Vì sao tháng 5 vẫn có không khí lạnh và xảy ra mưa đá?

một giờ trướcBài gốc

Bản chất của không khí lạnh muộn gây dông, lốc, sét và mưa đá

Lúc này, theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, các khối không khí lạnh từ phía Bắc vẫn còn hoạt động nhưng với tần suất thưa dần và cường độ yếu hơn.

Tuy nhiên, khi chúng tràn xuống trên nền nhiệt cao của mùa hè, sự xung đột năng lượng sẽ diễn ra rất khốc liệt, dẫn đến các hiện tượng thời tiết nguy hiểm như dông lốc mạnh, mưa đá.

Tháng 5 là giai đoạn chuyển mình rõ rệt nhất của thời tiết miền Bắc khi vừa có không khí lạnh, vừa có mưa đá.

Tháng 5 là giai đoạn chuyển mình rõ rệt nhất của thời tiết miền Bắc. Đây là lúc dải hội tụ nhiệt đới bắt đầu hoạt động mạnh, và áp thấp nóng phía Tây mở rộng phạm vi ảnh hưởng, đẩy nền nhiệt nhiều nơi lên ngưỡng 37-39 độ C.

Trong sơ đồ luân chuyển của khí quyển, các khối không khí lạnh từ cực đới và lục địa phía Bắc (áp cao Siberia) dù đã suy yếu nhưng vẫn chưa rút lui hoàn toàn.

Thay vì tràn xuống dồn dập và chiếm lĩnh toàn bộ bề mặt như giai đoạn chính đông, không khí lạnh tháng 5 thường di chuyển theo các rãnh áp thấp bị nén. Chúng len lỏi vào tầng thấp của khí quyển.

Do đi qua bề mặt lục địa đã bị nung nóng suốt nhiều ngày, tính chất "lạnh" ban đầu của khối khí bị biến đổi nhanh chóng. Tuy nhiên, sự chênh lệch về nhiệt độ và độ ẩm giữa nó và khối khí nóng tại chỗ vẫn đủ tạo ra một sự thay đổi đột ngột về cảm giác nhiệt cho người dân.

Hiện tượng không khí lạnh tràn xuống trên một nền nhiệt cao được gọi là sự xung đột giữa hai khối khí có bản chất lý hóa trái ngược hoàn toàn. Khối khí nóng cũ (vốn đang ngự trị tại miền Bắc) mang đặc tính nhẹ, giãn nở và chứa nhiều hơi ẩm. Trong khi đó, khối không khí lạnh mới tràn về lại khô và nặng hơn.

Khi hai khối khí này gặp nhau, khối khí lạnh luồn xuống dưới và đẩy mạnh khối khí nóng ẩm lên cao một cách cưỡng bức. Quá trình này tạo ra dòng đối lưu mãnh liệt. Hơi ẩm trong khối khí nóng bị đẩy lên tầng cao, gặp nhiệt độ thấp và ngưng tụ đột ngột, hình thành nên những khối mây dông khổng lồ có chiều cao lên tới hàng chục kilomet.

Đây chính là trạng thái "xung đột năng lượng" khốc liệt nhất của khí quyển. Hệ quả của nó không chỉ là những cơn mưa rào làm dịu mát, mà đi kèm với đó là tổ hợp các hiện tượng nguy hiểm: dông mạnh, lốc xoáy, sét đánh và đặc biệt là mưa đá.

Theo các chuyên gia khí tượng, sự chênh lệch nhiệt độ giữa mặt đất và các tầng khí quyển trên cao càng lớn, cường độ của các hiện tượng này càng trở nên khó lường.

Số liệu thống kê từ các trạm quan trắc cho thấy, tần suất không khí lạnh trong tháng 5 đang có xu hướng trở nên dị thường hơn. Có những năm, do ảnh hưởng của hiện tượng El Nino, không khí lạnh gần như "mất tích", khiến tháng 5 trở thành một chảo lửa thực thụ.

Ngược lại, có những năm La Nina chiếm ưu thế, không khí lạnh lại tràn xuống sâu hơn, tạo ra những đợt giảm nhiệt bất ngờ ngay giữa mùa hè, gây xáo trộn trong sinh hoạt và sản xuất.

Sự biến đổi này đặt ra thách thức lớn cho công tác dự báo. Khác với mùa đông khi các đợt không khí lạnh có quy mô rộng và ổn định, khí lạnh tháng 5 thường mang tính cục bộ. Những cơn dông "xối xả" có thể ập đến chỉ sau vài giờ trời nắng gay gắt, khiến việc ứng phó của người dân đôi khi không kịp trở tay.

Tuyết Nhung

Nguồn Một Thế Giới : https://1thegioi.vn/vi-sao-thang-5-van-co-khong-khi-lanh-va-xay-ra-mua-da-251226.html