Vì sao Việt Nam được chọn trong chuỗi cung ứng toàn cầu đang đứt gãy?

16 giờ trướcBài gốc

Vị thế mới trong bức tranh chuỗi cung ứng toàn cầu

Những năm gần đây, đa dạng hóa chuỗi cung ứng đã trở thành chiến lược bắt buộc đối với các doanh nghiệp toàn cầu nhằm giảm phụ thuộc vào một thị trường hay một trung tâm sản xuất duy nhất. Trong dòng dịch chuyển đó, Việt Nam được đánh giá là điểm đến hấp dẫn nhờ môi trường chính trị - xã hội ổn định, lực lượng lao động dồi dào, chi phí cạnh tranh và đặc biệt là khả năng hội nhập sâu rộng với kinh tế thế giới thông qua mạng lưới các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới.

Kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam liên tục duy trì ở mức cao, đưa nước ta trở thành một trong những nền kinh tế có độ mở lớn hàng đầu khu vực. Hàng hóa “Made in Vietnam” ngày càng hiện diện nhiều hơn trong chuỗi giá trị toàn cầu, đặc biệt ở các ngành điện tử, dệt may, da giày, đồ gỗ và nông sản chế biến. Đáng chú ý, Việt Nam không chỉ tham gia với vai trò gia công, lắp ráp mà đang từng bước mở rộng sang các khâu có yêu cầu kỹ thuật, tiêu chuẩn và giá trị gia tăng cao hơn.

Gạo là một trong những mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam.

Một trong những minh chứng rõ nét cho vị thế đối tác tin cậy của Việt Nam là dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI). Tính đến nay, Việt Nam đã có quan hệ đầu tư với 153 quốc gia và vùng lãnh thổ, với 44.801 dự án FDI còn hiệu lực, tổng vốn đăng ký đạt trên 525,8 tỷ USD. Nhiều tập đoàn đa quốc gia tiếp tục mở rộng sản xuất, coi Việt Nam là cứ điểm lâu dài trong chuỗi cung ứng khu vực và toàn cầu, thay vì chỉ là điểm đến mang tính ngắn hạn.

Theo ông Nguyễn Hữu Tuấn, Giám đốc Trung tâm Phát triển Thương mại điện tử và Công nghệ số (Bộ Công Thương), việc tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu chất lượng cao có ý nghĩa then chốt đối với quá trình nâng cấp nền kinh tế. “Chuỗi cung ứng toàn cầu chất lượng cao là nền tảng quan trọng để kết nối giữa sản xuất và tiêu dùng, giữa thị trường nội địa và thị trường quốc tế. Đây cũng là yếu tố then chốt giúp Việt Nam chuyển mình từ “quốc gia sản xuất” sang quốc gia sản xuất có năng lực cạnh tranh cao”, ông Tuấn nhấn mạnh.

Tuy nhiên, theo các chuyên gia, để giữ vững và nâng tầm vị thế này, Việt Nam không thể chỉ dựa vào lợi thế chi phí lao động hay ưu đãi đầu tư. Yêu cầu đặt ra là phải nâng cao chất lượng sản phẩm, chuẩn hóa quy trình sản xuất, đẩy mạnh chuyển đổi số và phát triển công nghiệp hỗ trợ. Chỉ khi doanh nghiệp trong nước đủ năng lực tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị, vai trò “đối tác tin cậy” của Việt Nam mới thực sự bền vững trong dài hạn.

Quan hệ Việt Nam - Hoa Kỳ, trụ cột quan trọng của chuỗi cung ứng

Trong tổng thể bức tranh chuỗi cung ứng toàn cầu, quan hệ kinh tế - thương mại Việt Nam - Hoa Kỳ nổi lên như một điểm sáng mang tính trụ cột. Hiện nay, Hoa Kỳ đứng thứ 11 trong số các nhà đầu tư vào Việt Nam với 1.501 dự án và tổng vốn đăng ký xấp xỉ 12,3 tỷ USD. Đồng thời, Mỹ cũng là một trong những thị trường xuất khẩu lớn và quan trọng nhất của Việt Nam. Tính đến ngày 31/10/2025, Việt Nam có tổng cộng 266 dự án đầu tư tại Mỹ với tổng số vốn đăng ký xấp xỉ 1,4 tỷ USD, đứng thứ 6 trong tổng số 85 quốc gia Việt Nam đầu tư.

Về thương mại năm 2025, tính đến hết tháng 10, tổng kim ngạch trao đổi thương mại song phương đạt khoảng 141,4 tỷ USD (tăng 27,2% so với cùng kỳ 2024). Trong đó Việt Nam xuất khẩu sang Mỹ 126,2 tỷ USD (tăng 27,6% so với cùng kỳ; chiếm tỷ trọng 32,3% tổng xuất khẩu); nhập khẩu từ Mỹ 15,2 tỷ USD (tăng 23,8 % so với cùng kỳ, chiếm tỷ trọng 4,1% tổng nhập khẩu)...

Nhìn lại chặng đường hơn 30 năm bình thường hóa quan hệ song phương, ông Phạm Quang Vinh, nguyên Thứ trưởng Bộ Ngoại giao, nguyên Đại sứ đặc mệnh toàn quyền Việt Nam tại Hoa Kỳ khẳng định, kinh tế - thương mại luôn là trụ cột xuyên suốt trong quan hệ hai nước. “Kinh tế - thương mại trong quan hệ 30 năm qua giữa Việt Nam và Hoa Kỳ luôn luôn là một trụ cột cực kỳ quan trọng. Chính trụ cột này đã gắn kết, đan xen lợi ích giữa Việt Nam và Hoa Kỳ, giữa cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam và cộng đồng doanh nghiệp Hoa Kỳ, và thực sự là một điểm sáng”, ông Phạm Quang Vinh nhấn mạnh.

Theo ông Vinh, năm 1994, thương mại song phương Việt Nam-Hoa Kỳ chưa đến 0,5 tỷ USD và đến năm 2024 con số này là 149,6 tỷ USD, tăng gần 300 lần.

Từ góc nhìn cộng đồng doanh nghiệp Hoa Kỳ, Việt Nam đang được đánh giá là điểm đến thành công trong chiến lược đa dạng hóa chuỗi cung ứng. Bà Virginia Foote, Phó Chủ tịch Hiệp hội Thương mại Mỹ tại Việt Nam (AmCham) nhận định. Việt Nam đang làm rất tốt khi Hoa Kỳ đã trở thành một thị trường xuất khẩu rất quan trọng và là một câu chuyện thành công của đất nước.

Những đánh giá này cho thấy niềm tin ngày càng rõ nét của doanh nghiệp Mỹ vào năng lực sản xuất, khả năng đáp ứng tiêu chuẩn và sự ổn định của Việt Nam trong chuỗi cung ứng hướng tới một trong những thị trường lớn nhất thế giới. Tuy nhiên, đi cùng cơ hội là những yêu cầu ngày càng khắt khe về môi trường, lao động, minh bạch và phát triển bền vững.

Trong bối cảnh thế giới tiếp tục biến động khó lường, việc Việt Nam được nhìn nhận là đối tác tin cậy trong chuỗi cung ứng toàn cầu vừa là cơ hội lớn, vừa là áp lực để đổi mới mạnh mẽ hơn. Nếu tận dụng tốt các mối quan hệ chiến lược, đồng thời nâng cao năng lực nội tại của doanh nghiệp trong nước, Việt Nam có thể không chỉ giữ vững vai trò hiện tại mà còn từng bước vươn lên vị thế cao hơn trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Ánh Phương/VOV.VN

Nguồn VOV : https://vov.vn/kinh-te/vi-sao-viet-nam-duoc-chon-trong-chuoi-cung-ung-toan-cau-dang-dut-gay-post1256278.vov