Các bức ảnh mới nhất về tên lửa siêu vượt âm "Dark Eagle" mà Lục quân Mỹ công bố hôm 21/2 rồi vội vã xóa. Ảnh: NetEase.
Ngày 21/2, Lục quân Mỹ đã đăng tải trên tài khoản chính thức trong thời gian ngắn bức ảnh chính thức mới nhất về tên lửa siêu vượt âm “Dark Eagle”, cho thấy hệ thống đã được cấu hình hoàn chỉnh và sẵn sàng triển khai tác chiến. Tuy nhiên, ngay sau đó bức ảnh đã bị gỡ bỏ mà không kèm theo bất kỳ lời giải thích nào, làm dấy lên sự chú ý và nhiều suy đoán từ bên ngoài.
Tên lửa siêu vượt âm “Dark Eagle” – đăng rồi vội xóa
Theo trang truyền thông quân sự Bỉ Army Recognition, trong bối cảnh quân đội Mỹ đang thúc đẩy triển khai thực tế hệ thống này, bức ảnh ngay sau khi được đăng đã nhanh chóng lan truyền trên mạng, cho thấy những tiến triển mới nhất của Mỹ trong lĩnh vực vũ khí siêu vượt âm. Thậm chí có cư dân mạng suy đoán động thái này có thể liên quan đến căng thẳng tại Trung Đông, song phía quân đội Mỹ không đưa ra bất kỳ bình luận hay làm rõ nào.
Ảnh cho thấy bệ phóng của tên lửa “Dark Eagle” đã sẵn sàng, bao gồm hệ thống phóng dựng – vận chuyển (Transporter Erector Launcher) cải tiến từ rơ-moóc M870. Mỗi rơ-moóc có thể mang tối đa hai quả tên lửa trong ống phóng riêng biệt. Hệ thống còn có Trung tâm tác chiến cấp đại đội (Battery Operations Center) và xe nạp đạn đi kèm, cấu thành đầy đủ một tổ hợp tên lửa hoàn chỉnh. “Army Recognition” nhận định đây là lần hiếm hoi Lục quân Mỹ công khai tiến triển mới nhất của hệ thống này. Nguyên nhân xóa ảnh chưa rõ, có thể liên quan đến cân nhắc an ninh tác chiến hoặc sai sót hành chính.
Mỹ nhiều lần thử nghiệm tên lửa siêu vượt âm AGM-183A nhưng chưa thành công. Ảnh: NetEase.
Trang quân sự Mỹ Defense Blog cho rằng sự việc thu hút chú ý vì “Dark Eagle” là một trong những năng lực tấn công tầm xa tiên tiến nhất của Lục quân Mỹ, có khả năng phá hủy các mục tiêu được phòng thủ nghiêm ngặt ở khoảng cách rất xa.
Theo nhiều nguồn công khai, “Dark Eagle” là dự án tên lửa siêu vượt âm do Lục quân và Hải quân Mỹ phối hợp phát triển. Tốc độ tối đa có thể đạt Mach 17; tầm bắn công bố khoảng 2.800 km, song một số dữ liệu thử nghiệm cho thấy quãng bay vượt 3.800 km, thậm chí có thông tin cho rằng tầm bắn thực tế có thể trên 3.500 km.
Hệ thống sử dụng phương tiện lướt siêu vượt âm chung (Common Hypersonic Glide Body – C-HGB), được tăng tốc bằng tên lửa đẩy nhiên liệu rắn hai tầng. Sau khi tách khỏi tầng đẩy, phương tiện lướt có thể điều chỉnh quỹ đạo trong pha bay lướt không động cơ trong khí quyển, giúp né tránh đối phương phát hiện và đánh chặn. Hệ thống dẫn đường kết hợp quán tính, GPS và cảm biến trên khoang, có khả năng chống nhiễu. Tên lửa mang đầu đạn nổ mạnh thông thường, kết hợp hiệu ứng động năng để tấn công chính xác các mục tiêu kiên cố.
Theo tài liệu của Government Accountability Office (GAO), toàn bộ hệ thống “Dark Eagle” đầu tiên có chi phí khoảng 2,7 tỷ USD, bao gồm tên lửa và các trang thiết bị liên quan.
Quá trình phát triển “Dark Eagle” từng nhiều lần bị trì hoãn. Ban đầu Lục quân Mỹ dự kiến triển khai vào năm 2023 nhưng do vấn đề kỹ thuật và thử nghiệm thất bại nên lùi đến cuối năm 2025. Cuối năm 2024, hệ thống đã hoàn tất thử nghiệm toàn trình; tháng 4/2025 chính thức được đặt tên là “Dark Eagle”. Tháng 12/2025 hệ thống bắt đầu triển khai, dự kiến hoàn tất bố trí vào đầu năm 2026, trở thành hệ thống vũ khí siêu vượt âm trực chiến đầu tiên của Mỹ.
Tên lửa siêu vượt âm Kinzhal của Nga trên tiêm kích MiG-31. Ảnh: Sohu.
Hiện nay, Nga sở hữu các hệ thống như Kh-47M2 Kinzhal (tên lửa đạn đạo siêu vượt âm phóng từ trên không), 3M22 Zircon (tên lửa hành trình siêu vượt âm phóng từ tàu mặt nước/tàu ngầm), Avangard (phương tiện lướt siêu vượt âm gắn trên ICBM) và Oreshnik (tên lửa đạn đạo tầm trung siêu vượt âm).
Trong khi đó, Trung Quốc cũng đã có DF-17 mang phương tiện lướt siêu vượt âm, DF-27 tầm trung–xa, YJ-19, YJ-17, YJ-20 (các tên lửa chống hạm siêu vượt âm phóng từ tàu mặt nước/tàu ngầm) và CJ-1000 (tên lửa hành trình siêu vượt âm phóng từ mặt đất).
Việc Lục quân Mỹ thoáng công bố rồi nhanh chóng gỡ bỏ bức ảnh được cho là “Dark Eagle” phản ánh nỗ lực bắt kịp Nga và Trung Quốc trong lĩnh vực siêu vượt âm, đồng thời được kỳ vọng sẽ củng cố năng lực răn đe chiến lược toàn cầu của Washington.
Vì sao Mỹ công bố ảnh rồi vội xóa?
Trong thời đại số hóa cao độ, “thời gian tồn tại” của một thông tin chính thức đôi khi được tính bằng giây, nhưng vẫn đủ tạo ra phản ứng dây chuyền vượt qua biên giới. Việc Lục quân Mỹ đã đăng tải trong thời gian rất ngắn bức ảnh mới nhất về tên lửa siêu vượt âm “Dark Eagle”, rồi nhanh chóng xóa bỏ; bản thân sự việc không quá phức tạp, nhưng do đối tượng và thời điểm, nó được gán cho ý nghĩa vượt xa bề mặt. Hình ảnh cho thấy bệ phóng và phương tiện hỗ trợ dường như đã hoàn tất cấu hình, ở trạng thái gần như sẵn sàng triển khai tác chiến. Sau khi ảnh biến mất, việc lan truyền lại trên không gian mạng nhanh chóng lấp đầy khoảng trống, khiến chính hành động xóa ảnh trở thành tâm điểm dư luận.
“Dark Eagle” không phải là trang bị thông thường. Là hệ thống tấn công siêu vượt âm do Lục quân và Hải quân Mỹ phối hợp phát triển, mục tiêu thiết kế của nó hướng tới năng lực đột phá tầm xa, tốc độ cao. Chi phí cho bộ hệ thống đầu tiên lên tới hàng tỷ USD, cho thấy tầm quan trọng của nó trong cấu trúc năng lực và phân bổ ngân sách. Chính vì vậy, một bức ảnh liên quan đến trạng thái triển khai không còn đơn thuần là minh chứng tiến bộ kỹ thuật, mà trở thành tín hiệu chiến lược tiềm tàng. Khoảng thời gian chênh lệch giữa công bố ngắn ngủi và xóa bỏ vội vã càng mở rộng không gian diễn giải từ bên ngoài.
Tên lửa siêu vượt âm Đông Phong-17 (DF-17) của Trung Quốc đã đưa vào trang bị. Ảnh: Xinhua.
Xét ở cấp độ hiện tượng, sự kiện này chạm tới mâu thuẫn cốt lõi của hệ thống quân sự hiện đại: căng thẳng giữa minh bạch và an ninh. Quân đội ngày nay cần duy trì mức độ công khai nhất định với công chúng và đồng minh để chứng minh tiến độ dự án, tranh thủ ủng hộ chính trị và ngân sách; đồng thời, an ninh tác chiến lại đòi hỏi tiết chế các chi tiết then chốt, tránh cung cấp manh mối tình báo cho đối thủ tiềm tàng.
Sự lan truyền tức thời và không thể đảo ngược của nền tảng số khiến quy trình thẩm định và công bố đối mặt thách thức chưa từng có. Việc xóa ảnh có thể do sai sót hành chính, cũng có thể vì cân nhắc bảo mật, nhưng trong lĩnh vực vũ khí nhạy cảm, bất kỳ động thái không được giải thích nào cũng sẽ bị đặt dưới lăng kính chiến lược.
Công bố thông tin không còn là truyền đạt một chiều, mà đan xen với phân tích tình báo, phản hồi dư luận và cách diễn giải của đối thủ. Một hành động “đăng trong tích tắc rồi xóa ngay” vừa bộc lộ điểm yếu trong kiểm soát quy trình, vừa phản ánh sự do dự trong biểu đạt chiến lược.
Tác động và rủi ro của sự kiện đáng được xem xét nghiêm túc. Đối ngoại, nó có thể được hiểu là tín hiệu về mức độ trưởng thành của năng lực, củng cố răn đe; nhưng cũng có thể làm dấy lên nghi vấn về năng lực quản lý thông tin. Đối nội, nếu không có giải thích rõ ràng, hành động xóa bỏ dễ gây suy đoán trong công chúng và giới hoạch định chính sách, ảnh hưởng môi trường chính trị của dự án. Rủi ro sâu xa hơn nằm ở quản lý kỳ vọng.
Khi một hệ thống vũ khí cao cấp vẫn đang trong giai đoạn chuyển tiếp triển khai, phô bày quá mức có thể tạo căng thẳng không cần thiết; im lặng quá mức lại có thể làm suy giảm độ tin cậy. Làm thế nào để cân bằng giữa “hữu hình” và “vô hình” trở thành bài toán chung của quân sự và chính trị.
Theo NetEase, Newtalk
Thu Thủy