Vì sao Mỹ và Israel quyết định tấn công Iran?

3 giờ trướcBài gốc

Xung đột đã lan rộng khắp Trung Đông sau khi Lãnh tụ Tối cao Iran, Đại giáo chủ Ali Khamenei, thiệt mạng trong các cuộc không kích do Mỹ và Israel tiến hành hôm 28/2. Ngay sau đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump kêu gọi người dân Iran "hãy đứng lên giành lại chính quyền".

Đáp trả, Iran phóng tên lửa và máy bay không người lái trên diện rộng, nhắm vào Israel, Bahrain, Kuwait, Qatar, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, Jordan, Saudi Arabia, Cyprus và cả các tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz.

Lý do Mỹ - Israel tấn công Iran

Ngày 28/2, Tổng thống Trump xác nhận trong video đăng tải trên Truth Social rằng lực lượng Mỹ đã bắt đầu chiến dịch quân sự chống lại Iran. Ông cho biết mục tiêu của chiến dịch là bảo vệ người dân Mỹ bằng cách loại bỏ "mối đe dọa cận kề từ chính phủ Iran".

Chiến dịch quân sự quy mô lớn này được Mỹ đặt tên là “Chiến dịch Epic Fury”, diễn ra sau khi ông Trump đe dọa sẽ hành động quân sự nếu Iran không chấp nhận một thỏa thuận mới về chương trình hạt nhân.

"Chính sách của Hoa Kỳ, đặc biệt là chính quyền của tôi, luôn là chế độ này không bao giờ được phép sở hữu vũ khí hạt nhân. Tôi xin nhắc lại, Iran không bao giờ được phép sở hữu vũ khí hạt nhân", ông nhấn mạnh.

Tổng thống Trump cho biết mục tiêu của chiến dịch là bảo vệ người dân Mỹ bằng cách loại bỏ "mối đe dọa cận kề từ chính phủ Iran". (Nguồn: Truth Social)

Ông cho biết quân đội Mỹ tiến hành chiến dịch nhằm ngăn chặn mối đe dọa đến nước Mỹ và "lợi ích an ninh quốc gia cốt lõi của Mỹ". Ông tuyên bố sẽ phá hủy tên lửa và san bằng ngành công nghiệp tên lửa của Iran.

“Chúng tôi sẽ phá hủy tên lửa của họ và san bằng toàn bộ ngành công nghiệp tên lửa. Nó sẽ bị xóa sổ hoàn toàn một lần nữa”, ông nói trong đoạn video dài 8 phút đăng trên mạng xã hội Truth Social.

Trước đó, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tuyên bố Israel và Mỹ phát động chiến dịch nhằm “loại bỏ mối đe dọa sống còn do chế độ Iran gây ra”.

Trong buổi họp báo về chiến dịch quân sự của Mỹ ở Iran diễn ra tại Lầu Năm Góc ngày 2/3, Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth khẳng định các đòn tấn công của Washington nhằm vào Iran không nhằm mục đích thay đổi chế độ, dù ông thừa nhận bộ máy lãnh đạo tại nước này đã có biến động.

Ông nhấn mạnh chiến dịch quân sự sẽ không kéo Mỹ vào một “cuộc chiến bất tận”, đồng thời cho biết mục tiêu cốt lõi của Washington là vô hiệu hóa năng lực tên lửa, sức mạnh hải quân và các hạ tầng an ninh trọng yếu của Tehran.

“Đây không phải là một cuộc chiến lật đổ chế độ theo đúng nghĩa, nhưng chế độ chắc chắn đã thay đổi và thế giới trở nên tốt đẹp hơn nhờ điều đó”, ông nói.

Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth phát biểu trong cuộc họp báo về chiến dịch quân sự của Mỹ tại Iran, diễn ra tại Lầu Năm Góc ngày 2/3. (Nguồn: CNN)

Bộ trưởng Hegseth cũng khẳng định Mỹ không phải bên khơi mào xung đột, cho rằng Iran đã tiến hành một “cuộc chiến đơn phương” chống lại Washington trong nhiều thập kỷ qua.

“Chúng tôi không bắt đầu cuộc chiến này, nhưng dưới thời Tổng thống Trump, chúng tôi đang kết thúc nó”, ông Hegseth nói thêm.

Trong cuộc phỏng vấn trên kênh Fox News phát sóng ngày 2/3, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu cho rằng việc tấn công là cấp bách vì Iran đang xây dựng các cơ sở mới phục vụ chương trình tên lửa đạn đạo và vũ khí hạt nhân.

“Họ bắt đầu xây dựng các địa điểm mới, những cơ sở mới, các boong-ke ngầm, điều sẽ khiến chương trình tên lửa đạn đạo và chương trình bom nguyên tử của họ trở nên bất khả xâm phạm chỉ trong vài tháng”, ông nói.

Theo ông, nếu không hành động ngay lúc này thì sau này sẽ không còn cơ hội. “Khi đó họ có thể nhắm vào Mỹ, có thể tống tiền Mỹ, có thể đe dọa chúng tôi và đe dọa tất cả những nước ở giữa. Vì vậy, hành động là điều bắt buộc”, ông nhấn mạnh, đồng thời cho rằng “cuối cùng thì người dân Iran mới là những người thay đổi chính quyền… Mỹ và Israel đang cùng nhau tạo ra các điều kiện để họ làm điều đó”.

Thủ tướng Israel cũng cho biết nước này "sẽ không sa vào một cuộc chiến bất tận", đồng thời khẳng định đây sẽ là "một hành động nhanh chóng và mang tính quyết định".

Cơ hội hiếm có

Theo Wall Street Journal, việc Mỹ bắt tay Israel phát động chiến dịch quân sự quy mô lớn nhằm vào Iran được cho là bắt nguồn từ hai động lực chủ đạo. Thứ nhất là thời cơ tình báo hiếm có liên quan đến tầng lớp lãnh đạo cấp cao tại Tehran. Thứ hai là mối quan ngại ngày càng cấp bách về chương trình hạt nhân của nước này khi các nỗ lực ngoại giao rơi vào thế bế tắc.

Lãnh tụ tối cao Iran Ayatollah Ali Khamenei thiệt mạng trong cuộc không kích của Mỹ và Israel. (Nguồn: Reuters)

Theo các nguồn tin tình báo từ Mỹ và Israel, họ đã nắm được thời điểm một loạt nhân vật quân sự, chính trị cấp cao của Iran, bao gồm cả Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei, tham dự các cuộc họp cùng một lúc. Diễn biến này được đánh giá là một “cơ hội chiến thuật” hiếm có, mở ra khả năng tung đòn phủ đầu nhằm làm tê liệt hệ thống chỉ huy và điều hành của Tehran.

Các báo cáo tình báo còn cho thấy Iran đang tính đến phương án đánh vào những mục tiêu của Mỹ trước khi Washington ra tay. Một quan chức cấp cao trong chính quyền cảnh báo rằng nếu không chủ động hành động trước, Mỹ có thể phải hứng chịu tổn thất và thương vong lớn hơn đáng kể đối với các lợi ích của mình.

Ở chiều khác, Washington cho rằng con đường ngoại giao gần như không còn dư địa. Trước đó, Tổng thống Donald Trump từng đặt ưu tiên vào đàm phán, yêu cầu Iran phải tháo dỡ toàn bộ hạ tầng hạt nhân, bàn giao kho uranium dự trữ và chấm dứt mọi hoạt động làm giàu uranium.

Dù vậy, đề xuất mới nhất từ phía Tehran vẫn cho phép vận hành hàng nghìn máy ly tâm và tiếp tục làm giàu uranium ở mức 20% - cao hơn nhiều so với ngưỡng quy định trong thỏa thuận năm 2015. Giới chức Mỹ cho rằng lập trường này là “không thể chấp nhận được”.

Khánh Ly (Nguồn: Tổng hợp)

Nguồn VTC : https://vtcnews.vn/vi-sao-my-va-israel-quyet-dinh-tan-cong-iran-ar1005619.html