Vì sao khủng long T-rex có cánh tay nhỏ xíu dù là loài săn mồi khổng lồ?

2 giờ trướcBài gốc

Theo nghiên cứu của các nhà khoa học thuộc University College London và University of Cambridge, nhiều nhóm khủng long ăn thịt đã tiến hóa theo hướng giảm kích thước chi trước khi đầu và hàm của chúng ngày càng lớn, khỏe và trở thành công cụ săn mồi chính.

Nghiên cứu được công bố trên Proceedings of the Royal Society B đã phân tích dữ liệu của hơn 80 loài khủng long chân thú (theropod), phát hiện hiện tượng “tay teo nhỏ” xuất hiện độc lập ở ít nhất 5 dòng tiến hóa khác nhau, bao gồm cả họ khủng long bạo chúa Tyrannosauridae.

Tyrannosaurus rex là một trong những loài khủng long ăn thịt nổi tiếng với chiếc đầu khổng lồ nhưng đôi tay nhỏ bất thường. Ảnh minh họa

Khi bộ hàm trở thành vũ khí chính

Nhóm nghiên cứu cho rằng sự phát triển của những con mồi khổng lồ như khủng long cổ dài ăn cỏ đã thúc đẩy các loài săn mồi tiến hóa theo hướng sử dụng đầu và hàm thay vì móng vuốt để hạ gục đối phương.

“Từ lâu, giới khoa học luôn thắc mắc vì sao những loài săn mồi khổng lồ như T-rex lại có đôi tay nhỏ đến vậy. Chúng tôi phát hiện rằng khi hộp sọ trở nên lớn và mạnh hơn để săn các con mồi khổng lồ, cánh tay dần mất đi vai trò quan trọng”, tiến sĩ Elizabeth Steell cho biết.

Tác giả chính của nghiên cứu, ông Charlie Roger Scherer, cho rằng đây là ví dụ điển hình của nguyên lý tiến hóa “dùng thì giữ, không dùng thì mất”.

“Đầu đã thay thế tay trở thành công cụ tấn công chính. Khi cánh tay không còn cần thiết, chúng dần teo nhỏ theo thời gian”, ông nói.

Theo ông Scherer, việc dùng móng vuốt để khống chế một con khủng long cổ dài nặng hàng chục tấn không phải chiến lược hiệu quả. Trong khi đó, bộ hàm khỏe với lực cắn cực lớn giúp các loài săn mồi kiểm soát con mồi tốt hơn nhiều.

Để kiểm chứng giả thuyết này, các nhà khoa học đã xây dựng phương pháp đánh giá độ chắc khỏe của hộp sọ dựa trên lực cắn, độ liên kết giữa các xương sọ và hình dạng tổng thể của đầu.

Theo thang đo này, Tyrannosaurus rex đạt mức cao nhất, tiếp theo là Tyrannotitan – loài săn mồi khổng lồ từng sống tại khu vực nay là Argentina.

Các nhà nghiên cứu phát hiện mức độ teo nhỏ của chi trước liên hệ chặt chẽ với độ chắc khỏe của hộp sọ hơn là kích thước cơ thể tổng thể. Điều này cho thấy tay nhỏ không đơn thuần là hệ quả của việc cơ thể trở nên quá lớn.

Năm dòng khủng long cùng tiến hóa theo một hướng

Nghiên cứu cho thấy hiện tượng giảm kích thước chi trước đã xuất hiện độc lập ở năm nhóm khủng long ăn thịt gồm Tyrannosauridae, Abelisauridae, Carcharodontosauridae, Megalosauridae và Ceratosauridae.

Điều đó cho thấy nhiều dòng khủng long khác nhau đã cùng tiến hóa theo một hướng để thích nghi với kiểu săn mồi sử dụng đầu và hàm.

Dù vậy, không phải mọi loài khủng long ăn thịt khổng lồ đều chọn chiến lược “tay nhỏ”. Một số nhóm như spinosaur hay megaraptoran vẫn duy trì cánh tay dài và khỏe, đồng thời sở hữu hộp sọ thon gọn hơn.

Theo các nhà khoa học, điều này phản ánh sự đa dạng đáng kinh ngạc trong quá trình tiến hóa của khủng long, với nhiều chiến lược săn mồi khác nhau.

Nhà cổ sinh vật học Andre Rowe nhận định nghiên cứu đã góp phần giải đáp một trong những câu hỏi nổi tiếng nhất về khủng long ăn thịt.

Ông cũng lưu ý rằng đôi tay nhỏ của khủng long bạo chúa không đồng nghĩa với việc chúng hoàn toàn vô dụng. “Có thể chúng vẫn giữ vai trò nhất định về mặt cơ học hoặc hỗ trợ giữ thăng bằng”, ông nói.

KHÁNH MY

Nguồn Văn hóa : http://baovanhoa.vn/doi-song/vi-sao-khung-long-trex-co-canh-tay-nho-xiu-du-la-loai-san-moi-khong-lo-230359.html