Vì sao Mỹ trừng phạt Thứ trưởng dầu mỏ Iraq?

3 giờ trướcBài gốc

Thứ trưởng Dầu mỏ Iraq Ali Maarij al-Bahadly

Các lệnh trừng phạt diễn ra trong bối cảnh Mỹ và Iran đang tranh giành quyền kiểm soát eo biển Hormuz, tuyến đường huyết mạch cho xuất khẩu dầu mỏ từ vùng Vịnh. “Bộ Tài chính Mỹ sẽ không để yên khi quân đội Iran lợi dụng dầu mỏ của Iraq để tài trợ cho chủ nghĩa khủng bố chống lại Mỹ và các đối tác của chúng ta” - Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent nói.

Trong lệnh trừng phạt mới nhất của Mỹ đối với lãnh đạo Iraq, ông Al-Bahadly là nhân vật nổi bật nhất. Ông đã giám sát việc quản lý dầu mỏ của Iraq trong nhiều năm. Từ vị trí lãnh đạo Ủy ban Dầu khí của Quốc hội Iraq, ông Al-Bahadly về Bộ Dầu mỏ làm Trưởng văn phòng cấp phép - hợp đồng và giữ chức Thứ trưởng từ năm 2024 đến nay. Theo lập luận của Bộ Tài chính Mỹ, ông al-Bahadly “đóng vai trò quan trọng trong việc tạo điều kiện cho việc chuyển hướng các sản phẩm dầu mỏ của Iraq” để mang lại lợi ích cho một kẻ buôn lậu dầu mỏ có liên hệ với Iran và tổ chức Asa’ib Ahl al-Haq. Theo đó, trùm buôn lậu này đã dán nhãn dầu của Iran là dầu của Iraq để giúp Tehran tránh lệnh trừng phạt. Mỹ cũng cho rằng các hành vi tham nhũng trong Chính phủ Iraq đã cho phép hoạt động buôn lậu tiếp diễn, trong đó ông al-Bahadly đứng ở vị trí trung tâm của hoạt động này.

Giới chuyên gia khi trả lời phỏng vấn hãng tin Reuters vào tháng 12-2024 cho biết, Iran được cho là thu về ít nhất 1 tỷ USD mỗi năm từ một mạng lưới buôn lậu dầu mỏ, chuyển hướng nhiên liệu của Iran từ các nhà máy nhựa đường của Iraq, sau đó pha trộn với dầu của Iraq trước khi xuất khẩu dưới dạng dầu hoàn toàn của Iraq. Hãng Reuters cũng cho biết, Iran thu được ngoại tệ từ Iraq thông qua xuất khẩu sang nước này, nhờ đó tránh được các lệnh trừng phạt của Mỹ đối với hệ thống ngân hàng của mình.

Trước đó vào năm 2018, ông Donald Trump đã áp đặt các lệnh trừng phạt dầu mỏ đối với Iran trong nhiệm kỳ Tổng thống đầu tiên của mình, sau khi rút khỏi thỏa thuận hạt nhân với Tehran. Các lệnh trừng phạt đã ngăn cản Iran tự do bán dầu trên thị trường toàn cầu, mặc dù Mỹ cho phép một số quốc gia mua với số lượng hạn chế. Trong nhiệm kỳ thứ hai này, chính quyền của Tổng thống Donald Trump mô tả các lệnh trừng phạt đối với Iran là một phần của chiến dịch gây “áp lực tối đa” nhằm buộc Iran phải tuân theo ý muốn của mình.

Trong khi đó, Iraq và Iran là đồng minh thân cận, đặc biệt là nhóm định hình khung chính sách đang điều hành Baghdad hiện nay vốn đại diện cho cộng đồng người Hồi giáo Shia ở Iraq, những người có mối liên hệ tôn giáo với giới lãnh đạo Iran. Nhiều nhà lãnh đạo hiện tại của Iraq từng sống ở Iran, nhất là trước năm 2003 và quanh thời điểm Tổng thống Saddam Hussein bị sát hại. Điều đó cho phép Iran mở rộng quyền lực của mình ở Iraq thông qua việc tài trợ cho các nhóm dân quân Shia thân Iran. Những nhóm này đã hội nhập vào các lĩnh vực kinh tế trọng yếu, bao gồm cả dầu mỏ, cho phép Iran sử dụng quyền kiểm soát của họ để tạo ra một nền kinh tế ngầm, từ đó cũng có thể tài trợ cho các nhóm thân Iran trên khắp khu vực Trung Đông rộng lớn hơn.

Về phần mình, Iraq đã chịu áp lực từ Mỹ trong những tháng gần đây về cáo buộc rằng nước này quá thân thiết với Iran. Tổng thống Donald Trump hồi đầu năm nay đã cảnh báo rằng, Washington sẽ ngừng hỗ trợ cho Iraq nếu ông Nouri al-Maliki (chính trị gia có quan điểm ủng hộ Iran) trở thành Thủ tướng Iraq. Sau đó, ông này đã phải rút khỏi vị trí ứng cử viên. Bởi vậy, Iraq đang đứng trước bài toán cân bằng khó khăn. Mặc dù mối quan hệ của nước này với Iran bắt nguồn từ địa lý và hệ tư tưởng, các nhà lãnh đạo Iraq cũng thận trọng không làm phật lòng Mỹ, quốc gia cung cấp sự hỗ trợ quân sự và kinh tế quan trọng.

Yến Chi

Nguồn ANTĐ : https://anninhthudo.vn/vi-sao-my-trung-phat-thu-truong-dau-mo-iraq-post648984.antd