Dựa trên số liệu thực tế năm 2024-2025, sự lựa chọn của sinh viên Việt Nam không còn mang tính cảm tính mà đã trở thành một chiến lược đầu tư có tính toán kỹ lưỡng.
Hơn 80.000 du học sinh Việt Nam tập trung tại 3 quốc gia
Theo thống kê, hiện có khoảng 250.000 sinh viên Việt Nam đang học tập tại nước ngoài. Đáng chú ý, riêng ba quốc gia Mỹ, Úc và Canada đã chiếm giữ thị phần áp đảo với hơn 80.000 nhân sự trẻ.
Tại Hoa Kỳ: Khoảng 22.066 du học sinh Việt Nam (năm học 2023-2024). Xếp thứ 6 trong các quốc gia có nhiều sinh viên quốc tế tại Mỹ
Tại Úc: Khoảng 36.000-37.000 du học sinh Việt Nam (2024-2025). Xếp top 4 cộng đồng sinh viên quốc tế lớn nhất tại Úc
Tại Canada: Không có một con số duy nhất cố định theo năm, nhưng nhiều báo cáo cho thấy quy mô xấp xỉ 20.000 - 25.000 du học sinh Việt. Là một trong những nhóm tăng nhanh nhất trong các thị trường du học.
Sự phân hóa chiến lược của sinh viên Việt Nam: Học gì và để làm gì?
Đằng sau sự "đổ dồn" này là một logic lựa chọn cực kỳ thực dụng và có chiều sâu của các sinh viên Việt Nam. Mỗi quốc gia đóng một vai trò khác nhau trong chiến lược phát triển cá nhân:
Mỹ - Đỉnh cao của sự cạnh tranh: Mỹ không dành cho số đông muốn tìm sự an nhàn. Đây là điểm đến của những người khao khát tiếp cận các chuẩn mực học thuật khắt khe và mạng lưới kết nối toàn cầu.
Với 15% sinh viên Việt Nam tham gia Chương trình Thực tập Tùy chọn (OPT), Mỹ là "vườn ươm" để biến một sinh viên thành một chuyên gia có khả năng làm việc tại bất kỳ đâu trên thế giới.
Việt Nam duy trì vị trí thứ 5 trong danh sách các quốc gia có nhiều sinh viên quốc tế nhất tại Mỹ, chiếm 2% tổng số sinh viên quốc tế.
Úc - Sự cân bằng giữa chất lượng và thực tiễn: Úc thu hút nhờ tính thực dụng cao. Hệ thống đào tạo tại đây gắn liền với nhu cầu thị trường lao động, từ các khóa đào tạo nghề (VET) cho đến bậc đại học, tạo ra lộ trình học tập "mềm" và dễ tiếp cận hơn cho nhiều phân khúc tài chính.
Canada - Bài toán định cư và sự ổn định lâu dài: Nếu đi Mỹ là để "lấy danh", thì du học Canada thường là để "lấy nghiệp".
Chính sách Giấy phép làm việc sau tốt nghiệp (PGWP) cùng cơ hội định cư rõ ràng đã biến Canada thành điểm đến chiến lược cho những ai muốn xây dựng cuộc sống mới tại Bắc Mỹ.
Từ "chi phí" đến "giá trị đầu tư"
Dù Mỹ, Úc và Canada thuộc nhóm có chi phí đắt đỏ nhất, nhưng dòng vốn du học vẫn chảy mạnh vào đây.
Điều này cho thấy tư duy của phụ huynh và sinh viên Việt Nam đã thay đổi: Họ không tìm nơi có học phí thấp nhất, họ tìm nơi có tỷ lệ hoàn vốn (ROI) tốt nhất.
Giá trị đó không chỉ nằm ở tấm bằng, mà nằm ở:
1. Năng lực ngôn ngữ: Môi trường tiếng Anh bản xứ là "vũ khí" tối thượng để trở thành công dân toàn cầu.
2. Hệ sinh thái hậu du học: Khả năng ở lại làm việc là yếu tố then chốt giúp du học sinh thu hồi vốn đầu tư và tích lũy kinh nghiệm thực tế.
Dù các thị trường mới nổi tại châu Âu hay châu Á đang cố gắng thu hút sinh viên bằng các gói học bổng hấp dẫn và chi phí rẻ, nhưng Mỹ, Úc và Canada vẫn giữ vững ngôi vương. Lý do rất đơn giản: Hệ thống của họ đã được kiểm chứng qua nhiều thập kỷ.
Một mạng lưới cựu du học sinh hùng hậu, sự công nhận bằng cấp toàn cầu và chính sách visa dù có những giai đoạn siết chặt nhưng vẫn luôn minh bạch chính là những "thanh nam châm" giữ cho dòng chảy này không bị đảo chiều.
Sự tập trung của sinh viên Việt Nam tại Mỹ, Úc và Canada là minh chứng cho khát khao hội nhập sâu rộng của thế hệ trẻ. Khi giáo dục không còn biên giới, việc lựa chọn điểm đến không chỉ là chọn nơi để học, mà là chọn một tấm hộ chiếu năng lực để bước vào thị trường lao động toàn cầu.
Đỗ Tho