Nhiều người thường cảm thấy uể oải, buồn ngủ, chỉ muốn chợp mắt sau khi ăn no. Tình trạng này có thể do:
Ăn thức ăn có chứa tryptophan
Tryptophan là một loại amino acid thường có nhiều trong các loại thịt đỏ, trứng, sữa, phô mai... Khi ăn thức ăn chứa amino acid kết hợp với thực phẩm giàu carbs (như cơm, khoai tây, bánh mì) lượng serotonin trong cơ thể sẽ tăng.
Serotonin là chất dẫn truyền thần kinh, được biết đến rộng rãi trong việc điều hòa tâm trạng khiến bạn cảm thấy dễ chịu. Tryptophan và serotonin cũng đóng vai trò chủ chốt trong việc sản xuất melatonin (hormone điều hòa giấc ngủ) trong cơ thể, dẫn tới cảm giác buồn ngủ.
Thay đổi lượng máu lên não
Sau bữa ăn, cơ thể sẽ ưu tiên năng lượng cho hoạt động tiêu hóa và hấp thu dinh dưỡng. Hệ thần kinh phó giao cảm được kích hoạt nhằm hỗ trợ dạ dày và ruột xử lý thức ăn hiệu quả hơn.
Trong quá trình này, lưu lượng máu đến hệ tiêu hóa tăng lên để phục vụ hoạt động co bóp và hấp thu dưỡng chất. Khi máu được ưu tiên nhiều hơn cho dạ dày và ruột, lượng máu lưu thông đến các cơ quan khác, bao gồm não, có thể giảm. Điều này có thể khiến nhiều người cảm thấy cơ thể chậm chạp, thiếu tỉnh táo hoặc giảm khả năng tập trung sau bữa ăn.
Đặc biệt, sau những bữa quá nhiều thức ăn, cảm giác nặng bụng và uể oải thường rõ rệt hơn. Người làm việc văn phòng hoặc ngồi lâu sau ăn có thể dễ rơi vào trạng thái buồn ngủ, lừ đừ, mệt mỏi.
Bữa ăn nhiều dầu mỡ
Những món ăn nhiều dầu mỡ như đồ chiên rán, thức ăn nhanh hoặc các bữa ăn quá thịnh soạn thường mất nhiều thời gian để tiêu hóa hơn. Điều này khiến hệ tiêu hóa phải hoạt động lâu hơn, từ đó làm cơ thể dễ rơi vào trạng thái mệt mỏi sau ăn.
Ngoài ra, bữa ăn giàu chất béo còn có thể làm tăng tiết cholecystokinin – hormone tạo cảm giác no và thư giãn. Khi kết hợp với việc ăn quá nhanh hoặc quá nhiều trong một lần, cơ thể càng dễ xuất hiện cảm giác lừ đừ và buồn ngủ.
Buồn ngủ sau bữa ăn là hiện tượng khá phổ biến, ảnh hưởng đến hiệu suất học tập và làm việc.
2. Làm thế nào để hạn chế cơn buồn ngủ sau bữa ăn?
Buồn ngủ sau bữa ăn là hiện tượng khá phổ biến và thường không gây nguy hiểm cho sức khỏe. Tuy nhiên, tình trạng này có thể ảnh hưởng đến hiệu suất học tập và làm việc, đặc biệt vào đầu giờ chiều. Một số thay đổi nhỏ sau đây có thể giúp cơ thể tỉnh táo hơn sau khi ăn:
Cân bằng dinh dưỡng
Theo Viện Y học Hàn lâm Quốc gia, một bữa ăn cân bằng dinh dưỡng nên bao gồm:
45 - 65% lượng calo đến từ carbohydrate, có trong ngũ cốc nguyên hạt, rau xanh, trái cây tươi và các loại quả mọng. 20 - 35% lượng calo đến từ chất béo lành mạnh, có trong quả bơ, dầu thực vật, các loại hạt hoặc phô mai. 10 - 35% lượng calo đến từ protein, có trong thịt, cá, trứng, sữa và các loại đậu.
Chia nhỏ khẩu phần và ưu tiên món ăn dễ tiêu
Ăn quá nhiều trong một bữa có thể khiến hệ tiêu hóa phải hoạt động liên tục trong thời gian dài, từ đó làm cơ thể trở nên nặng nề và thiếu tỉnh táo. Những bữa ăn quá nhiều tinh bột tinh chế hoặc thực phẩm nhiều dầu mỡ cũng dễ khiến cơ thể mệt mỏi hơn sau ăn.
Thay vì ăn quá no, có thể chia khẩu phần thành các bữa vừa phải và ưu tiên món ăn dễ tiêu như súp, cháo, rau củ nấu chín, sữa chua hoặc sinh tố. Đồng thời, nên ăn chậm và nhai kỹ để cơ thể kịp nhận tín hiệu no, giúp hạn chế ăn quá mức.
Ngủ đủ giấc giúp giảm cảm giác buồn ngủ ban ngày
Thiếu ngủ khiến não bộ dễ mệt mỏi hơn vào ban ngày, đặc biệt sau bữa trưa. Vì vậy, người ngủ không đủ giấc thường cảm thấy buồn ngủ sau ăn rõ rệt hơn so với bình thường.
Người trưởng thành nên ngủ khoảng 7 – 9 tiếng mỗi đêm và duy trì giờ ngủ ổn định để đồng hồ sinh học hoạt động hiệu quả hơn. Nếu thường xuyên buồn ngủ quá mức sau ăn dù đã ngủ đủ và ăn uống điều độ, nên đi kiểm tra sức khỏe để loại trừ các vấn đề như rối loạn đường huyết, thiếu máu hoặc rối loạn giấc ngủ.
Mời bạn đọc xem tiếp video:
6 thói quen sau ăn hại dạ dày ghê gớm, người Việt hay mắc phải.