Viễn cảnh chiến sự Trung Đông sau thông điệp rắn từ tân lãnh tụ tối cao Iran

3 giờ trướcBài gốc

Bốn ngày sau khi ông Mojtaba Khamenei, con trai cố lãnh tụ tối cao Ali Khamenei, được bổ nhiệm làm lãnh tụ tối cao mới của Iran, ngày 12-3 truyền thông nhà nước Iran đã phát đi thông điệp đầu tiên về lập trường của ông trong cương vị mới.

Tuy nhiên, ông Mojtaba Khamenei không xuất hiện trên video cũng như không phát đi thông điệp bằng âm thanh. Thay vào đó, ông được cho là đã ban hành một thông điệp dài bằng văn bản, sau đó được đọc trên truyền hình nhà nước. Thông điệp trình bày quan điểm của ông về diễn biến của cuộc chiến, ca ngợi các lực lượng vũ trang Iran và yêu cầu bồi thường từ những bên đã tấn công Iran.

Thông điệp này nhanh chóng được lan truyền qua một kênh Telegram mới do văn phòng của ông lập ra. Nội dung chứa nhiều biểu tượng mang tính ẩn dụ nhằm thu hút những người ủng hộ, đồng thời đi kèm việc công bố hình ảnh ba mẫu chữ viết tay - một của lãnh tụ tối cao đầu tiên Ruhollah Khomeini, một của ông Ali Khamenei, và một của tân lãnh tụ tối cao.

Đài CNN dẫn nhận định của giới quan sát rằng thông điệp của tân lãnh tụ tối cao Iran cho thấy một kỷ nguyên mới đang bắt đầu và kế thừa nhiều điều từ thế hệ trước.

Ảnh chụp màn hình từ truyền hình nhà nước Iran khi phát thông điệp nhân danh tân lãnh tụ tối cao Mojtaba Khamenei. Ảnh: Abedin Taherkenareh/EPA

Đường lối cứng rắn

Theo thông điệp này, ông Mojtaba Khamenei biết tin mình được bổ nhiệm qua truyền hình nhà nước, cho thấy bản thân ông cũng bất ngờ trước quyết định đó. Ông cũng nói về người cha quá cố, cho biết ông thấy thi thể của cha ông với nắm tay đang siết chặt, điều mà ông mô tả là dấu hiệu kháng cự cuối cùng.

Thông điệp của ông Mojtaba Khamenei vẫn mang đậm những lời lẽ mạnh mẽ quen thuộc: ca ngợi “mặt trận kháng chiến” - lực lượng thân Iran ở Trung Đông - đồng thời kêu gọi các nước láng giềng đóng cửa các căn cứ của Mỹ và đe dọa tiếp tục nhắm vào lợi ích của Mỹ trong khu vực.

Được mô tả là một nhân vật cứng rắn có quan hệ gần gũi với Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC), ông Mojtaba Khamenei ca ngợi “đông đảo quần chúng đã tụ họp để tái khẳng định lòng trung thành với hệ thống”.

Thông điệp nêu rõ ông Mojtaba Khamenei tin chắc người dân muốn Iran tiếp tục con đường hiện nay và rằng “đòn bẩy phong tỏa eo biển Hormuz chắc chắn phải tiếp tục được sử dụng. Các nghiên cứu đã được tiến hành về việc mở thêm những mặt trận khác, nơi kẻ thù có ít kinh nghiệm và sẽ đặc biệt dễ bị tổn thương”.

Theo thông điệp, vị tân lãnh tụ tối cao cũng ca ngợi lực lượng Houthis tại Yemen và Hezbollah tại Lebanon vì đã hỗ trợ Iran bất chấp mọi trở ngại, dù cho đến nay Houthis vẫn chưa trực tiếp tham gia vào cuộc xung đột.

Đề cập quan hệ với các nước láng giềng vùng Vịnh sau khi Tehran liên tiếp phóng tên lửa và UAV hằng ngày, thông điệp nhấn mạnh rằng: “Kẻ thù trong nhiều năm qua đã dần thiết lập các căn cứ, cả quân sự lẫn tài chính, tại một số quốc gia này nhằm bảo đảm sự thống trị của họ đối với khu vực".

“Từ nay về sau, chúng tôi tất yếu sẽ tiếp tục hành động này, dù vẫn tin vào sự cần thiết của tình hữu nghị giữa chúng tôi và các nước láng giềng” - nữ phát thanh viên đọc thông điệp của ông Mojtaba Khamenei.

Thông điệp về một cuộc chiến kéo dài?

Khác với phát biểu của Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian vào cuối tuần trước, thông điệp của tân Lãnh tụ tối cao Iran Mojtaba Khamenei không đưa ra bất kỳ lời xin lỗi nào về thiệt hại Iran gây ra cho các nước vùng Vịnh, khẳng định Tehran không tìm cách thực dân hóa hay thống trị.

Thông điệp cho rằng lãnh đạo vùng Vịnh sẽ củng cố quan hệ với chính người dân của mình và gia tăng sự giàu có nếu cắt đứt quan hệ với Washington.

Giới quan sát cho rằng thông điệp của ông Mojtaba Khamenei phác thảo các chính sách vốn nghe rất quen thuộc với đường lối của cha ông.

Ảnh của cố Lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei (trái) tân Lãnh tụ tối cao Mojtaba Khamenei, tại thủ đô Tehran, Iran. Ảnh: AMWAJ

Thông điệp của ông Mojtaba Khamenei không cho thấy ông có ý định “từ bỏ bất kỳ chính sách cốt lõi nào của cha ông”, chứa những lời "đe dọa quen thuộc về việc tìm cách hủy diệt Israel và buộc các căn cứ của Mỹ phải rời khỏi khu vực", nhà phân tích người Iran Arash Azizi nói với CNN.

Thông điệp của ông Mojtaba Khamenei không đưa ra lối thoát nào cho việc chấm dứt bạo lực ngay lập tức, cũng không giải thích kết quả nào sẽ được Tehran coi là chấp nhận được. Thay vào đó, thông điệp tuyên bố rằng việc “báo thù” cho những người đã thiệt mạng là “một hồ sơ sẽ còn để ngỏ”.

Theo bà Dina Esfandiary, trưởng nhóm nghiên cứu Trung Đông của Bloomberg Economics, mục đích của thông điệp là thể hiện sự thách thức với Mỹ và đồng minh của Mỹ.

Bà Esfandiary nhận định rằng "có vẻ như tình hình sẽ còn tiếp diễn” vì "rõ ràng Iran đang cho thấy họ không tìm kiếm một lệnh ngừng bắn" với Mỹ và đồng minh của Mỹ.

Vì sao ông Mojtaba Khamenei không xuất hiện trực tiếp.

Việc tân lãnh tụ tối cao Iran không trực tiếp đọc thông điệp làm dấy lên câu hỏi về tình trạng sức khỏe của ông.

Ông Akaash Maharaj, nghiên cứu viên cao cấp tại Trường Chính sách Công Munk thuộc ĐH Toronto (Canada), cho rằng ông Mojtaba Khamenei nhiều khả năng đang ẩn náu do nguy cơ rất lớn nếu vô tình để lộ dù chỉ một manh mối nhỏ về nơi ở của ông cho lực lượng Mỹ và Israel.

“Mỗi lần một thành viên trong bộ máy lãnh đạo của ông xuất hiện công khai, họ thường có nguy cơ trở thành mục tiêu của Mỹ hoặc Israel. Ngay cả một đoạn video được kiểm soát chặt chẽ cũng có thể cung cấp một số manh mối về vị trí và tình trạng của người đó” - ông Maharaj nói với đài CBC.

Tuy nhiên, ông Maharaj cũng cho rằng việc vị lãnh tụ tối cao này vắng mặt làm dấy lên nghi ngờ rằng ông bị thương nặng hơn nhiều so với những gì giới chức công bố.

THẢO VY

Nguồn PLO : https://plo.vn/vien-canh-chien-su-trung-dong-sau-thong-diep-ran-tu-tan-lanh-tu-toi-cao-iran-post899329.html