Du khách trải nghiệm chèo thuyền trên hồ Đồng Lâm, xã Hữu Liên
Xã Hữu Liên được thành lập trên cơ sở sáp nhập 2 xã Hữu Liên, Yên Thịnh của huyện Hữu Lũng (cũ). Tổng diện tích tự nhiên sau sáp nhập là 122,56 km2 với dân số là 8.739 người. Toàn bộ xã Hữu Liên hiện nay nằm trọn trong Khu dự trữ thiên nhiên Hữu Liên, nơi đây được xem là "lá phổi xanh" của vùng Đông Bắc; được ví như một bảo tàng sinh thái phong phú với 776 loài thực vật và 409 loài động vật tự nhiên và khoảng 30 loài thực vật và 61 loài động vật quý hiếm đã được ghi vào sách đỏ Việt Nam.
Đánh thức tiềm năng
Điểm nổi bật trong cảnh quan ở Hữu Liên là hệ thống hồ, thác, hang động tuyệt đẹp như: Hồ Đồng Lâm, hồ Lân Ty, thác Khe Dầu, hang Rắn, hang Nước, hang Ốc và núi Mắt Thần kỳ vĩ… Đặc biệt, Hữu Liên còn là nơi sinh sống của người Tày, Nùng Dao… Cùng với những di sản văn hóa vô cùng độc đáo như: những ngôi nhà sàn 4 mái, điệu hát then, hát pá xoan, hát nhà tơ, diễn chèo cổ cùng với nghề thuốc Nam và trang phục truyền thống của người Dao đã tạo nên bản sắc riêng biệt cho xã Hữu Liên.
Là địa bàn nằm trong vùng lõi của CVĐC toàn cầu UNESCO Lạng Sơn, với những lợi thế trên đã tạo nên cơ hội vàng để xã Hữu Liên phát triển du lịch, thu hút du khách trong và ngoài nước. Do đó, thời gian qua cấp ủy, chính quyền xã đã và đang phối hợp với Phòng Quản lý CVĐC Lạng Sơn, Trung tâm Xúc tiến Đầu tư Thương mại và Du lịch tỉnh để xây dựng Hữu Liên thành một xã du lịch mẫu trong vùng CVĐC toàn cầu UNESCO.
Du khách trải nghiệm chụp ảnh, trải nghiệm các dịch vụ tại Lễ hội Thảo nguyên Đồng Lâm, xã Hữu Liên
Ông Khổng Hồng Minh, Phó Chủ tịch UBND xã Hữu Liên cho biết: Trên địa bàn xã hiện có 4 điểm du lịch nằm trong tuyến du lịch số 1 vùng CVĐC toàn cầu UNESCO Lạng Sơn gồm: Đại dương cổ yên bình (Điểm hóa thạch kỷ Carbonian); Homestay Sơn Thủy; Thung lũng thần tiên Đồng Lâm; Chùa Sơn Lộc. Để thúc đẩy du lịch phát triển, thời gian qua, xã đã phối hợp với Trung tâm Xúc tiến Đầu tư Thương mại và Du lịch tỉnh cũng như các doanh nghiệp khai thác, lựa chọn các sản phẩm độc đáo kết nối với các điểm du lịch trong vùng CVĐC để hút khách du lịch. Đồng thời phối hợp với các homestay tạo ra những sản phẩm du lịch mới. Trong đó, chú trọng vào các sản phẩm về văn hóa, tiêu biểu vào tối thứ Bẩy hằng tuần xã sẽ tổ chức đêm văn nghệ truyền thống các dân tộc phục vụ miễn phí cho khách du lịch. Đặc biệt, chúng tôi cũng đang đẩy mạnh việc đảm bảo về chất lượng, an toàn vệ sinh thực phẩm, an ninh trật tự và các điều kiện tại 36 cơ sở lưu trú du lịch trên địa bàn, tạo sự hấp dẫn, an toàn cho khách du lịch đến với địa phương.
Theo đó, thời gian qua xã đã giới thiệu các homestay có tiềm năng phát triển thành điểm du lịch với các công ty lữ hành, doanh nghiệp du lịch để liên kết tour du lịch. Đồng thời xã đẩy mạnh phát triển mô hình tắm thuốc nam truyền thống của người Dao (được hình thành từ năm 2022); duy trì 4 đội biểu diễn văn nghệ truyền thống phục vụ du khách thường xuyên. Hằng năm xã phối hợp với các đơn vị liên quan mở từ 2- 4 lớp tập huấn về quy tắc ứng xử văn minh du lịch và các lớp bồi dưỡng về các nghiệp vụ du lịch cho đại diện các homestay trên địa bàn. Song song với đó xã cũng tập trung quan tâm đầu tư, quảng bá các điểm du lịch trên địa bàn.
Nhờ những nỗ lực đó, đầu năm 2025 Hữu Liên đã đạt 2 giải thưởng du lịch quốc tế gồm: Giải thưởng Du lịch cộng đồng ASEAN - CBT ASEAN dành cho điểm du lịch cộng đồng Hữu Liên và Giải thưởng nhà ở có phòng cho khách du lịch thuê - Homestay ASEAN cho Cụm Homestay.
Chị Nguyễn Thúy Hòa, chủ homestay Là Nhà, xã Hữu Liên cho biết: Để phát triển homestay đạt chuẩn, từ năm 2023 đến nay, gia đình đã đầu tư gần 5 tỷ đồng để làm đường, nâng cấp khuôn viên phòng nghỉ tiện nghi hơn và đầu tư thêm một số trang thiết bị hiện đại nhằm chuẩn hóa cơ sở vật chất… nhờ đó, hiện nay, homestay thu hút đông khách du lịch hơn. Gia đình tôi cũng rất vui và tự hào khi trở thành một trong những homestay được nhận giải thưởng homestay ASEAN. Đây là sự khích lệ lớn lao để chúng tôi tiếp tục nâng cao chất lượng dịch vụ, mang đến cho du khách những trải nghiệm đáng nhớ về văn hóa và con người Lạng Sơn.
Phát triển du lịch bền vững
Việc Hữu Liên nằm trong vùng Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Lạng Sơn không chỉ là một danh hiệu, mà còn là một lợi thế chiến lược, mang lại những giá trị thiết thực cho địa phương. Danh hiệu này đã mở ra cơ hội vàng để Hữu Liên thu hút nguồn đầu tư bền vững, đồng thời định vị mình là điểm đến lý tưởng cho những du khách yêu thích khám phá và tìm hiểu văn hóa.
Để quản lý và phát triển du lịch đúng hướng, từ năm 2024 xã Hữu Liên đã thành lập Hợp tác xã (HTX) du lịch dịch vụ với 16 thành viên là các hộ kinh doanh du lịch tại địa phương. Các thành viên trong HTX cùng nhau chia sẻ lợi ích, tổ chức, điều hành các tour du lịch, nâng cao chất lượng dịch vụ và phát triển các sản phẩm du lịch mới. Đồng thời, HTX cũng tăng cường quảng bá thương hiệu, bảo tồn các giá trị văn hóa, môi trường để du lịch địa phương phát triển đúng hướng và hiệu quả.
Nhờ hoạt động du lịch chuyên nghiệp, Hữu Liên đã thu hút nhà đầu tư trong lĩnh vực du lịch, mở ra cơ hội phát triển vượt bậc cho du lịch địa phương. Điển hình như "Hành trình đến với Trái tim Hồ Lân Ty" do Công ty cổ phần Việt Nam Expeditions khai thác. Ông Phạm Văn Mạnh, Giám đốc Công ty chia sẻ: “Mới đây, chúng tôi đã vinh dự được cấp phép khai thác du lịch mạo hiểm tại điểm con đường mòn địa chất "Hành trình đến với Trái tim hồ Lân Ty". Đây chính là những sản phẩm du lịch theo chiều sâu mà chúng tôi luôn hướng đến, kết hợp trải nghiệm thiên nhiên với tìm hiểu di sản một cách bài bản. Để phục vụ tốt nhất cho các hoạt động này, văn phòng của chúng tôi tại xã Hữu Liên cũng đã chính thức khai trương và đi vào hoạt động từ giữa tháng 7/2025. Chúng tôi tin rằng, với việc xây dựng những sản phẩm chuyên biệt kết hợp cùng bản sắc văn hóa dân tộc phong phú, Hữu Liên hoàn toàn có thể định vị mình là một trong những điểm đến hàng đầu trong vùng CVĐC”.
Để đảm bảo du lịch phát triển hài hòa với môi trường và văn hóa, Hữu Liên đã đưa ra những cam kết mạnh mẽ về du lịch bền vững. Cụ thể, xã đã khuyến khích các cơ sở dịch vụ sử dụng vật liệu tự nhiên và năng lượng tái tạo, đồng thời nâng cao nhận thức cộng đồng về bảo tồn tài nguyên. Các hoạt động du lịch mạo hiểm và khám phá đều được kiểm soát chặt chẽ để hạn chế tác động tiêu cực đến hệ sinh thái.
Nhờ những giải pháp thiết thực, Hữu Liên đã đạt được những con số ấn tượng trong 5 năm qua. Giai đoạn 2020 - 2025, xã đã thu hút khoảng 186.200 lượt khách, với doanh thu ước đạt 52,11 tỷ đồng. Những con số trên không chỉ thể hiện tiềm năng to lớn mà còn cho thấy hướng đi đúng đắn của Hữu Liên trong việc kết hợp hài hòa giữa phát triển kinh tế và bảo tồn di sản trong vùng CVĐC.
Bà Phạm Thị Hương, Trưởng phòng Quản lý CVĐC Lạng Sơn, Trung tâm Xúc tiến Đầu tư, Thương mại và Du lịch tỉnh cho biết: Hữu Liên với những giá trị tự nhiên, địa chất và văn hóa độc đáo chính là một điểm sáng thực sự của CVĐC toàn cầu UNESCO Lạng Sơn. Nơi đây hứa hẹn sẽ là điểm đến không thể bỏ qua đối với những người yêu thiên nhiên và khám phá. Do đó, chúng tôi đã và đang phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan cũng như cấp ủy, chính quyền xã đẩy mạnh khai thác các giá trị độc đáo này thông qua việc phát huy giá trị các điểm du lịch trong tuyến du lịch số 1 vùng CVĐC, đồng thời xây dựng những con đường mòn địa chất kết nối các tuyến, điểm du lịch, nhằm thúc đẩy du lịch trên địa bàn xã ngày càng phát triển hơn. Cụ thể, tuyến "Hành trình đến với trái tim hồ Lân Ty" đang được phát triển và thời gian tới chúng tôi tiếp tục xây dựng tuyến đường mòn khác dẫn đến vùng Lân Đặt, xã Hữu Liên, sản phẩm hứa hẹn mang đến những trải nghiệm mới mẻ về cả cảnh quan và văn hóa của người Dao địa phương cho du khách.
Với những định hướng chiến lược đã đề ra, thời gian tới, Hữu Liên sẽ tiếp tục thu hút đầu tư, hoàn thiện cơ sở hạ tầng, đồng thời áp dụng công nghệ thông tin để quảng bá, đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, tạo sinh kế bền vững cho người dân trên địa bàn.
Tuyết Mai