Nhiều phụ nữ nông thôn tham gia lớp tập huấn Livestream bán tôm - Ảnh: V.M.K
Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng tác động mạnh đến vùng ven biển Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL), nhiều cộng đồng nông dân đang tìm kiếm những mô hình sinh kế mới nhằm thích ứng với điều kiện tự nhiên thay đổi và thị trường ngày càng cạnh tranh. Tại Hợp tác xã Nông ngư Hòa Đê, xã Hòa Tú (TP.Cần Thơ), chương trình tập huấn về livestream bán tôm và canh tác rau màu trên bờ vuông tôm do Viện Mekong – Đại học Cần Thơ phối hợp tổ chức đã mang đến những hướng đi mới cho người dân địa phương.
Hoạt động nằm trong khuôn khổ dự án “Phụ nữ chuyển đổi sinh kế thích ứng biến đổi khí hậu từ tài nguyên bản địa” (WILA), được triển khai với sự phối hợp của Trung tâm Vì sự phát triển phụ nữ ĐBSCL và UBND xã Hòa Tú. Các chương trình tập huấn không chỉ giúp người dân tiếp cận kỹ năng sản xuất mới mà còn hỗ trợ họ từng bước tham gia vào thị trường số, nâng cao giá trị sản phẩm địa phương.
Cô Đoàn Thị Minh Trâm – Giám đốc Công ty TNHH MTV Vinh Lương BIOGREEN trực tiếp hướng dẫn - Ảnh: V.M.K
Livestream bán tôm – mở rộng cánh cửa thị trường
Một trong những nội dung nổi bật của chương trình là lớp tập huấn “Livestream bán tôm – tiếp cận thị trường số cho cộng đồng” tổ chức tại Hợp tác xã Nông ngư Hòa Đê. Lớp học thu hút sự tham gia của nhiều thành viên hợp tác xã, đại diện Hội Phụ nữ, Hội Nông dân, Đoàn Thanh niên và các tổ hợp tác nông nghiệp trên địa bàn.
Chương trình do cô Đoàn Thị Minh Trâm – Giám đốc Công ty TNHH MTV Vinh Lương BIOGREEN trực tiếp hướng dẫn. Nội dung tập huấn tập trung vào việc giới thiệu tổng quan về hình thức bán hàng qua livestream, một phương thức đang ngày càng phổ biến trên các nền tảng mạng xã hội.
Tại lớp học, học viên được hướng dẫn cách xây dựng kịch bản livestream, chuẩn bị nội dung, hình ảnh sản phẩm và cách tương tác với khách hàng trên nền tảng số. Ngoài ra, người dân còn được chia sẻ nhiều kinh nghiệm thực tế trong việc giới thiệu sản phẩm tôm, xây dựng niềm tin với người tiêu dùng và từng bước kết nối đầu ra ổn định cho sản phẩm.
Theo cô Đoàn Thị Minh Trâm, việc đưa sản phẩm thủy sản địa phương lên các nền tảng số sẽ giúp nông dân chủ động hơn trong tiêu thụ.
“Livestream không chỉ là bán hàng mà còn là cách để người nuôi tôm kể câu chuyện về sản phẩm của mình. Khi khách hàng thấy được quy trình nuôi, môi trường sản xuất và sự minh bạch trong chất lượng, họ sẽ tin tưởng và sẵn sàng mua hàng,” cô Trâm chia sẻ.
Theo cô, điều quan trọng nhất là giúp người nông dân tự tin sử dụng công nghệ. Khi họ quen với việc quay video, nói chuyện với khách hàng và giới thiệu sản phẩm, việc bán hàng trực tuyến sẽ trở nên tự nhiên hơn.
Tận dụng bờ vuông tôm để trồng rau
Song song với việc mở rộng kênh tiêu thụ sản phẩm, chương trình còn triển khai lớp tập huấn “Hướng dẫn canh tác rau màu trên bờ vuông tôm” nhằm giúp người dân tận dụng hiệu quả diện tích đất xung quanh khu vực nuôi thủy sản.
Buổi tập huấn do PGS.TS Võ Thị Bích Thủy – giảng viên cao cấp Khoa Khoa học Cây trồng, Trường Nông nghiệp, Đại học Cần Thơ trực tiếp hướng dẫn. Nội dung tập trung vào việc giới thiệu các loại rau màu phù hợp với điều kiện đất và nước tại xã Hòa Tú, kỹ thuật cải tạo đất bờ vuông, lựa chọn giống, bố trí mùa vụ và chăm sóc cây trồng trong điều kiện khan hiếm nước ngọt.
Theo PGS.TS. Võ Thị Bích Thủy, phần lớn diện tích bờ vuông tôm ở vùng ven biển vẫn chưa được khai thác hiệu quả.
“Nếu biết cách cải tạo đất và chọn giống phù hợp, nông dân hoàn toàn có thể trồng được nhiều loại rau màu trên bờ vuông. Đây là cách tận dụng tài nguyên sẵn có để tạo thêm nguồn thu nhập và giảm rủi ro khi chỉ phụ thuộc vào nuôi tôm”, bà Thủy cho biết.
Các loại rau được giới thiệu trong lớp tập huấn đều là những giống có khả năng thích nghi tốt với điều kiện đất ven biển, thời gian sinh trưởng ngắn và dễ chăm sóc. Việc trồng rau trên bờ vuông không chỉ giúp tăng thu nhập mà còn góp phần cải thiện môi trường sinh thái khu vực nuôi tôm.
Nhiều nông dân vùng đất nhiễm mặn tham gia lớp tập huấn trồng rau màu trên bờ vuông tôm - Ảnh: V.M.K
Nông dân hào hứng với mô hình mới
Chương trình tập huấn đã thu hút khoảng 40 đại biểu tham dự, trong đó phần lớn là phụ nữ – lực lượng đóng vai trò quan trọng trong các hoạt động sản xuất và chuyển đổi sinh kế tại địa phương.
Ban đầu, nhiều người dân còn khá bỡ ngỡ với hình thức livestream bán hàng. Tuy nhiên, sau khi được hướng dẫn cụ thể và thực hành trực tiếp, nhiều học viên tỏ ra hào hứng với phương thức mới này.
Chị Nguyễn Thị Lan, thành viên Hợp tác xã Nông ngư Hòa Đê, cho biết trước đây gia đình chủ yếu bán tôm cho thương lái nên giá cả phụ thuộc nhiều vào thị trường.
“Qua lớp tập huấn, tôi thấy livestream bán tôm rất thú vị. Nếu làm quen được thì mình có thể giới thiệu trực tiếp sản phẩm của mình cho khách hàng, không phải phụ thuộc hoàn toàn vào thương lái nữa”, chị Lan chia sẻ.
Không chỉ quan tâm đến việc bán tôm, chị Lan cũng rất thích mô hình trồng rau trên bờ vuông.
“Bờ vuông trước giờ gần như bỏ trống, cây dại um tùm, giờ nếu trồng rau thì vừa có thêm thu nhập vừa có rau sạch cho gia đình. Tôi thấy mô hình này rất thiết thực”, chị nói.
Theo nhiều nông dân, việc kết hợp nuôi tôm với trồng rau sẽ giúp đa dạng hóa nguồn thu nhập, giảm rủi ro trong sản xuất và tạo thêm việc làm cho các thành viên trong gia đình.
Dự án kỳ vọng sẽ tạo sinh kế tốt cho người dân vùng ĐBSCL - Ảnh: T.L
Thúc đẩy sinh kế thích ứng biến đổi khí hậu
Các hoạt động tập huấn là một phần trong nỗ lực của dự án WILA nhằm hỗ trợ cộng đồng vùng ven biển chuyển đổi sinh kế theo hướng bền vững và thích ứng với biến đổi khí hậu.
Thông qua các chương trình đào tạo, dự án không chỉ giúp người dân nâng cao kỹ năng sản xuất mà còn tăng cường khả năng tiếp cận thị trường và ứng dụng công nghệ số trong tiêu thụ nông sản.
Bên cạnh đó, dự án cũng góp phần thúc đẩy việc thực hiện các mục tiêu phát triển bền vững tại vùng ĐBSCL như giảm nghèo, phát triển nông nghiệp bền vững, thúc đẩy bình đẳng giới và tăng cường khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu.
Những mô hình sinh kế mới như livestream bán tôm hay trồng rau trên bờ vuông tôm tuy còn khá mới mẻ, nhưng đang mở ra nhiều triển vọng cho cộng đồng địa phương. Khi người nông dân từng bước làm chủ công nghệ và tận dụng hiệu quả tài nguyên sẵn có, sinh kế vùng ven biển sẽ trở nên linh hoạt và bền vững hơn trong tương lai.
Văn Kim Khanh