Khách du lịch nước ngoài mặc áo dài chụp ảnh tại không gian cà phê đường tàu Hà Nội. Ảnh: TTH
UBND Thành phố Hà Nội mới đây đề nghị Bộ Xây dựng chỉ đạo Tổng công ty Đường sắt Việt Nam điều chỉnh tổ chức chạy tàu trong khu vực trung tâm thành phố.
Phương án đề xuất mới là tàu khách từ phía Nam sẽ dừng tại ga Hà Nội, tàu khách từ phía Bắc dừng ở ga Gia Lâm. Khi đó, đoạn tuyến giữa hai ga, nơi có phố cà phê đường tàu và cầu Long Biên, sẽ không còn tàu khách chạy qua.
Đây có thể là phương án giải quyết dứt điểm các điểm nghẽn kéo dài liên quan đến ùn tắc giao thông, trật tự đô thị, ô nhiễm môi trường và ngập úng.
Và nếu không còn tàu chạy qua phố, thì cà phê đường tàu có còn "hot" hay không? Ảnh: TTH
Trải nghiệm độc nhất vô nhị trong không gian cà phê đường tàu Việt Nam
Cà phê đường tàu mang đến một trải nghiệm không thể tìm thấy ở bất kỳ đâu khác: ngồi nhâm nhi ly cà phê ngay sát đường ray, chỉ cách đoàn tàu vài mét, cảm nhận tiếng còi tàu và luồng gió mạnh mẽ khi tàu chạy qua. Sự kết hợp giữa không gian sống động của khu phố cổ và cảm giác hồi hộp, thậm chí "thích thú trong sợ hãi" (theo lời một du khách nước ngoài), đã biến nơi đây thành một "đặc sản" du lịch của Hà Nội.
Các quán cà phê không chỉ cung cấp đồ uống mà còn tạo ra không gian khác lạ, vừa "nhiệt đới", vừa bản địa, lại hơi hướng cũ xưa, nơi du khách có thể hòa mình vào nhịp sống thường nhật của người dân địa phương. Những ngôi nhà san sát dọc đường ray, cảnh sinh hoạt như phơi quần áo hay trò chuyện bên hiên nhà, mang đến một bức tranh đô thị chân thực, khác xa các điểm du lịch hiện đại hóa.
Sự lan tỏa trên mạng xã hội và truyền thông quốc tế
Phố cà phê đường tàu đã được nhiều trang báo quốc tế và các nền tảng mạng xã hội ca ngợi. Du khách quốc tế biết đến địa điểm này qua các bài viết, video du lịch, hoặc từ những người đi trước chia sẻ trải nghiệm "check-in" độc đáo. Theo một du khách người Anh, cô tìm đến đây sau khi xem video trên Instagram, bị cuốn hút bởi nét văn hóa "độc, lạ" của Hà Nội.
Hình ảnh đoàn tàu chạy qua con hẻm hẹp, giữa những quán cà phê nhỏ nhắn, trở thành nội dung đặc sắc trên mạng xã hội, đặc biệt với giới trẻ và khách quốc tế. Lượng tìm kiếm và các lượt check-in trên mạng xã hội tăng mạnh, góp phần quảng bá phố cà phê đường tàu như một điểm đến "phải ghé thăm" khi đến Hà Nội.
Sự tò mò và sức hấp dẫn của yếu tố mạo hiểm, cảm giác hồi hộp khi ngồi gần đường ray, nơi đoàn tàu có thể vụt qua bất cứ lúc nào, là một yếu tố kích thích du khách. Mặc dù tiềm ẩn nguy cơ nguy hiểm, chính sự mạo hiểm này lại tạo nên sức hút đặc biệt. Nhiều du khách, đặc biệt là khách quốc tế, coi đây là trải nghiệm "có một không hai" mang đậm dấu ấn Hà Nội.
Có nhiều lý do để cà phê dường tàu luôn là điểm đến mà du khách nước ngoài muốn tới. Ảnh: TTH
Lý do khiến Hà Nội luôn tìm cách dẹp bỏ không gian cà phê đường tàu
Chính quyền địa phương nhiều lần nhấn mạnh rằng các hoạt động kinh doanh cà phê đường tàu vi phạm hành lang an toàn giao thông đường sắt. Với khoảng cách từ đường ray đến nhà dân chỉ khoảng 1-2 mét, việc du khách tụ tập, chụp ảnh, hoặc ngồi quá gần đường ray tiềm ẩn nguy cơ tai nạn nghiêm trọng. Thực tế, đã có trường hợp du khách bị tàu va chạm, dù may mắn chỉ bị thương nhẹ.
UBND phường sở tại và Tổng công ty Đường sắt Việt Nam liên tục yêu cầu xử lý triệt để tình trạng lấn chiếm hành lang an toàn đường sắt. Các biện pháp như dựng rào chắn, cắm biển cấm, và xử phạt nhưng hiệu quả chưa cao.
Sự đông đúc của du khách, đặc biệt vào cuối tuần hoặc các khung giờ tàu chạy gây mất trật tự đô thị. Các hoạt động như bày bàn ghế sát đường ray, xả rác, hoặc chen lấn khi tàu đến làm gia tăng nguy cơ hỗn loạn.
Chính quyền từng cấm các tour du lịch đến khu vực này để lập lại an ninh trật tự và bảo vệ an toàn cho cả du khách lẫn người dân địa phương. Tuy nhiên, phương án cũng không hiệu quả là bao.
Một quán cà phê trong không gian cà phê đường tàu trang trí phong cách độc đáo. Ảnh: TTH
Du khách nước ngoài thích thú với cảnh quen thuộc và đời thường ở không gian cà phê đường tàu. Ảnh: TTH
Đồ ăn, thức uống phục vụ tại các quán trong phố cà phê đậm chất Hà Nội. Ảnh: TTH
Cảnh mua bán nhộn nhịp, giao lưu giữa du khách và người địa phương diễn ra ngay trên các đường ray. Ảnh: TTH
Mỗi quán xá là một "nhà ga", điểm đến của khách du lịch. Ảnh: TTH
Thậm chí, cảnh sinh hoạt đời thường, tín ngưỡng, thói quen người ở phố cũng diễn ra ngay trên đường tàu. Ảnh: TTH
Hiện tại, các quán cà phê đường tàu hoạt động tự phát, không có sự quản lý thống nhất từ chính quyền hay ngành đường sắt. Ảnh: TTH
Các hộ dân kinh doanh thường chỉ tuân thủ cam kết an toàn một cách hình thức, dễ dàng tái phạm khi lực lượng chức năng không có mặt. Rào cản ngôn ngữ cũng gây khó khăn trong việc tuyên truyền về an toàn cho du khách quốc tế.
Du khách, đặc biệt là khách quốc tế, không chỉ muốn tham quan các di tích lịch sử như Hồ Gươm hay Văn Miếu, mà còn tìm kiếm những trải nghiệm mang tính địa phương, gần gũi với đời sống thực. Cà phê đường tàu đáp ứng đúng nhu cầu này, mang đến cơ hội khám phá một Hà Nội sống động, khác biệt so với các điểm đến du lịch thông thường.
Các hộ dân tại khu vực này vốn từng là khu tập thể của cán bộ ngành đường sắt, đã tận dụng nhà ở để kinh doanh cà phê, cải thiện đáng kể đời sống kinh tế. Theo họ, không gian cà phê đường tàu không chỉ mang lại thu nhập mà còn góp phần giảm tệ nạn xã hội, biến khu vực này trở nên văn minh và sôi động hơn.
Phố cà phê đường tàu Hà Nội là minh chứng cho sức hút của những trải nghiệm du lịch độc đáo, gắn liền với văn hóa và đời sống địa phương. Dù đối mặt với lệnh cấm và các vấn đề an toàn, nơi đây vẫn thu hút du khách nhờ sự mới lạ, sự lan tỏa trên mạng xã hội, và nhu cầu trải nghiệm chân thực. Thay vì cấm đoán, chính quyền có thể xem xét các giải pháp quản lý sáng tạo để biến cà phê đường tàu thành một sản phẩm du lịch an toàn, bền vững, góp phần quảng bá hình ảnh Hà Nội ra thế giới.
Hà Phong