Dịp Tết, khi guồng quay công việc, dọn dẹp nhà cửa, mua sắm và sự thay đổi trong sinh hoạt khiến không ít phụ nữ rơi vào tình trạng mệt mỏi, mất ngủ, thay đổi tâm trạng hoặc rối loạn chu kỳ kinh nguyệt. Theo các chuyên gia sản phụ khoa và nội tiết, đây có thể là dấu hiệu rối loạn nội tiết do stress và thay đổi lối sống – tình trạng thường gia tăng vào dịp lễ, đặc biệt là Tết Nguyên đán.
NỘI DUNG
Áp lực trước Tết – "thủ phạm" âm thầm gây mất cân bằng hormone
Thay đổi thói quen sinh hoạt dịp lễ khiến nội tiết "chao đảo"
Những dấu hiệu cảnh báo rối loạn nội tiết phụ nữ dễ bỏ qua
Vì sao phụ nữ dễ bị rối loạn nội tiết hơn nam giới?
Làm gì để hạn chế rối loạn nội tiết trước Tết?
Chủ động chăm sóc nội tiết – chìa khóa giữ sức khỏe và sắc đẹp
Áp lực Tết – 'thủ phạm' âm thầm gây mất cân bằng hormone
Tết vốn được xem là thời điểm đoàn viên và nghỉ ngơi, nhưng thực tế với nhiều phụ nữ, đây lại là giai đoạn căng thẳng kéo dài. Họ thường phải đảm nhiệm nhiều vai trò cùng lúc như chăm sóc gia đình, mua sắm thực phẩm, chuẩn bị cỗ bàn, dọn dẹp nhà cửa và vẫn duy trì công việc cơ quan.
Các nghiên cứu y khoa cho thấy stress kéo dài làm cơ thể tăng sản xuất hormone cortisol – loại hormone phản ứng với căng thẳng. Khi cortisol duy trì ở mức cao trong thời gian dài, hệ thống nội tiết sẽ bị rối loạn, đặc biệt là trục não bộ – tuyến yên – buồng trứng, vốn kiểm soát chu kỳ sinh sản ở phụ nữ. Điều này có thể khiến hormone estrogen và progesterone mất cân bằng, dẫn đến rối loạn kinh nguyệt, giảm khả năng rụng trứng hoặc thay đổi tâm trạng.
Ngoài ra, stress còn làm giảm hormone progesterone – hormone giúp cơ thể thư giãn và ổn định giấc ngủ. Khi progesterone suy giảm, phụ nữ dễ bị mất ngủ, lo âu, căng thẳng kéo dài và rối loạn chu kỳ sinh lý.
Phụ nữ thường chịu áp lực dọn dẹp, chuẩn bị Tết dễ gặp stress và rối loạn nội tiết. Hình minh họa
Thay đổi thói quen sinh hoạt khiến nội tiết xáo trộn
Không chỉ áp lực tâm lý, việc thay đổi nhịp sống dịp Tết cũng là yếu tố khiến nội tiết tố bị xáo trộn.
Thức khuya, ngủ thiếu giấc
Nhiều phụ nữ phải tranh thủ dọn dẹp, mua sắm vào buổi tối hoặc thức khuya hoàn thành công việc. Việc ngủ không đủ giấc làm rối loạn nhịp sinh học và ảnh hưởng đến quá trình sản xuất hormone sinh dục. Các chuyên gia cho rằng thiếu ngủ có thể làm suy giảm estrogen và progesterone, từ đó gây rối loạn chu kỳ kinh nguyệt, mệt mỏi và giảm sức đề kháng.
Chế độ ăn uống mất cân bằng
Dịp Tết thường gắn liền với thực phẩm nhiều dầu mỡ, đồ ngọt, thực phẩm chế biến sẵn hoặc ăn uống thất thường. Những thói quen này có thể làm tăng lượng estrogen trong cơ thể hoặc gây rối loạn chuyển hóa, dẫn đến mất cân bằng nội tiết. Ngoài ra, việc ăn kiêng quá mức để giữ dáng trước Tết cũng có thể khiến cơ thể thiếu dưỡng chất, ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình sản xuất hormone.
Uống rượu bia, đồ uống kích thích
Một số nghiên cứu chỉ ra rằng việc sử dụng rượu bia có thể làm suy giảm chức năng gan – cơ quan quan trọng trong chuyển hóa hormone estrogen. Khi estrogen không được đào thải hiệu quả, nồng độ hormone này có thể tăng bất thường, gây rối loạn nội tiết.
Những dấu hiệu cảnh báo rối loạn nội tiết phụ nữ dễ bỏ qua
Rối loạn nội tiết không phải lúc nào cũng biểu hiện rõ ràng. Các chuyên gia cho biết phụ nữ cần chú ý những thay đổi nhỏ của cơ thể, đặc biệt trong giai đoạn căng thẳng kéo dài.
Một số dấu hiệu thường gặp gồm:
Chu kỳ kinh nguyệt thất thường, rong kinh hoặc mất kinh. Tăng cân không rõ nguyên nhân. Mệt mỏi kéo dài, giảm khả năng tập trung. Rối loạn tiêu hóa, đầy bụng, khó chịu dạ dày. Mất ngủ hoặc ngủ không sâu giấc. Thay đổi cảm xúc, dễ cáu gắt hoặc lo âu
Các chuyên gia cũng cảnh báo rối loạn nội tiết kéo dài có thể làm tăng nguy cơ mắc hội chứng buồng trứng đa nang, giảm khả năng sinh sản, thậm chí ảnh hưởng đến sức khỏe tim mạch và tâm lý.
Chế độ sinh hoạt thất thường và thức khuya dịp Tết có thể làm mất cân bằng hormone nữ. Hình minh họa
Vì sao phụ nữ dễ bị rối loạn nội tiết hơn nam giới?
Theo các chuyên gia, hệ nội tiết của phụ nữ phức tạp và nhạy cảm hơn do chịu ảnh hưởng của chu kỳ sinh sản. Hormone estrogen không chỉ kiểm soát chức năng sinh sản mà còn ảnh hưởng đến tâm trạng, chuyển hóa, sức khỏe tim mạch và hệ xương.
Khi stress xuất hiện, cortisol tăng cao sẽ làm giảm độ nhạy của cơ thể với estrogen và thay đổi quá trình chuyển hóa hormone. Điều này tạo ra vòng xoắn bệnh lý: stress gây rối loạn nội tiết, rối loạn nội tiết lại khiến phụ nữ dễ căng thẳng và trầm cảm hơn.
Làm gì để hạn chế rối loạn nội tiết?
Các bác sĩ khuyến cáo phụ nữ cần chủ động chăm sóc sức khỏe nội tiết, đặc biệt trong dịp lễ Tết - thời điểm dễ phát sinh stress và thay đổi sinh hoạt.
Sắp xếp công việc hợp lý
Việc lên kế hoạch dọn dẹp và mua sắm từ sớm giúp giảm áp lực cận Tết. Chia sẻ công việc với các thành viên trong gia đình cũng là cách hiệu quả để giảm căng thẳng.
Duy trì giấc ngủ đủ và đúng giờ
Giấc ngủ đóng vai trò quan trọng trong cân bằng hormone. Phụ nữ nên ngủ đủ 7–8 giờ mỗi ngày, hạn chế sử dụng thiết bị điện tử trước khi ngủ để đảm bảo chất lượng giấc ngủ.
Ăn uống khoa học
Chế độ dinh dưỡng giàu chất xơ, protein, chất béo lành mạnh và vitamin giúp hỗ trợ hệ nội tiết hoạt động ổn định. Nên hạn chế thực phẩm nhiều đường, dầu mỡ và rượu bia trong dịp lễ Tết.
Tập thể dục và thư giãn
Các hoạt động như yoga, thiền hoặc đi bộ giúp giảm cortisol và cải thiện tâm trạng. Ngoài ra, vận động thường xuyên còn giúp điều hòa hormone và kiểm soát cân nặng.
Khám sức khỏe khi có dấu hiệu bất thường
Nếu xuất hiện tình trạng rối loạn kinh nguyệt kéo dài, mất ngủ hoặc thay đổi tâm trạng nghiêm trọng, phụ nữ nên thăm khám chuyên khoa nội tiết hoặc sản phụ khoa để được tư vấn và điều trị kịp thời.
Chủ động chăm sóc nội tiết – chìa khóa giữ sức khỏe và sắc đẹp
Các chuyên gia nhấn mạnh nội tiết tố đóng vai trò quan trọng trong sức khỏe tổng thể, sắc đẹp và khả năng sinh sản của phụ nữ. Dịp lễ Tết với nhiều áp lực dễ khiến cơ thể mất cân bằng hormone nếu không được kiểm soát.
Việc duy trì lối sống lành mạnh, cân bằng giữa công việc và nghỉ ngơi không chỉ giúp phụ nữ tận hưởng trọn vẹn không khí Tết mà còn bảo vệ sức khỏe lâu dài. Chủ động lắng nghe cơ thể và tìm kiếm sự hỗ trợ y tế khi cần thiết chính là cách tốt nhất để ngăn ngừa rối loạn nội tiết.
Bị táo bón nên ăn 5 thực phẩm này để cải thiện tiêu hóa | SKĐS