Ông Rafael Mariano Grossi, Tổng Giám đốc IAEA phát biểu tại Phiên toàn thể.
Đoàn Việt Nam do ông Nguyễn Hoàng Linh - Cục trưởng Cục An toàn Bức xạ và Hạt nhân (ATBXHN) thuộc Bộ Khoa học và Công nghệ - làm trưởng đoàn. Cùng tham gia đoàn có Đại sứ Vũ Lê Thái Hoàng - Đại sứ Việt Nam tại Cộng hòa Áo, Trưởng Phái đoàn thường trực của Việt Nam tại IAEA và các tổ chức quốc tế.
Phát biểu khai mạc, Tổng Giám đốc IAEA Rafael Grossi ghi nhận nỗ lực của các quốc gia thành viên trong việc xây dựng và cập nhật báo cáo quốc gia, đồng thời nhấn mạnh sự cần thiết phải tăng cường các biện pháp ngăn ngừa sự cố hạt nhân, tăng cường bảo đảm an toàn hạt nhân trong bối cảnh thế giới còn nhiều thách thức.
Ông Faizan Mansoor - Chủ tịch Hội nghị rà soát lần thứ 10 CNS - nhấn mạnh vai trò then chốt của hợp tác quốc tế trong việc bảo đảm an toàn hạt nhân, đồng thời lưu ý hội nghị cần tập trung vào các yếu tố kỹ thuật về an toàn hạt nhân, tôn trọng tinh thần của Công ước thông qua việc thúc đẩy hợp tác và đạt được đồng thuận. Bên cạnh đó, ông cũng nhấn mạnh sự tham gia và đóng góp tích cực của các quốc gia thành viên trong việc thực hiện Công ước sẽ góp phần củng cố an toàn hạt nhân trên phạm vi toàn cầu, trong đó cách tiếp cận dựa trên đồng thuận và chú trọng yếu tố kỹ thuật đóng vai trò nền tảng.
Cục trưởng Nguyễn Hoàng Linh trình bày báo cáo của Việt Nam tại Hội nghị rà soát lần thứ 10 Công ước An toàn hạt nhân.
Tại hội nghị, thay mặt Đoàn Việt Nam, Cục trưởng Nguyễn Hoàng Linh trình bày báo cáo quốc gia và nhấn mạnh về những quyết định mang tính chiến lược cũng như những bước tiến quan trọng của Việt Nam trong việc tái khởi động chương trình điện hạt nhân. Cụ thể, quyết định của Quốc hội khóa XV vào tháng 11/2024 về việc tái khởi động Dự án điện hạt nhân Ninh Thuận được xem là dấu mốc chiến lược nhằm bảo đảm an ninh năng lượng, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và thực hiện cam kết phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050. Trong thời gian qua, Việt Nam đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp như hoàn thiện khung pháp lý với việc thông qua Luật Năng lượng nguyên tử 2025, cập nhật Quy hoạch điện VIII, thành lập Ban chỉ đạo xây dựng nhà máy điện hạt nhân (NEPIO) và xây dựng các cơ chế, chính sách đặc biệt cho dự án. Đồng thời, công tác phát triển nguồn nhân lực, hợp tác quốc tế và xây dựng hạ tầng điện hạt nhân tiếp tục được chú trọng, với sự hỗ trợ tích cực từ IAEA và các đối tác quốc tế.
Báo cáo cũng ghi nhận Việt Nam duy trì vận hành an toàn Lò phản ứng hạt nhân Đà Lạt, không xảy ra sự cố trong thời gian qua, đồng thời đạt được nhiều tiến bộ trong việc hoàn thiện khuôn khổ pháp quy và nâng cao năng lực quản lý nhà nước. Các khuyến nghị từ các kỳ Hội nghị rà soát lần thứ 8 và 9 đã cơ bản được xử lý, đặc biệt trong lĩnh vực hoàn thiện thể chế và tăng cường phát triển nguồn nhân lực. Tuy nhiên, một số thách thức vẫn đang được tiếp tục giải quyết, như xây dựng phương pháp đánh giá văn hóa an toàn và hoàn thiện mạng lưới quan trắc phóng xạ môi trường quốc gia. Trong thời gian tới, Việt Nam sẽ tiếp tục đẩy mạnh xây dựng tiêu chuẩn kỹ thuật, tăng cường năng lực thẩm định an toàn, thanh tra và giám sát pháp quy, phát triển nguồn nhân lực và triển khai chiến lược quản lý chất thải phóng xạ. Việt Nam cam kết phát triển năng lượng nguyên tử vì mục đích hòa bình, tuân thủ các tiêu chuẩn an toàn quốc tế và tăng cường hợp tác chặt chẽ với IAEA cũng như các đối tác toàn cầu.
Hội nghị lần này tiếp tục là diễn đàn quan trọng để các quốc gia thành viên rà soát việc thực thi Công ước, tăng cường minh bạch, xây dựng lòng tin và thúc đẩy hợp tác quốc tế trong lĩnh vực an toàn hạt nhân. Việc Việt Nam tham dự và đóng góp tích cực tại hội nghị thể hiện rõ vai trò chủ động và trách nhiệm trong các cơ chế đa phương về hạt nhân, đồng thời khẳng định quyết tâm của Việt Nam trong bảo đảm an toàn, an ninh và thanh sát hạt nhân vì mục tiêu phát triển bền vững.
Tin, ảnh: Việt Thắng (TTXVN)