Vì sao xâm nhập mặn ở ĐBSCL có xu hướng tăng vào cuối tuần?

một giờ trướcBài gốc

Xâm nhập mặn ở ĐBSCL biến động mạnh trước thềm mùa mưa

Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, trong 10 ngày đầu tháng 5 (từ 1 - 10/5), tình hình xâm nhập mặn tại ĐBSCL ghi nhận những diễn biến đan xen phức tạp. Tại các trạm đầu nguồn sông Cửu Long, mực nước trên sông Tiền và sông Hậu đang dao động theo triều với biên độ khá lớn.

Ghi nhận tại trạm Tân Châu và Châu Đốc vào ngày đầu tháng, mực nước cao nhất lần lượt đạt 1,33m và 1,47m. Đáng chú ý, con số này đang cao hơn trung bình nhiều năm (TBNN) từ 0,05 đến 0,2m, một dấu hiệu cho thấy lượng nước từ thượng nguồn đổ về có cải thiện nhưng chưa đủ để đẩy lùi hoàn toàn lưỡi mặn.

Tình hình xâm nhập mặn tại Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) đang có diễn biến phức tạp.

Trong khi đó, áp lực từ phía biển lại tỏ ra hung hãn hơn. Tại trạm Vũng Tàu, mực nước thủy triều đạt đỉnh 3,87m vào rạng sáng ngày 3/5. Sự xung đột giữa dòng chảy đẩy xuống từ thượng nguồn và triều cường lấn sâu từ biển đã tạo nên một trạng thái giằng co quyết liệt trên các hệ thống kênh rạch nội đồng.

Một trong những điểm đáng lo ngại nhất trong báo cáo vừa qua chính là sự xuất hiện của các nghịch lý độ mặn. Trong khi tại hầu hết các trạm đo, độ mặn có xu thế thấp hơn so với đỉnh điểm tháng 5/2025, thì tại các khu vực vốn được xem là vùng ngọt an toàn như Tây Ninh, Đồng Tháp, Vĩnh Long và An Giang, độ mặn lại ghi nhận mức cao hơn.

Hệ thống sông Vàm Cỏ (Đông và Tây) tiếp tục là điểm nóng bỏng rát trên bản đồ hạn mặn. Với chiều sâu ranh mặn 4‰ lấn sâu từ 60 - 75km, lưỡi mặn không chỉ đe dọa các vùng canh tác lúa hè thu mà còn gây áp lực trực tiếp lên hệ thống cấp nước sinh hoạt đô thị.

Đối với các cửa sông khác, phạm vi xâm nhập mặn phổ biến từ 25 - 42km, tạo thành một gọng kìm siết chặt các hoạt động sản xuất nông nghiệp ven biển.

Dựa trên các mô hình dự báo khí tượng thủy văn, giai đoạn từ ngày 11 đến 20/5 sẽ là thời điểm nhạy cảm khi miền Tây bước vào giai đoạn chuyển mùa rõ rệt. Dự kiến, xâm nhập mặn tại ĐBSCL sẽ có xu hướng tăng dần vào những ngày cuối tuần.

Mặc dù mặt bằng chung độ mặn dự báo vẫn thấp hơn đỉnh điểm của năm ngoái, nhưng tại các địa phương như Tây Ninh, An Giang, nguy cơ mặn vượt rào là rất lớn.

Ranh mặn 4‰ dự kiến sẽ duy trì trong khoảng 25 - 35km trên các cửa sông chính, riêng vùng sông Vàm Cỏ vẫn nằm trong vùng báo động với phạm vi xâm nhập từ 55 - 65km.

Đây là thời điểm "vàng" nhưng cũng đầy rủi ro, khi nước ngọt trở thành tài nguyên quý giá nhất mà người nông dân phải chắt chiu từng giờ theo con nước lớn ròng.

Trước dự báo xâm nhập mặn cấp độ 1, các chuyên gia thủy lợi đưa ra những khuyến nghị mang tính chiến lược về việc sống chung với mặn.

Người dân cần tận dụng tối đa các cửa sổ thời gian khi triều thấp để lấy và trữ nước ngọt vào ao hồ, mương vườn. Đây là nguồn dự trữ sống còn để đảm bảo duy trì sinh hoạt và tưới tiêu trong những ngày mặn tăng cao đột ngột.

Các địa phương cần kiểm soát chặt chẽ độ mặn tại các cống đầu mối, tuyệt đối không để nước mặn rò rỉ vào hệ thống nội đồng. Việc quan trắc cần được thực hiện liên tục, cập nhật đến từng hộ dân thông qua các ứng dụng kỹ thuật số và hệ thống truyền thanh cơ sở.

Thay vì đối đầu trực diện với thiên tai, việc chuyển đổi sang các mô hình canh tác chịu mặn hoặc chủ động lùi lịch thời vụ đang tỏ ra hiệu quả. Việc bảo vệ diện tích cây ăn trái đặc sản, vốn nhạy cảm với muối, cần được ưu tiên hàng đầu bằng các giải pháp công nghệ tưới tiết kiệm.

Tuyết Nhung

Nguồn Một Thế Giới : https://1thegioi.vn/vi-sao-xam-nhap-man-o-dbscl-co-xu-huong-tang-vao-cuoi-tuan-251667.html