Theo NDTV, hình ảnh Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu dán băng keo đỏ che camera điện thoại của mình gây chú ý trên mạng xã hội.
Bức ảnh chụp tại khu vực đỗ xe ngầm của Quốc hội Israel (Knesset) ở Jerusalem, cho thấy ông Netanyahu đứng cạnh chiếc xe sang trọng màu đen và đang trò chuyện qua điện thoại.
Israel có những quy định nghiêm ngặt về việc sử dụng một số loại điện thoại thông minh nhất định. (Ảnh: NDTV)
Người dẫn chương trình podcast Mario Nawfal đã chỉ ra chi tiết này và đặt câu hỏi: "Tại sao ông Netanyahu lại dán băng keo lên camera điện thoại?"
Nawfal cũng nhấn mạnh nếu Thủ tướng Israel cảm thấy cần phải bảo vệ điện thoại của mình, thì người dân bình thường cũng nên chú ý đến vấn đề này.
Theo trang tin Hypefresh của Mỹ, miếng dán màu đỏ trên điện thoại của Netanyahu là con dấu chống giả mạo, một loại nhãn dán đặc biệt được sử dụng trong các khu vực an ninh cao nhằm ngăn chặn bất kỳ ai vô tình hoặc cố ý chụp ảnh thông tin nhạy cảm.
Nghi vấn “điện thoại nghe lén để chạy quảng cáo” nhiều lần được đề cập.
Cách nhận biết điện thoại có thể bị nghe lén
Điện thoại thông minh thường được trang bị camera, micro và các cảm biến khác có thể bị lợi dụng để ghi âm hoặc rò rỉ thông tin mật.
Nghi vấn “điện thoại nghe lén người dùng rồi đề xuất quảng cáo” cũng nhiều lần được các cơ quan báo chí và chuyên trang công nghệ đề cập.
Không ít người dùng cho biết sau khi trò chuyện trực tiếp về một sản phẩm, dịch vụ nào đó hoặc vừa chụp ảnh liên quan đến một chủ đề cụ thể, các nền tảng mạng xã hội nhanh chóng hiển thị quảng cáo có nội dung tương tự.
Sự trùng hợp này khiến dư luận đặt câu hỏi liệu ứng dụng có đang khai thác micro hay camera trên smartphone để thu thập dữ liệu phục vụ mục đích thương mại.
Tuy nhiên, các tập đoàn công nghệ lớn nhiều lần bác bỏ cáo buộc “nghe lén” hội thoại để phân phối quảng cáo, khẳng định họ không ghi âm nội dung trao đổi riêng tư của người dùng.
Theo giải thích từ các hãng, quảng cáo được cá nhân hóa dựa trên lịch sử tìm kiếm, hành vi truy cập, nội dung tương tác, vị trí, cũng như hệ thống thuật toán phân tích dữ liệu quy mô lớn.
Dù vậy, cảm giác bị theo dõi vẫn tồn tại, nhất là khi smartphone ngày càng tích hợp nhiều cảm biến và duy trì kết nối Internet liên tục, làm dấy lên những tranh luận kéo dài về ranh giới giữa cá nhân hóa dịch vụ và quyền riêng tư.
Người dùng có thể nhận diện nguy cơ điện thoại bị theo dõi thông qua một số dấu hiệu bất thường. Chẳng hạn, thiết bị hao pin nhanh dù không sử dụng nhiều có thể do ứng dụng chạy ngầm thu thập dữ liệu.
Tương tự, lưu lượng dữ liệu di động (3G/4G) tăng đột biến cũng là biểu hiện của phần mềm độc hại đang âm thầm truyền thông tin ra bên ngoài.
Điện thoại thường xuyên nóng lên hoặc hoạt động chậm bất thường có thể liên quan đến các ứng dụng theo dõi hoạt động liên tục.
Trong quá trình gọi điện, nếu xuất hiện tiếng bíp hoặc tạp âm lạ, người dùng cũng nên cảnh giác. Ngoài ra, việc nhận được các tin nhắn SMS chứa ký tự hoặc mã số khó hiểu từ người gửi không xác định có thể là dấu hiệu của phần mềm gián điệp.
Cách hạn chế nguy cơ bị thu thập thông tin
Để tăng cường bảo vệ quyền riêng tư, người dùng nên kiểm soát chặt quyền truy cập micro của các ứng dụng.
Trên iPhone, có thể vào Cài đặt >Quyền riêng tư >Micro để tắt quyền đối với những ứng dụng không cần thiết.
Trên Android, truy cập Cài đặt >Quản lý ứng dụng, chọn từng ứng dụng cụ thể và tắt quyền micro nếu không thực sự cần dùng.
Bên cạnh đó, việc tắt định vị và Bluetooth khi không sử dụng giúp hạn chế nguy cơ bị theo dõi vị trí. Người dùng cũng nên tắt quảng cáo cá nhân hóa trong phần cài đặt tài khoản Google hoặc Facebook nhằm giảm việc hệ thống khai thác dữ liệu hành vi.
Sử dụng các trình duyệt chú trọng bảo mật hoặc chế độ ẩn danh có thể hạn chế website theo dõi hoạt động trực tuyến. Đồng thời, nên thường xuyên kiểm tra và gỡ bỏ các ứng dụng lạ hoặc không rõ nguồn gốc.
Trong trường hợp nghi ngờ thiết bị bị cài mã độc theo dõi sâu trong hệ thống, khôi phục cài đặt gốc là giải pháp cuối cùng, song cần sao lưu dữ liệu trước khi thực hiện.
Phan Minh Hoàng