Tiêm kích JAS 39 Gripen do Tập đoàn Saab của Thụy Điển có một "điểm yếu" đáng kể, đó là nó vẫn sử dụng động cơ Mỹ. Đây là các động cơ F414 dành cho phiên bản Gripen E/F và biến thể nội địa hóa của F404 lắp trên những chiếc Gripen C/D cũ hơn.
Khi nhiệm kỳ tổng thống thứ hai của ông Donald Trump bắt đầu, đi kèm những phát ngôn và chính sách khó lường, mối lo ngại đã gia tăng liên quan đến việc một số quốc gia lựa chọn loại tiêm kích này cho không quân của họ, có thể trở thành "con tin" của chính sách Mỹ.
Mặc dù vậy bất chấp mọi lo ngại từ cả trong và ngoài nước, Tập đoàn Saab đã khẳng định rằng tiêm kích JAS 39 Gripen, ít nhất là trong thời gian tới, sẽ tiếp tục sử dụng động cơ của Mỹ.
Quyết định trên đã được Giám đốc điều hành Tập đoàn Saab - ông Mikael Johansson thông báo trong một cuộc trả lời phỏng vấn tờ báo Đức Frankfurter Allgemeine Zeitung.
"Đối với tiêm kích Gripen, việc sử dụng động cơ Mỹ là giải pháp có lợi nhất về mặt kinh tế. Việc lắp đặt một động cơ khác vào chiếc máy bay chiến đấu sẽ là một dự án quy mô lớn vì cần phải thay đổi nhiều thứ và dĩ nhiên là không sinh lời", lãnh đạo Tập đoàn Saab nói rõ.
Bên cạnh đó, ông Johansson lưu ý rằng chính sách xuất khẩu của Mỹ không có bất cứ hạn chế nào đối với Thụy Điển, và việc nước này bán được máy bay chiến đấu Gripen thực sự mang lại lợi ích cho chính Washington.
"Ít nhất đó cũng là lựa chọn tốt thứ hai của họ, nếu nhà sản xuất Mỹ không thể tự mình giành chiến thắng trong cuộc cạnh tranh quốc tế", ông Johansson lập luận.
Mặc dù vậy, các nhà báo Đức cho rằng có thể thận trọng đánh giá tuyên bố nói trên từ Tập đoàn Saab là một bước đi có phần gượng ép và mang đầy màu sắc chính trị.
Nguyên nhân là bởi vì Thụy Điển thực sự phụ thuộc vào các linh kiện nguồn gốc Mỹ để sản xuất tiêm kích Gripen (và không chỉ riêng động cơ mà còn nhiều thành phần điện tử hàng không khác), họ không có cơ hội giải quyết vấn đề này chỉ trong thời gian ngắn.
Một trường hợp được nhắc lại đó là câu chuyện của Peru, khi quốc gia Nam Mỹ đã lên kế hoạch mua chiến đấu cơ Gripen vào mùa đầu năm 2025 và gần như đã chính thức ký hợp đồng cung cấp.
Nhưng sau đó khi đối diện chính sách thất thường của Tổng thống Donald Trump, họ đã thay đổi ý định và đang nghiêng về tiêm kích F-16 của Mỹ, cho dù sẽ tốn kém hơn so với chiến đấu cơ Thụy Điển nhưng được đảm bảo về nguồn cung phụ tùng.
Với thực tế trên, về lâu dài có lẽ Tập đoàn Saab cũng cần tính đến việc nội địa hóa hoàn toàn động cơ của Mỹ nhằm độc lập hơn trong việc chế tạo tiêm kích Gripen và loại bỏ những nghi ngại từ phía khách hàng.
Việt Dũng