : https://1thegioi.vn/vi-sao-iran-don-dap-trut-ten-lua-xuong-can-cu-my-tai-bahrain-246978.html