Lạnh tay chân là tình trạng khá phổ biến ở phụ nữ, đặc biệt trong độ tuổi sinh sản hoặc người có thể trạng gầy. Cảm giác này thường rõ hơn khi ngồi điều hòa, về đêm hoặc lúc căng thẳng.
Nội dung
Vì sao phụ nữ dễ bị lạnh tay chân hơn nam giới?
Thiếu máu – nguyên nhân rất phổ biến
Có thể liên quan nội tiết
Không chỉ là thiếu máu hay nội tiết
Khi nào cần đi khám?
Giữ ấm thôi chưa đủ
Đừng chủ quan với tín hiệu kéo dài
Cơ thể luôn có cơ chế ưu tiên giữ nhiệt cho các cơ quan quan trọng như tim, não và phổi. Khi lưu lượng máu đến tay chân giảm hoặc quá trình sinh nhiệt gặp vấn đề, bàn tay và bàn chân sẽ trở nên lạnh hơn bình thường.
Trong phần lớn trường hợp, hiện tượng này không quá nguy hiểm. Tuy nhiên, nếu xảy ra kéo dài hoặc kèm nhiều triệu chứng khác, người bệnh không nên chủ quan.
Vì sao phụ nữ dễ bị lạnh tay chân hơn nam giới?
Các bác sĩ cho biết phụ nữ thường có tỷ lệ mỡ cơ và khối lượng cơ thấp hơn nam giới, khiến khả năng giữ nhiệt kém hơn. Ngoài ra, nội tiết tố nữ cũng ảnh hưởng đáng kể đến quá trình điều hòa thân nhiệt và tuần hoàn máu ngoại vi.
Những yếu tố làm tăng nguy cơ gồm:
Thức khuya kéo dài.
Ăn uống thiếu chất.
Giảm cân quá mức.
Stress, lo âu.
Ít vận động.
Làm việc trong môi trường lạnh.
Huyết áp thấp.
Nhiều phụ nữ văn phòng ngồi điều hòa liên tục, ít vận động và ăn uống thất thường nên tình trạng này càng dễ xuất hiện.
Nhiều phụ nữ thường xuyên lạnh tay chân dù trời nóng do tuần hoàn kém, thiếu máu hoặc rối loạn nội tiết.
Thiếu máu – nguyên nhân rất phổ biến
Một trong những nguyên nhân thường gặp nhất là thiếu máu thiếu sắt. Khi cơ thể thiếu hemoglobin để vận chuyển oxy, tuần hoàn đến tay chân có thể giảm khiến người bệnh luôn cảm thấy lạnh.
Phụ nữ dễ thiếu sắt hơn do:
Mất máu trong kỳ kinh.
Mang thai, sinh con.
Ăn kiêng kéo dài.
Chế độ ăn thiếu đạm, thiếu sắt.
Ngoài lạnh tay chân, người thiếu máu còn có thể gặp:
Mệt mỏi.
Chóng mặt.
Da xanh xao.
Tim đập nhanh.
Dễ hụt hơi.
Rụng tóc.
Móng tay giòn.
Các bác sĩ khuyến cáo không nên tự ý bổ sung sắt kéo dài mà cần xét nghiệm để xác định nguyên nhân cụ thể.
Có thể liên quan nội tiết
Rối loạn nội tiết, đặc biệt suy giáp, cũng là nguyên nhân thường bị bỏ sót.
Tuyến giáp đóng vai trò quan trọng trong kiểm soát chuyển hóa và sinh nhiệt cơ thể. Khi hormone tuyến giáp giảm, người bệnh có thể:
Sợ lạnh.
Tay chân lạnh kéo dài.
Tăng cân.
Da khô.
Táo bón.
Mệt mỏi.
Buồn ngủ.
Rụng tóc.
Phụ nữ trung niên hoặc sau sinh là nhóm dễ gặp rối loạn tuyến giáp hơn.
Ngoài ra, thay đổi nội tiết trong chu kỳ kinh nguyệt, tiền mãn kinh hoặc stress kéo dài cũng ảnh hưởng đến cảm giác nhiệt độ cơ thể.
Xét nghiệm máu và kiểm tra tuyến giáp giúp tìm nguyên nhân gây lạnh tay chân kéo dài.
Các nguyên nhân khác
Lạnh tay, chân đôi khi còn liên quan:
Rối loạn tuần hoàn máu
Khi mạch máu ngoại vi co thắt hoặc lưu thông máu kém, bàn tay bàn chân sẽ lạnh hơn bình thường.
Huyết áp thấp
Người huyết áp thấp thường chóng mặt, mệt và lạnh đầu chi do máu lưu thông kém.
Hội chứng Raynaud
Đây là tình trạng mạch máu co thắt quá mức khi gặp lạnh hoặc stress. Người bệnh có thể thấy đầu ngón tay chuyển trắng, tím hoặc tê buốt.
Tiểu đường
Tổn thương thần kinh và mạch máu do tiểu đường cũng có thể gây cảm giác lạnh hoặc tê chân tay.
Khi nào cần đi khám?
Các bác sĩ khuyến cáo nên khám nếu lạnh tay chân kéo dài hoặc kèm các dấu hiệu:
Sụt cân bất thường.
Mệt mỏi kéo dài.
Da xanh xao.
Rụng tóc nhiều.
Tim đập nhanh.
Tê bì chân tay.
Đầu ngón tay đổi màu.
Khó thở.
Phù chân.
Rối loạn kinh nguyệt.
Người bệnh có thể cần xét nghiệm máu, kiểm tra sắt, hormone tuyến giáp hoặc đánh giá tuần hoàn để tìm nguyên nhân.
Giữ ấm thôi chưa đủ
Nhiều người chỉ cố giữ ấm bằng tất, chăn hoặc uống nước nóng nhưng bỏ qua nguyên nhân nền bên trong cơ thể. Để cải thiện tình trạng lạnh tay chân cần:
Ăn đủ chất, đặc biệt thực phẩm giàu sắt.
Ngủ đủ giấc.
Hạn chế thức khuya.
Tập thể dục đều đặn.
Uống đủ nước.
Giảm stress.
Tránh giảm cân cực đoan.
Các thực phẩm giàu sắt và hỗ trợ tuần hoàn gồm:
Thịt đỏ.
Gan động vật.
Cá.
Trứng.
Rau lá xanh đậm.
Các loại đậu.
Hạt dinh dưỡng
Ngoài ra, vận động nhẹ như đi bộ, yoga hoặc tập kháng lực giúp cải thiện lưu thông máu ngoại vi đáng kể.
Đừng chủ quan với tín hiệu kéo dài
Các bác sĩ nhấn mạnh cảm giác lạnh tay chân không phải lúc nào cũng là bệnh. Tuy nhiên, nếu kéo dài nhiều tháng hoặc ảnh hưởng sinh hoạt, người bệnh nên kiểm tra sức khỏe thay vì chỉ nghĩ đó là "cơ địa lạnh".
Phát hiện sớm thiếu máu, suy giáp hoặc rối loạn tuần hoàn không chỉ giúp cải thiện chất lượng sống mà còn ngăn nguy cơ biến chứng lâu dài.
Bs. Nguyễn Thanh Huy