Mỹ công bố video phá hủy 16 tàu rải thủy lôi của Iran gần eo biển Hormuz. (Video: U.S. Central Command)
Bộ Tư lệnh Trung ương Mỹ (CENTCOM) tối 10/3 cho biết lực lượng nước này đã tấn công 16 tàu rải thủy lôi của Iran gần eo biển Hormuz. Video do CENTCOM công bố cho thấy chín con tàu bị đánh trúng, phần lớn đang neo đậu tại thời điểm bị tấn công.
Một quan chức cấp cao Mỹ nói với Axios rằng cuộc tấn công nhằm vào các tàu chưa hoạt động, được thực hiện như biện pháp phòng ngừa dựa trên thông tin tình báo về kế hoạch của Iran.
Hiện chưa rõ liệu Iran có triển khai thủy lôi xuống vùng biển này kể từ khi cuộc chiến hiện nay bắt đầu vào ngày 28/2 hay không.
Tổng thống Mỹ Donald Trump trước đó cảnh báo trên mạng xã hội Truth Social rằng Iran sẽ phải đối mặt với “hậu quả quân sự ở mức độ chưa từng thấy” nếu rải thủy lôi tại eo biển. Tuy nhiên, ông cũng nói rằng Mỹ chưa nhận được báo cáo xác nhận việc thủy lôi đã được triển khai.
Các tàu thuyền neo đậu tại khu vực đánh bắt cá ở eo biển Hormuz thuộc Musandam, Oman. (Nguồn: Reuters)
Ông Trump cho biết Washington đang sử dụng các công nghệ và năng lực tên lửa từng áp dụng trong chiến dịch chống buôn lậu ma túy để ngăn chặn bất kỳ tàu thuyền nào cố gắng rải thủy lôi tại eo biển Hormuz.
Eo biển Hormuz là tuyến hàng hải chiến lược nối Vịnh Ba Tư với phía bắc biển Ả Rập. Bờ biển phía nam của Iran chạy dọc theo eo biển này và các tàu thuyền đi qua thường xuyên bị phía Iran liên lạc kiểm tra qua hệ thống vô tuyến hàng hải.
Khoảng 20% lượng dầu mỏ của thế giới được vận chuyển qua eo biển Hormuz bằng các tàu chở dầu cỡ lớn. Nếu Iran rải thủy lôi tại eo biển Hormuz, hoạt động vận tải thương mại trong khu vực có thể bị đe dọa nghiêm trọng và nguồn cung dầu mỏ qua tuyến hàng hải quan trọng này có nguy cơ bị gián đoạn.
Trong thập niên 1980, Iran từng rải thủy lôi tại Vịnh Ba Tư, buộc Hải quân Mỹ phải triển khai lực lượng rà phá. Tháng 4/1988, một quả thủy lôi của Iran đã gây hư hại nặng cho một tàu chiến Mỹ, dẫn tới các cuộc tấn công trả đũa của Washington.
Tỷ lệ phụ thuộc vào Eo biển Hormuz đối với nhập khẩu năng lượng. (Nguồn: Znews.vn)
Tuần trước, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết ông có thể ra lệnh cho tàu chiến hộ tống tàu thương mại đi qua eo biển Hormuz, tương tự biện pháp từng được Mỹ áp dụng vào cuối những năm 1980 trong bối cảnh căng thẳng với Iran.
Tuy nhiên, một quan chức quân đội Mỹ khẳng định hiện không có tàu chiến nào của Hải quân Mỹ đang hộ tống tàu dân sự qua Vịnh Ba Tư hay eo biển Hormuz.
Ngày 10/3, theo Reuters, hải quân Mỹ đã tổ chức cuộc họp giao ban thường xuyên với đối tác trong ngành vận tải biển và dầu khí. Qua đó, hải quân Mỹ thừa nhận không thể cung cấp dịch vụ hộ tống tàu qua eo biển Hormuz trong thời điểm hiện tại, do nguy cơ bị tấn công vẫn còn quá cao.
Bất chấp yêu cầu từ ngành vận tải biển, hải quân Mỹ không thay đổi quan điểm và cho rằng việc hộ tống chỉ có thể thực hiện khi nguy cơ bị tấn công giảm xuống.
Nhiệm vụ rà phá thủy lôi tại khu vực này thuộc về Lực lượng Đặc nhiệm 56 của Hải quân Mỹ đóng tại Bahrain. Đơn vị này vận hành các phương tiện tự hành dưới nước trang bị sonar quét để phát hiện các vật thể nghi là thủy lôi dưới đáy biển.
Các thợ lặn quân sự sau đó có thể sử dụng thiết bị điều khiển từ xa để kiểm tra, trước khi trực tiếp lặn xuống ở độ sâu tới khoảng 90 m nhằm vô hiệu hóa hoặc phá hủy thủy lô.