Vì sao người giỏi công nghệ vẫn sập bẫy lừa đảo online?

42 phút trướcBài gốc

Tại cuộc họp báo về các vấn đề kinh tế - xã hội trên địa bàn TP.HCM vào chiều 21/5, Công an TP.HCM cho biết tội phạm công nghệ cao tại Việt Nam đang bước vào giai đoạn nguy hiểm hơn bao giờ hết khi các đường dây lừa đảo trực tuyến không còn hoạt động nhỏ lẻ mà vận hành như những “công xưởng” xuyên quốc gia, có tổ chức, phân tầng và ứng dụng mạnh mẽ trí tuệ nhân tạo (AI), Deepfake để thao túng nạn nhân.

Theo Công an TP.HCM, thủ đoạn của các đối tượng hiện tinh vi đến mức ngay cả người có trình độ công nghệ cao, doanh nhân hay chuyên gia tài chính cũng có thể trở thành nạn nhân và mất sạch tài sản chỉ sau vài phút.

Tội phạm mạng biến thành “ngành công nghiệp ngầm”

Theo ghi nhận của Công an TP.HCM, các kịch bản lừa đảo liên tục thay đổi để bám sát xu hướng xã hội và tâm lý người dùng. Nếu trước đây các đối tượng chủ yếu giả danh cơ quan công an, viện kiểm sát hoặc ngân hàng, thì nay chúng mở rộng sang nhiều lĩnh vực như đầu tư tài chính, tuyển dụng việc làm online, lừa đảo tình cảm hay giả mạo người thân qua cuộc gọi Deepfake.

Công an TP.HCM cảnh báo tội phạm mạng đang dùng AI, Deepfake và dữ liệu cá nhân để tạo kịch bản lừa đảo tinh vi, khiến cả người giỏi công nghệ cũng mất sạch tài sản. Ảnh: minh họa

Đại diện Công an TP.HCM nhận định, điều nguy hiểm nhất hiện nay là hoạt động lừa đảo đã được tổ chức theo mô hình dây chuyền hóa chuyên nghiệp. “Các đối tượng không còn hoạt động đơn lẻ mà phân chia nhiệm vụ rất rõ ràng từ xây dựng kịch bản, thu thập dữ liệu cá nhân, tiếp cận nạn nhân, thao túng tâm lý cho tới khâu rửa tiền và tẩu tán tài sản”, vị đại diện cho biết.

Theo cơ quan chức năng, nhiều đường dây hiện có yếu tố xuyên quốc gia với sự tham gia của cả người Việt Nam và người nước ngoài. Chúng thường đặt “đại bản doanh” tại Campuchia, Myanmar hoặc Dubai để điều hành hoạt động lừa đảo nhắm vào người dân Việt Nam thông qua Internet và mạng xã hội.

Không chỉ vậy, sau thời gian làm việc tại các ổ nhóm ở nước ngoài, nhiều đối tượng quay trở lại Việt Nam để thành lập các nhóm lừa đảo riêng. Chúng thuê nhà nguyên căn tại khu dân cư hẻo lánh, núp bóng công ty công nghệ nhằm che giấu hoạt động phạm pháp.

AI, Deepfake và dữ liệu cá nhân trở thành “vũ khí” lừa đảo

Sự phát triển nhanh chóng của công nghệ số đang bị các đối tượng triệt để lợi dụng. Công an TP.HCM cho biết tội phạm mạng hiện tận dụng AI, Deepfake, mã độc và các nền tảng thanh toán trực tuyến để tạo dựng những kịch bản lừa đảo có độ tin cậy rất cao.

Nhiều nạn nhân bị đánh lừa bởi các cuộc gọi video giả mạo người thân, cấp trên hoặc cơ quan chức năng. Một số trường hợp khác bị dẫn dụ tham gia đầu tư tài chính với giao diện ứng dụng được thiết kế giống hệt sàn giao dịch thật.

Đại diện Công an TP.HCM cảnh báo: “Điểm nguy hiểm là các đối tượng nghiên cứu rất kỹ tâm lý nạn nhân trước khi tiếp cận. Chúng có thể sử dụng dữ liệu cá nhân bị rò rỉ để tạo dựng lòng tin, từ đó thao túng tâm lý và khiến nạn nhân tự nguyện chuyển tiền”.

Theo đánh giá của cơ quan chức năng, mọi tầng lớp xã hội đều có nguy cơ trở thành mục tiêu. Nhiều người bị lừa do thiếu kỹ năng an toàn số, trong khi không ít trường hợp khác sập bẫy vì tâm lý ham lợi nhuận cao hoặc thiếu cảnh giác trước những lời mời gọi đầu tư “siêu lợi nhuận”.

Đặc biệt, những người thường xuyên tham gia đánh bạc online, vay tín dụng đen hoặc truy cập các nội dung nhạy cảm trên mạng rất dễ bị tội phạm lợi dụng thông tin đời tư để tống tiền, cưỡng đoạt tài sản.

Lộ lọt dữ liệu cá nhân đang tiếp tay cho tội phạm

Một trong những nguyên nhân khiến lừa đảo trực tuyến bùng phát là tình trạng mua bán dữ liệu cá nhân diễn ra tràn lan. Theo Công an TP.HCM, nhiều tổ chức và doanh nghiệp hiện thu thập lượng lớn dữ liệu người dùng nhưng chưa có biện pháp bảo vệ đầy đủ, tạo ra lỗ hổng để thông tin bị đánh cắp hoặc rao bán.

Các nhóm tội phạm sử dụng phần mềm chuyên dụng để quét dữ liệu trên Internet, giả mạo thương hiệu lớn hoặc tạo website giả nhằm dụ người dùng tự cung cấp thông tin cá nhân. Thậm chí, một số trường hợp dữ liệu bị rò rỉ từ chính nhân viên nội bộ của doanh nghiệp.

“Người dân hiện có thói quen chia sẻ quá nhiều thông tin cá nhân lên mạng xã hội mà không nhận thức được rủi ro. Chỉ cần số điện thoại, ngày sinh hoặc thông tin gia đình, các đối tượng đã có thể dựng nên một kịch bản lừa đảo rất thuyết phục”, đại diện Công an TP.HCM nhấn mạnh.

Trước tình hình gia tăng của tội phạm công nghệ cao, Công an TP.HCM cho biết đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm siết chặt quản lý an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu cá nhân.

Song song với công tác điều tra, lực lượng chức năng liên tục triệt phá các đường dây mua bán dữ liệu, tài khoản ngân hàng và các ổ nhóm lừa đảo xuyên biên giới hoạt động trên không gian mạng.

Tuy nhiên, theo Công an TP.HCM, “lá chắn” quan trọng nhất vẫn là sự chủ động của người dân. Trong bối cảnh công nghệ ngày càng phát triển, mỗi cá nhân cần tự trang bị kỹ năng an toàn số để bảo vệ mình.

Người dân được khuyến cáo không truy cập đường link lạ, không cung cấp mã OTP, mật khẩu hay thông tin tài khoản cho bất kỳ ai. Các ứng dụng chỉ nên tải từ nguồn chính thức như App Store hoặc CH Play. Khi nghi ngờ bị lộ thông tin, cần lập tức khóa tài khoản ngân hàng, khóa tính năng thanh toán trực tuyến và liên hệ ngay với ngân hàng hoặc cơ quan công an.

Theo giới chuyên gia an ninh mạng, mục tiêu cuối cùng của các kịch bản lừa đảo vẫn là chiếm đoạt tiền trong tài khoản ngân hàng hoặc ví điện tử. Khi AI và công nghệ Deepfake tiếp tục phát triển mạnh, cuộc chiến chống tội phạm mạng sẽ còn khốc liệt hơn và không ai được phép chủ quan trên không gian số.

Hồ Quang

Nguồn Một Thế Giới : https://1thegioi.vn/vi-sao-nguoi-gioi-cong-nghe-van-sap-bay-lua-dao-online-251990.html