Vì sao ông Trump gia hạn lệnh ngừng bắn với Iran?

4 giờ trướcBài gốc

Ông Trump cho biết Mỹ sẽ gia hạn lệnh ngừng bắn với Iran cho tới khi Iran đưa ra được đề xuất hòa bình cho xung đột giữa hai bên. Ảnh: Reuters.

Tại Nhà Trắng, các trợ lý cấp cao của Tổng thống Trump nhận định rằng sự im lặng từ phía Tehran bắt nguồn từ tình trạng rạn nứt sâu sắc trong nội bộ ban lãnh đạo đương nhiệm của Iran.

Những vấn đề còn bế tắc

Theo đánh giá của chính quyền Mỹ, Iran hiện chưa đạt được tiếng nói chung về lập trường đàm phán. Điều này dẫn đến việc thiếu sự thống nhất về mức độ trao quyền cho các đại diện Iran khi thảo luận về các vấn đề cốt lõi.

Hai vấn đề hạt nhân trọng yếu đang gây bế tắc là: Hoạt động làm giàu uranium và quản lý kho dự trữ uranium đã làm giàu.

Phía Mỹ cho rằng tình hình trở nên phức tạp hơn do vai trò của Lãnh đạo tối cao Mojtaba Khamenei. Hiện vẫn chưa rõ liệu ông có đưa ra chỉ đạo trực tiếp hay không, hay các cấp dưới đang phải tự suy đoán ý định của lãnh đạo mà không có hướng dẫn cụ thể.

Các quan chức Mỹ nhận định việc ông Mojtaba Khamenei hạn chế xuất hiện công khai đã trực tiếp gây ra sự đình trệ trong các cuộc thảo luận nội bộ của chính phủ Iran.

Dù tồn tại nhiều trở ngại, giới chức Mỹ cho biết khả năng các nhà đàm phán hai nước gặp gỡ sớm vẫn được để ngỏ, tuy nhiên thời điểm cụ thể hiện chưa rõ ràng. Thay vì nối lại các chiến dịch không kích, Tổng thống Trump đã quyết định gia hạn lệnh ngừng bắn với Iran ngay trước khi thỏa thuận hiện tại hết hiệu lực.

Ông Trump tin rằng Mỹ và Iran sẽ đạt được thỏa thuận đàm phán. Ảnh: Reuters.

Việc ông Trump gia hạn ngừng bắn nhưng không ấn định thời điểm kết thúc cụ thể phản ánh chiến lược đàm phán cứng rắn và các tính toán chính trị nội bộ Mỹ.

Trên nền tảng Truth Social, ông Trump mô tả chính quyền Iran đang "chia rẽ nghiêm trọng". Việc gia hạn ngừng bắn cho thấy nhà lãnh đạo Mỹ vẫn ưu tiên một giải pháp ngoại giao nhằm tránh tái khởi động một cuộc xung đột quy mô lớn - kịch bản vốn không nhận được sự ủng hộ từ công chúng Mỹ.

Tổng thống Mỹ khẳng định lệnh phong tỏa hải quân là công cụ then chốt để đạt được thỏa thuận. Trả lời phỏng vấn CNBC, ông nhấn mạnh: “Chúng tôi sẽ không mở cửa eo biển cho đến khi có một thỏa thuận cuối cùng”.

Các quan chức Mỹ cho CNN biết rằng chuyến đi Pakistan có thể được sắp xếp nhanh chóng nếu có dấu hiệu Iran sẵn sàng quay lại bàn đàm phán.

Cả Mỹ và Iran đều đã chịu thiệt hại kinh tế khi eo biển Hormuz gần như bị phong tỏa, khiến một số quan chức trong khu vực kỳ vọng hai bên có động lực để cùng sớm tìm ra giải pháp.

Phản ứng từ các bên

Trong ngày 21/4, các quan chức Pakistan vừa nỗ lực thuyết phục Iran tham gia đàm phán, vừa kêu gọi ông Trump gia hạn lệnh ngừng bắn.

Tuy nhiên, cố vấn của Chủ tịch Quốc hội Iran Ghalibaf, người dẫn đầu phái đoàn đàm phán của Iran, cho biết nhấn mạnh: “Việc gia hạn ngừng bắn của ông Trump không có ý nghĩa gì”.

“Bên thua cuộc không thể áp đặt điều kiện. Việc tiếp tục phong tỏa không khác gì hành động ném bom và cần được đáp trả bằng hành động quân sự”, ông Mohammadi đưa ra phát ngôn cứng rắn.

Thông báo gia hạn ngừng bắn của ông Trump khép lại một ngày đầy bất định. Tuy nhiên, việc không đặt ra thời hạn mới cũng khiến một số cố vấn của ông Trump lo ngại sẽ làm giảm áp lực đối với Iran và vô tình tạo điều kiện để Iran kéo dài đàm phán, theo các nguồn thạo tin tiết lộ với CNN.

Ít nhất, các nhà đàm phán từng kỳ vọng đạt được một khuôn khổ thỏa thuận trong tuần này, làm cơ sở cho các cuộc thảo luận chi tiết hơn trong những tuần tiếp theo. Song cách tiếp cận này cũng vấp phải chỉ trích, khi một số ý kiến cho rằng Iran có thể đang kéo dài thời gian nhằm khôi phục các hệ thống tên lửa đã bị chôn vùi trong thời gian xung đột.

Dù vòng hai của cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran vẫn đang rất bất định, hoạt động đảm bảo an ninh tại Islamabad (Pakistan) vẫn được tiến hành để sẵn sàng cho hai bên nối lại bất cứ lúc nào. Ảnh: Reuters.

Nhiều vấn đề then chốt hiện vẫn chưa được giải quyết, bao gồm khả năng làm giàu uranium trong tương lai của Iran, số phận kho dự trữ uranium đã làm giàu ở mức cao và các lệnh trừng phạt nào đối với Iran sẽ được dỡ bỏ.

Mức độ linh hoạt của mỗi bên sẽ quyết định khả năng đạt được thỏa thuận. Với ông Trump, ưu tiên hiện tại là tránh ký kết một thỏa thuận bị xem là tương tự như thỏa thuận dưới thời chính quyền Obama, chính ông Trump đã rút Mỹ khỏi thỏa thuận này trong năm 2018 và nhiều lần chỉ trích đây là thỏa thuận yếu kém.

Trong những ngày gần đây, ông Trump tỏ ra lạc quan về khả năng đạt được một thỏa thuận với Iran. “Tôi nghĩ chúng ta sẽ đạt được một thỏa thuận rất tốt. Họ không có lựa chọn nào khác. Chúng tôi đã loại bỏ hải quân, không quân của họ, và cả lãnh đạo của họ, điều này cũng khiến tình hình phức tạp hơn theo một cách nào đó”, ông Trump nói.

Có thể thấy cả Mỹ và Iran đều muốn tìm lối thoát cho cuộc chiến đang rơi vào thế bế tắc, leo thang xung đột lúc này chỉ khiến tất cả các bên cùng rơi vào thế bất lợi nặng nề.

Trước điều này, ông Trump đã gia hạn lệnh ngừng bắn dù trước đó ông từng đe dọa sẽ không gia hạn và thậm chí sẽ tiếp tục ném bom Iran. Nhưng tình hình hiện tại đúng như ông Trump nói, chính chiến dịch không kích của Mỹ và Israel cũng đang tạo ra thách thức cho chính Mỹ trong quá trình đàm phán với Iran.

Sau tất cả những gì đã xảy ra trên thực địa, Iran phải gánh chịu những hậu quả nặng nề, bộ máy lãnh đạo của họ dù vẫn chống chịu bền bỉ, nhưng cũng có thể đang gặp phải những vấn đề nội bộ và tốc độ phản hồi không thể thống nhất xuyên suốt nhanh chóng.

An Hòa

Nguồn Znews : https://znews.vn/vi-sao-ong-trump-gia-han-lenh-ngung-ban-voi-iran-post1645609.html