Cửa khẩu quốc tế Mộc Bài là cửa khẩu đường bộ lớn nhất phía Nam giữa Việt Nam và Campuchia. Ảnh: Minh Phú/TTXVN
Đặc biệt, kể từ khi ký kết Hiệp định kinh tế - thương mại Việt Nam - Campuchia (năm 1998) đến nay, quan hệ thương mại, đầu tư giữa hai nước phát triển mạnh mẽ, đóng vai trò quan trọng, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của mỗi nước, đồng thời tạo điều kiện củng cố, tăng cường mối quan hệ hợp tác toàn diện giữa hai bên. Vì vậy, chuyến thăm cấp Nhà nước tới Campuchia của Tổng Bí thư Tô Lâm kỳ vọng mở ra giai đoạn hợp tác sâu rộng, gắn kết chặt chẽ hơn giữa hai nước.
Tăng trưởng tích cực
Theo Vụ Phát triển thị trường nước ngoài (Bộ Công Thương), thời gian qua, quan hệ thương mại Việt Nam - Campuchia tiếp tục tăng trưởng tích cực, khẳng định vai trò là một trong những trụ cột quan trọng của hợp tác song phương, nhất là trong bối cảnh kinh tế thế giới và khu vực còn nhiều biến động.
Việt Nam hiện là đối tác thương mại lớn thứ ba của Campuchia trên toàn cầu (sau Trung Quốc, Hoa Kỳ) và là đối tác lớn nhất của Campuchia trong ASEAN. Ngược lại, Campuchia là đối tác thương mại lớn thứ năm của Việt Nam trong ASEAN (sau Thái Lan, Malaysia, Indonesia và Singapore). Năm 2025, kim ngạch thương mại hai chiều đạt 11,3 tỷ USD, tăng 12% so với năm 2024; trong đó, xuất khẩu của Việt Nam sang Campuchia đạt 5,67 tỷ USD; nhập khẩu của Việt Nam từ Campuchia đạt 5,66 tỷ USD, tăng 18,4% so với năm 2024.
Cơ cấu xuất nhập khẩu hai nước mang tính bổ trợ cao, ít cạnh tranh trực tiếp. Campuchia cung cấp cho Việt Nam các nguyên liệu đầu vào như hạt điều, cao su, sắn, gỗ, hàng rau quả… Trong khi đó, Việt Nam xuất khẩu sang Campuchia nhiều sản phẩm thiết yếu phục vụ tiêu dùng và sản xuất, gồm hàng dệt, may; sắt, thép các loại; nguyên, phụ liệu dệt, may, da, giày; phân bón; giấy và các sản phẩm từ giấy; thức ăn gia súc và nguyên liệu; sản phẩm từ chất dẻo; máy móc, thiết bị, dụng cụ, phụ tùng; hóa chất; bánh kẹo và các sản phẩm từ ngũ cốc…
Nhằm thúc đẩy thương mại song phương, thời gian qua Bộ Công Thương đã triển khai nhiều hoạt động tạo thuận lợi và xúc tiến thương mại. Đáng chú ý, ngày 28/4/2025, Bộ Công Thương Việt Nam và Bộ Thương mại Campuchia đã ký Bản Thỏa thuận thúc đẩy thương mại song phương giai đoạn 2025–2026; trong đó, dành nhiều ưu đãi thuế quan đặc biệt cho các mặt hàng thế mạnh của mỗi bên với mức ưu đãi cao hơn Hiệp định Thương mại hàng hóa ASEAN (ATIGA), tạo thêm động lực hướng tới mục tiêu nâng kim ngạch thương mại song phương lên 20 tỷ USD.
Ngoài ra, trong năm 2025, Bộ Công Thương cũng phối hợp chặt chẽ với các cơ quan cơ quan chức năng của Campuchia tổ chức hơn 15 hoạt động xúc tiến thương mại, kết nối doanh nghiệp và quảng bá thương hiệu hàng Việt Nam tại Campuchia. Một số hoạt động nổi bật như 2 đoàn doanh nghiệp Việt Nam sang Campuchia kết nối giao thương (tháng 4 và tháng 8/2025); Hội nghị kết nối doanh nghiệp Việt Nam - Campuchia tại Tp. Hồ Chí Minh (tháng 7/2025) và tại tỉnh Tây Ninh ( tháng 9/2025); Hội chợ hàng Việt Nam tại Phnôm Pênh, Campuchia và Diễn đàn kết nối thương mại biên giới Việt Nam - Campuchia tại tỉnh An Giang (tháng 12/2025)…
Về đầu tư, Việt Nam có 229 dự án đầu tư còn hiệu lực tại Campuchia với tổng vốn đăng ký đạt 2,94 tỷ USD, đứng thứ 2 trong số 85 địa bàn đầu tư ra nước ngoài của Việt Nam. Đặc biệt, đầu tư của doanh nghiệp Việt Nam có mặt hầu hết ở các ngành, lĩnh vực kinh tế quan trọng của Campuchia, nhiều dự án đã đi vào hoạt động ổn định và hiệu quả, đóng góp hiệu quả cho kinh tế - xã hội của Campuchia.
Ông Đỗ Việt Phương - Tham tán Thương mại, Thương vụ Việt Nam tại Campuchia cho biết: Dựa trên nền tảng mối quan hệ chính trị tốt đẹp, quan hệ thương mại Việt Nam - Campuchia đã phát triển theo thời gian và đạt được những kết quả đáng khích lệ. Kim ngạch tăng trưởng theo thời gian.
Nếu như năm 2010, kim ngạch hai chiều giữa hai nước đạt xấp xỉ 1,8 tỷ USD tới năm 2013 con số ngày là hơn 3,5 tỷ USD. Năm 2019, lần đầu tiên hai nước đạt kim ngạch song phương 5 tỷ USD. Chỉ 2 năm sau, năm 2021 con số này đã vượt 10 tỷ USD. Năm 2025, kim ngạch hai chiều tăng trưởng 11,7 % so với cùng kỳ năm 2024, đạt 11,33 tỷ USD (tăng thêm 1,2 tỷ USD).
Trong quá trình phát triển, cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam đã hết sức linh hoạt, năng động, nỗ lực trong việc thúc đẩy kinh doanh và đầu tư tại Campuchia và không ngừng lớn mạnh, đóng góp lớn vào tăng cường mối quan hệ hợp tác kinh tế thương mại giữa hai nước. Việc có mặt và phát triển ổn định tại thị trường Campuchia của nhiều doanh nghiệp Việt cho thấy bước đi bài bản, thận trọng nhưng đúng hướng, kiên trì bám sát thị trường, đem đến cho người tiêu dùng Campuchia những sản phẩm và dịch vụ có chất lượng tốt, giá cả hợp lý, đóng góp vào lĩnh vực an sinh xã hội của sở tại.
Cùng với thời gian, doanh nghiệp hai bên đã tạo được sự gắn kết vì lợi ích chung của cộng đồng doanh nghiệp hai phía. Doanh nghiệp Việt đã hiểu rõ văn hóa, tập quán kinh doanh và nhu cầu của người tiêu dùng Campuchia, từ đó có chiến lược tiếp cận thị trường phù hợp để tăng trưởng thị phần, mở rộng mạng lưới phân phối. Qua đó, tạo dựng được niềm tin với khách hàng và đối tác, trở thành những cái tên ngày càng được biết đến, nhận diện sâu sắc.
Điều đáng ghi nhận là nhiều doanh nghiệp kiên trì đầu tư dài hạn, chú trọng chất lượng sản phẩm, dịch vụ hậu mãi và xây dựng hình ảnh thương hiệu gắn với sự bền bỉ, tin cậy, những yếu tố rất quan trọng tại thị trường Campuchia. Vì vậy, có thể khẳng định cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam tại Campuchia đã tạo được chỗ đứng nhất định và nền tảng vững chắc cho giai đoạn phát triển tiếp theo.
Mở rộng hợp tác
Xe container vận chuyển hàng hóa chuẩn bị xuất khẩu sang Campuchia qua Cửa khẩu Quốc gia Khánh Bình, tỉnh An Giang. Ảnh: Thanh Sang/TTXVN
Chia sẻ về những lợi thế cốt lõi giúp hàng hóa và doanh nghiệp Việt Nam dễ dàng tiếp cận, mở rộng thị phần tại thị trường Campuchia, các chuyên gia thương mại cho rằng: Trước hết, những nét tương đồng về văn hóa, thói quen tiêu dùng và mức thu nhập giúp sản phẩm dễ dàng được người dân đón nhận.
Cùng đó, vị trí địa lý thuận lợi gần gũi, chi phí vận chuyển rẻ hơn, giao thương thuận tiện do giáp biên, giúp hàng hóa Việt đến Campuchia nhanh chóng và giá cạnh tranh. Hơn nữa, người tiêu dùng Campuchia có xu hướng ưa chuộng một số nhóm hàng hóa Việt Nam do quen thuộc, chất lượng ổn định và giá cả hợp lý, đặc biệt với các mặt hàng tiêu dùng, nông sản, thực phẩm, nguyên liệu đầu vào cho nông nghiệp.
Ngoài ra, Việt Nam có lợi thế về chi phí lao động và sản xuất so với nhiều nước, giúp doanh nghiệp đưa ra mức giá tốt hơn. Đặc biệt, Việt Nam và Campuchia đều là thành viên ASEAN, hưởng lợi từ Hiệp định Thương mại Hàng hóa ASEAN (ATIGA), giảm thuế quan, tạo điều kiện cho hàng hóa Việt Nam tiếp cận thị trường dễ dàng hơn.
Không những thế, hàng hóa Việt Nam ngày càng được nâng cao chất lượng, đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế và nhu cầu người tiêu dùng. Doanh nghiệp Việt có khả năng thích ứng nhanh, linh hoạt trong điều chỉnh mẫu mã, giá cả và chiến lược kinh doanh cho từng thị trường cụ thể…Mặt khác, hai bên cũng tích cực thường xuyên tổ chức các chương trình xúc tiến thương mại, hỗ trợ đầu tư, hội chợ, hội nghị, hội thảo kết nối doanh nghiệp song phương nhằm tìm kiếm cơ hội và đối tác kinh doanh.
Theo Tham tán Đỗ Việt Phương, sự hiện diện ngày càng rõ nét của các doanh nghiệp Việt Nam tại Campuchia và khu vực Đông Nam Á cho thấy doanh nghiệp Việt đã từng bước nâng cao năng lực cạnh tranh, không chỉ ở thị trường trong nước mà cả trên thị trường khu vực. Cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam trong những năm qua đã chủ động, linh hoạt thích ứng với những biến động của thị trường thế giới và khu vực, dám nghĩ dám làm, đầu tư hiệu quả, không ngừng nâng cao năng lực sản xuất và thương mại quốc tế, nhanh chóng và hiệu quả trong tiếp cận thị trường và đối tác, đóng góp lớn vào tăng trưởng ngoại thương của đất nước. Đặc biệt, doanh nghiệp Việt Nam hoàn toàn có thể xây dựng thương hiệu và chỗ đứng bền vững ở nước ngoài nếu có chiến lược đúng đắn, đầu tư dài hạn, nghiên cứu kỹ lượng và tôn trọng đối tác, thị trường sở tại.
Để khai thác hiệu quả hơn tiềm năng hợp tác kinh tế - thương mại song phương, lãnh đạo Bộ Công Thương nhấn mạnh: Hai bên cần tiếp tục rà soát, hoàn thiện và triển khai hiệu quả các thỏa thuận đã ký kết, tạo thuận lợi cho thương mại và kết nối hạ tầng biên giới. Đồng thời, đẩy mạnh xúc tiến thương mại theo hướng thực chất, tập trung vào các ngành hàng có lợi thế bổ trợ như nông sản, thực phẩm chế biến, vật liệu xây dựng, máy móc - thiết bị, hàng tiêu dùng và vật tư nông nghiệp.
Cùng với đó là tăng cường cải cách thủ tục hành chính, kịp thời tháo gỡ các điểm nghẽn trong hoạt động thương mại và thương mại biên giới, nhất là các quy định liên quan đến thủ tục hành chính, phí – lệ phí tại cửa khẩu và thủ tục cấp phép đối với một số mặt hàng xuất nhập khẩu chủ lực. Mặt khác, tăng cường đầu tư, nâng cấp và kết nối đồng bộ hạ tầng cửa khẩu, hạ tầng thương mại biên giới và hệ thống kho bãi, trung tâm logistics giữa hai nước, bảo đảm thông suốt các tuyến giao thương và mạng lưới kho bãi, trung tâm phân phối, trung chuyển hàng hóa. Đặc biệt, hai bên cũng cần thúc đẩy đàm phán nâng hạn ngạch giấy phép liên vận cho phương tiện thương mại qua biên giới, đồng thời, tăng cường phối hợp trong phòng, chống buôn lậu và gian lận thương mại trên toàn tuyến biên giới.
Uyên Hương (TTXVN)