Việc Nvidia bán chip AI H200 sang Trung Quốc vẫn đang chờ sự chấp thuận cuối cùng từ Mỹ, gần hai tháng sau khi Tổng thống Donald Trump bật đèn xanh cho việc xuất khẩu. Lý do vì chính phủ Mỹ đang tiến hành rà soát vấn đề an ninh quốc gia trước khi cấp phép bán H200 cho khách hàng Trung Quốc.
Trong khi đó, các khách hàng Trung Quốc hiện chưa đặt hàng H200 từ Nvidia cho đến khi biết rõ liệu họ có thể nhận được giấy phép hay không, cũng như các điều kiện kèm theo là gì, theo nguồn tin của trang FT.
Vào tháng 12.2025, ông Jensen Huang (Giám đốc điều hành Nvidia) đã dàn xếp một thỏa thuận đột phá với Tổng thống Trump, làm dấy lên hy vọng Nvidia có thể sớm quay trở lại Trung Quốc - thị trường chip AI có thể trị giá 50 tỉ USD mỗi năm.
Nvidia đã chỉ đạo chuỗi cung ứng của mình tăng cường sản xuất H200 để đáp ứng nhu cầu "rất cao" từ khách hàng tại Trung Quốc. Thế nhưng, việc thực hiện thỏa thuận đó đã bị đình trệ. Một số nhà cung cấp cho Nvidia đã tạm ngừng sản xuất các linh kiện quan trọng của H200 do Mỹ và Trung Quốc cần thêm thời gian để phê duyệt việc bán chip AI này.
Khi đồng ý cho phép Nvidia xuất khẩu chip H200 sang Trung Quốc, ông Trump đã chỉ thị cho các quan chức chính quyền của mình tiến hành xem xét vấn đề an ninh quốc gia để đảm bảo rằng các điều kiện thích hợp được kèm theo giấy phép xuất khẩu.
Vào tháng 1, Bộ Thương mại Mỹ đã ban hành một quy định nới lỏng các hạn chế xuất khẩu H200 sang Trung Quốc nhưng đề nghị Bộ Ngoại giao, Bộ Quốc phòng và Bộ Năng lượng của Mỹ xem xét lại bất kỳ giấy phép nào.
Theo FT, Bộ Thương mại Mỹ đã hoàn tất phân tích của mình. Tuy nhiên, một số người am hiểu về các cuộc thảo luận giữa các cơ quan cho biết Bộ Ngoại giao Mỹ đang thúc đẩy các biện pháp hạn chế nghiêm ngặt hơn để gây khó khăn hơn cho Trung Quốc trong việc sử dụng Nvidia H200 theo những cách có thể làm suy yếu an ninh quốc gia Mỹ.
Một người tiết lộ lập trường của Bộ Ngoại giao Mỹ đang gây khó chịu cho Nvidia. "Bộ Ngoại giao Mỹ đang khiến mọi việc trở nên rất khó khăn", người này nói.
Jensen Huang (phải) đã dàn xếp một thỏa thuận với Tổng thống Trump để Nvidia được phép bán H200 sang Trung Quốc - Ảnh: Bloomberg
Thỏa thuận hồi tháng 12.2025, cũng áp dụng với đối thủ của Nvidia là AMD, cho phép chính phủ Mỹ hưởng 25% doanh thu chip bán sang Trung Quốc, đồng thời đưa ra các tiêu chí nghiêm ngặt về cách thức phê duyệt giấy phép. Các yêu cầu gồm việc một nửa số lô chip phải được gửi đến khách hàng tại Mỹ, cũng như việc đánh giá bắt buộc bởi các phòng thí nghiệm kiểm định bên thứ ba có trụ sở tại Mỹ và nghĩa vụ báo cáo liên quan đến mục đích sử dụng cuối cùng của chip.
Ngoài những hạn chế ban đầu này, những người quen thuộc với tình hình cho biết còn nhiều yếu tố cần phải xem xét, gồm cả việc liệu các công ty Trung Quốc có thể đảm bảo với Nvidia rằng chip từ tập đoàn Mỹ sẽ không được sử dụng để phục vụ lợi ích của quân đội Trung Quốc.
Chris McGuire, chuyên gia cao cấp về Trung Quốc và các công nghệ mới nổi tại Hội đồng Quan hệ Đối ngoại (Mỹ), cho biết: “Bộ Ngoại giao Mỹ có chuyên môn sâu rộng về việc liệu các công ty Trung Quốc có thể sử dụng những chip này để hỗ trợ các cơ quan quốc phòng và tình báo của nước này hay không và bằng cách nào”.
“Nếu Bộ Ngoại giao Mỹ bày tỏ lo ngại về những tác động đến an ninh quốc gia khi phê duyệt các giấy phép này, điều đó cho thấy có những rủi ro thực sự và đáng kể liên quan đến các giấy phép đó. Việc phớt lờ những lo ngại này là thiếu trách nhiệm”, theo Chris McGuire - cựu chuyên gia cấp cao về kiểm soát xuất khẩu của Bộ Ngoại giao Mỹ.
Đồng ý cấp giấy phép trước...
Theo nguồn tin thân cận với Bộ Ngoại giao Mỹ, quá trình này phức tạp hơn so với việc đánh giá giấy phép thông thường vì cách tiếp cận mới lạ mà Tổng thống Trump đã áp dụng: Ông đồng ý cấp giấy phép trước rồi sau đó yêu cầu đội ngũ của mình đặt ra các điều kiện.
Năm ngoái, Jensen Huang đã tích cực vận động Nhà Trắng đảo ngược các lệnh cấm xuất khẩu chip AI Nvidia từng kéo dài nhiều năm, cảnh báo rằng điều này sẽ tạo lợi thế cho các đối thủ cạnh tranh tại Trung Quốc như Huawei. Lập luận này đã bị nhiều chuyên gia an ninh quốc gia Mỹ bác bỏ.
Thỏa thuận hồi tháng 12.2025 giữa Tổng thống Trump với Nvidia đánh dấu một sự đảo ngược mạnh mẽ trong chính sách của Mỹ nhưng vấp phải sự phản đối từ không ít người ủng hộ ông.
H200 là chip AI mạnh thứ hai của Nvidia hiện tại, chậm hơn một thế hệ so với dòng Blackwell mới nhất.
Trung Quốc phản ứng thận trọng với thỏa thuận này. Các nhà quản lý Trung Quốc đã thảo luận về việc cho phép một số hãng công nghệ được phép mua Nvidia H200, nhưng các điều kiện chi tiết vẫn chưa được hoàn thiện vì họ đang chờ xem liệu giấy phép từ Mỹ có được cấp hay không, theo FT.
Các hãng công nghệ Trung Quốc sẽ không được phép vận chuyển H200 đến trung tâm dữ liệu bên ngoài nước này, cản trở tham vọng vươn ra toàn cầu của họ. Hai gã khổng lồ công nghệ Alibaba và ByteDance đang tiếp cận chip AI Nvidia bên ngoài Trung Quốc bằng cách thuê không gian tại các trung tâm dữ liệu của bên thứ ba ở Đông Nam Á hay Trung Đông. Khả năng tự xây dựng cơ sở hạ tầng với H200 tuân thủ quy định từ Mỹ và Trung Quốc sẽ mở rộng lựa chọn cho Alibaba cùng ByteDance, giảm sự phụ thuộc vào các bên thứ ba.
Một máy chủ được trang bị các các chip Nvidia H200 - Ảnh: Shutterstock Images
Các công ty Trung Quốc đang chuẩn bị các kế hoạch thay thế để đảm bảo nguồn cung chip AI vì không thể dựa vào số lượng lớn Nvidia H200 nhập khẩu vào Trung Quốc, theo nguồn tin của FT.
Trả lời các nhà phân tích hôm 3.2, bà Lisa Su (Giám đốc điều hành AMD) xác nhận công ty này vẫn đang chờ giấy phép tại Mỹ để xuất khẩu chip AI MI325X sang Trung Quốc theo thỏa thuận hồi tháng 12.2025.
Reuters: Trung Quốc phê duyệt có điều kiện cho DeepSeek, ByteDance, Alibaba, Tencent mua Nvidia 200
Cuối tháng 1, Reuters đưa tin Trung Quốc đã chấp thuận cho Công ty khởi nghiệp DeepSeek mua AI H200, với các điều kiện pháp lý vẫn đang được hoàn thiện.
Bất kỳ giao dịch mua Nvidia H200 nào của DeepSeek đều có thể bị các nhà làm luật Mỹ xem xét kỹ lưỡng. Theo Reuters, một nhà làm luật cấp cao của Mỹ đã cáo buộc Nvidia giúp DeepSeek hoàn thiện các mô hình AI mà sau đó được quân đội Trung Quốc sử dụng, theo bức thư gửi cho Bộ trưởng Thương mại Mỹ Howard Lutnick.
DeepSeek đã gây chấn động ngành công nghệ toàn cầu hồi đầu năm 2025 khi tung ra mô hình suy luận R1 có hiệu suất ngang sản phẩm Mỹ như của OpenAI, Google và Anthropic nhưng được huấn luyện với chi phí thấp hơn rất nhiều.
Hôm 28.1, Reuters đưa tin ba gã khổng lồ công nghệ Trung Quốc là ByteDance, Alibaba và Tencent đã được cấp phép mua tổng cộng hơn 400.000 chip Nvidia H200.
Hôm 29.1, Jensen Huang nói với các phóng viên tại Đài Loan rằng Nvidia chưa nhận được thông tin như vậy. Giám đốc điều hành Nvidia nói thêm rằng ông tin rằng Trung Quốc vẫn đang hoàn thiện giấy phép.
Nvidia không trả lời câu hỏi về việc Trung Quốc đã chấp thuận cho DeepSeek mua chip H200.
Hôm 23.1, Jensen Huang từng đến thành phố Thượng Hải để tham dự các hoạt động thường niên với nhân viên Nvidia tại Trung Quốc, sau đó ghé thủ đô Bắc Kinh và các thành phố khác.
Các nguồn tin của Reuters cho biết Trung Quốc đã cấp phép cho cả DeepSeek, ByteDance, Alibaba và Tencent mua H200, nhưng phải áp dụng các điều kiện vẫn đang được hoàn thiện. Theo một nguồn tin, những điều kiện này đang được quyết định bởi cơ quan hoạch định chính sách nhà nước của Trung Quốc là Ủy ban Phát triển và Cải cách Quốc gia (NDRC).
Bộ Công nghiệp và Công nghệ Thông tin, Bộ Thương mại Trung Quốc và NDRC không trả lời khi Reuters đề nghị bình luận.
Các hãng công nghệ Trung Quốc đã đặt mua hơn 2 triệu H200 với giá khoảng 27.000 USD mỗi chip, vượt xa lượng tồn kho 700.000 chip của Nvidia, Reuters đưa tin tháng trước.
Việc phê duyệt H200 cho thấy Trung Quốc ưu tiên nhu cầu của các gã khổng lồ công nghệ trong nước, vốn đang chi hàng tỉ USD để xây dựng các trung tâm dữ liệu nhằm phát triển dịch vụ AI và cạnh tranh với các đối thủ Mỹ, gồm cả OpenAI và Google
Huawei và các công ty Trung Quốc khác hiện có chip AI với hiệu năng tương đương Nvidia H20, nhưng vẫn còn kém xa H200.
Theo Viện Nghiên cứu Tiến bộ, H200 có hiệu năng cao gấp khoảng 6 lần so với H20, nên trở thành sản phẩm rất hấp dẫn.
Tuy nhiên, Reuters cho biết Trung Quốc đã thảo luận về việc yêu cầu các công ty nước này phải mua một tỷ lệ nhất định chip nội địa như điều kiện để được phê duyệt nhập khẩu sản phẩm nước ngoài.
Năm ngoái, ông Trump từng cấm rồi sau đó cho phép xuất khẩu H20, trước đây là chip mạnh nhất của Nvidia từng được bán sang Trung Quốc. Thế nhưng, Trung Quốc trên thực tế đã chặn các thương vụ này từ khoảng tháng 8.2025, khiến Jensen Huang từng tuyên bố thị phần chip AI của công ty tại nền kinh tế lớn thứ hai thế giới giảm về con số 0.
Dù các công ty Trung Quốc đã phát triển các chip AI riêng, chẳng hạn Ascend 910C của Huawei, Nvidia H200 vẫn được xem là hiệu quả hơn nhiều cho việc huấn luyện quy mô lớn các mô hình tiên tiến.
Việc quay trở lại thị trường Trung Quốc sẽ mang lại lợi nhuận khổng lồ cho Nvidia và cả chính phủ Mỹ, vốn sẽ thu khoản phí 25% trên các thương vụ bán H200.
David Sacks, quan chức phụ trách AI của Nhà Trắng, lập luận rằng việc xuất khẩu H200 sang Trung Quốc sẽ khiến các đối thủ Trung Quốc nản lòng trong việc dốc toàn lực để bắt kịp những thiết kế chip tiên tiến nhất của Nvidia.
Blackwell là dòng chip AI mạnh nhất của Nvidia hiện nay. Chính quyền Trump vẫn ngăn chặn việc bán Blackwell cho Trung Quốc do lo ngại có thể hỗ trợ quân đội và ngành AI của nước này.
Theo báo cáo của Viện Nghiên cứu Tiến bộ, Blackwell nhanh hơn khoảng 1,5 lần so với H200 trong huấn luyện mô hình AI và nhanh gấp 5 lần khi thực hiện các tác vụ suy luận.
Sơn Vân