Với đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ và nền kinh tế năng động, vị thế của Việt Nam hiện nay được định vị qua 6 trụ cột cốt lõi.
Chính trị và ngoại giao: Việt Nam trở thành tâm điểm của mạng lưới liên kết chiến lược. Chưa bao giờ vị thế chính trị của Việt Nam được củng cố mạnh mẽ như hiện nay khi chúng ta kiên trì áp dụng trường phái "Ngoại giao cây tre" - "gốc vững, thân uyển chuyển", giữ vững thế cân bằng chiến lược giữa các nước lớn trong bối cảnh địa chính trị thế giới đầy biến động. Tính đến tháng 1/2026, đánh dấu một cột mốc lịch sử khi Việt Nam đã hoàn tất mạng lưới đối tác chiến lược toàn diện với hầu hết các cường quốc hàng đầu thế giới. Việt Nam đã thiết lập quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện với 15 quốc gia, bao gồm tất cả các cường quốc hàng đầu thế giới (Mỹ, Trung Quốc, Nhật Bản, Ấn Độ, Nga, Pháp, Anh, Úc...).
Tại khóa họp lần thứ 80 của Đại hội đồng Liên hợp quốc (UNGA 80) vào ngày 9/9/2025 (kỳ họp này kéo dài một năm đến ngày 8/9/2026) tại trụ sở Liên hợp quốc ở New York - Mỹ, Việt Nam được ghi nhận là một "câu chuyện thành công về phát triển bao trùm". Việt Nam không chỉ tham gia mà còn chủ động đề xuất các sáng kiến về phát triển bền vững và quản trị công nghệ toàn cầu.
Việc chuyển từ “người tham gia” sang “người định hình” luật chơi được thể hiện rõ qua vai trò dẫn dắt trong ASEAN và các diễn đàn đa phương. Sự ổn định chính trị trong bối cảnh thế giới đầy biến động đã biến Việt Nam trở thành một "bến đỗ" an toàn cho các dòng vốn và các cuộc đối thoại hòa bình tầm cỡ quốc tế.
Về kinh tế, Việt Nam đang trên đường trở thành “Hổ mới” của Á châu. Năm 2025 ghi dấu ấn rực rỡ khi tăng trưởng GDP đạt 8,02%, thuộc nhóm cao hàng đầu thế giới. Bước sang năm 2026, Việt Nam chính thức áp sát top 30 nền kinh tế lớn nhất thế giới (xếp thứ 32 theo quy mô GDP danh nghĩa). Thu nhập GDP bình quân đầu người vượt ngưỡng 5.000 USD, chính thức đưa Việt Nam vào nhóm nước có thu nhập trung bình cao. Thương mại với tổng kim ngạch xuất, nhập khẩu tiếp tục lập kỷ lục, khẳng định vai trò công xưởng công nghệ mới của thế giới, đặc biệt là trong lĩnh vực bán dẫn và năng lượng xanh. Kim ngạch xuất khẩu lũy kế duy trì mức tăng trưởng trên 20%, cho thấy vai trò mắt xích quan trọng của Việt Nam trong thương mại toàn cầu. Dự báo tăng trưởng GDP năm 2026 của Việt Nam có thể vượt mức 7%, thậm chí đạt 7,5% theo dự báo của các tổ chức quốc tế như UOB (Singapore). Riêng quý I/2026, GDP đã tăng trưởng mạnh mẽ ở mức 7,83%.
An ninh quốc phòng với chiến lược “Nội lực tự cường, hòa bình bền vững". Dựa trên bảng xếp hạng Global Firepower 2026, Việt Nam duy trì vị trí trong Top 25 sức mạnh quân sự thế giới (xếp hạng 23). Điểm sáng không chỉ nằm ở số lượng vũ khí mà là chiến lược "4 không" và khả năng tự chủ công nghiệp quốc phòng. Việt Nam tiếp tục thực hiện lộ trình hiện đại hóa quân đội theo hướng tinh, gọn, mạnh. Việc mở rộng hợp tác quốc phòng với các đối tác lớn như Mỹ, Nhật Bản, và EU trong lĩnh vực an ninh hàng hải và bảo vệ dữ liệu cho thấy sự tin cậy chiến lược ngày càng tăng. Việt Nam đã trở thành điểm đến uy tín của các triển lãm quốc phòng quốc tế, khẳng định khả năng chế tạo và ứng dụng công nghệ cao trong bảo vệ chủ quyền, đồng thời đóng góp tích cực vào lực lượng gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc.
Về khoa học kỹ thuật và đổi mới sáng tạo, Việt Nam tiếp tục thăng tiến trên bản đồ trí tuệ toàn cầu. Chỉ số Đổi mới sáng tạo toàn cầu (GII) năm 2025 - 2026 duy trì ở vị trí thứ 44/139. Trong nhóm các nước thu nhập trung bình thấp, Việt Nam đứng thứ 2 toàn cầu (chỉ sau Ấn Độ). Việc làm chủ công nghệ 5G và bắt đầu thử nghiệm 6G, cùng sự tham gia sâu vào chuỗi giá trị bán dẫn toàn cầu, đã thay đổi định nghĩa về "Made in Vietnam" - từ gia công thô sang sáng tạo số. Thủ tướng Chính phủ đã xác định năm 2026 là "Năm bứt phá kinh tế số". Các lĩnh vực công nghệ sinh học và trí tuệ nhân tạo (AI) đang được tập trung đầu tư để trở thành những ngành kinh tế kỹ thuật mũi nhọn.
Trong lĩnh vực giáo dục & y tế, chiến lược đầu tư vào con người của Việt Nam đã mang lại những kết quả thực chất: Nâng tầm chuẩn mực quốc tế. Về giáo dục, theo bảng xếp hạng THE Asia University Rankings 2026 (vừa được tổ chức Times Higher Education công bố vào tháng 4/2026), Việt Nam có 11 cơ sở giáo dục đại học lọt vào danh sách những trường tốt nhất châu Á (top 1000). Theo bảng xếp hạng QS World University Rankings 2026 (được công bố vào tháng 6/2025), Việt Nam có 10 đại học/trường đại học lọt vào danh sách tốt nhất thế giới của QS, có 4 trường nằm trong top 1000, 6 trường còn lại nằm trong nhóm từ 1001 trở lên. Giáo dục mũi nhọn tại 7 kỳ thi Olympic quốc tế năm 2025, 100% thí sinh Việt Nam đoạt huy chương (13 Vàng, 16 Bạc, 8 Đồng), tất cả các đội tuyển Việt Nam đều nằm trong Top 10 quốc gia dẫn đầu thế giới. Về y tế, Việt Nam được quốc tế đánh giá cao về y tế cộng đồng và kỹ thuật chuyên sâu (như ghép tạng, can thiệp tim mạch). Lĩnh vực y tế và sức khỏe của Việt Nam lần đầu tiên vươn lên phân nhóm top 500 - 600 thế giới, khẳng định khả năng tự chủ và trình độ chuyên môn tiệm cận các nước phát triển. Đặc biệt, Đại học Y Hà Nội xếp thứ 23 toàn khu vực về chất lượng giảng dạy, khẳng định năng lực đào tạo y khoa đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế.
Về văn hóa và xã hội: Từ cội nguồn và bản sắc văn hóa Việt Nam, một sức mạnh mềm đang lan tỏa. Văn hóa Việt Nam không còn bó hẹp trong biên giới hình chữ S. Sự bùng nổ của du lịch (hướng tới mốc 25 - 30 triệu lượt khách quốc tế) và sự hiện diện của các di sản văn hóa được UNESCO công nhận đã tạo nên một sức mạnh mềm vững chắc. Chỉ số hạnh phúc và sự ổn định xã hội của Việt Nam luôn duy trì ở mức cao, tạo nền tảng cho một quốc gia đáng sống và đáng đầu tư.
Vị thế của Việt Nam hiện nay không chỉ được đo bằng những con số tăng trưởng kinh tế mà còn bằng sức mạnh mềm thông qua uy tín ngoại giao và trí tuệ của con người. Đó là kết quả của một hành trình kiên trì tự lực và hội nhập sâu rộng. Với quy mô kinh tế ngày càng lớn, nền chính trị ổn định và sức mạnh quốc phòng được tăng cường, Việt Nam đang đứng trước "kỷ nguyên vươn mình của dân tộc", sẵn sàng đóng góp nhiều hơn cho hòa bình và thịnh vượng toàn cầu. Việt Nam hôm nay không chỉ nhìn thế giới để thay đổi, mà thế giới đang nhìn vào Việt Nam như một biểu tượng của sự trỗi dậy bền vững. Việt Nam đang tiến gần hơn đến mục tiêu trở thành quốc gia phát triển có thu nhập cao vào năm 2045. Tuy nhiên, thách thức về biến đổi khí hậu và áp lực từ các cuộc khủng hoảng địa chính trị đang xảy ra, các rào cản thương mại thế giới vẫn đòi hỏi sự nhạy bén và quyết liệt hơn nữa trong thời gian tới.
Lê Nguyên Anh tổng hợp - Ảnh: nhandan.vn