Việt Nam sẵn sàng mở rộng hợp tác Nam - Nam, đồng hành, hỗ trợ các nước châu Phi nâng cao năng lực phát triển nông nghiệp. Ảnh minh họa. (Nguồn ảnh: TTXVN)
Trong vai trò là đối tác chân thành, trách nhiệm của các nước châu Phi, các nước phương Nam anh em, Việt Nam luôn sẵn sàng, cam kết và tạo điều kiện thuận lợi để các sáng kiến hợp tác Nam-Nam trong nông nghiệp được triển khai hiệu quả, minh bạch và bền vững; qua đó góp phần thúc đẩy an ninh lương thực, nâng cao năng lực sản xuất, cải thiện sinh kế nông thôn và thúc đẩy phát triển nông nghiệp bền vững trên phạm vi toàn cầu.
Thông điệp trên vừa Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Hoàng Trung đưa ra tại Hội nghị Thúc đẩy hợp tác nông nghiệp Việt Nam-châu Phi và ra mắt Nhóm công tác Hợp tác Nam-Nam trong nông nghiệp, do cơ quan này tổ chức diễn ra trong ngày 29/5, tại Hà Nội.
Thúc đẩy hợp tác, “gặt hái” giá trị bền vững
Thứ trưởng Hoàng Trung cho hay thế giới hiện nay đang đứng trước nhiều biến động nhanh chóng, phức tạp và khó lường. Trong đó, cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn, xung đột chính trị tại nhiều khu vực làm đứt gãy chuỗi cung ứng, biến động giá cả lương thực, năng lượng và vật tư nông nghiệp. Những điều này đang làm ảnh hưởng trực tiếp đến an ninh lương thực toàn cầu và sự phát triển bền vững của nhiều quốc gia.
Bên cạnh đó, biến đổi khí hậu, thiên tai cực đoan, suy giảm tài nguyên thiên nhiên, khan hiếm nguồn nước,... cũng tiếp tục gây áp lực lớn đối với sản xuất nông nghiệp và đời sống người dân, đặc biệt tại các nước đang phát triển.
Trong bối cảnh đó, tăng cường hợp tác quốc tế, nhất là giữa các quốc gia đang phát triển trở thành yêu cầu cấp thiết nhằm chia sẻ kinh nghiệm, chuyển giao công nghệ, nâng cao năng lực và cùng ứng phó với các thách thức chung. Trong đó, hợp tác Nam-Nam ngày càng khẳng định vai trò là cơ chế hợp tác hiệu quả và phù hợp với điều kiện của các nước phương Nam.
“Đây không phải là sự hỗ trợ một chiều mà là quá trình chia sẻ kinh nghiệm phát triển, mô hình thực tiễn và giải pháp phù hợp giữa các quốc gia có điều kiện tương đồng. Trong lĩnh vực nông nghiệp, hợp tác Nam-Nam có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Thực tiễn cho thấy những giải pháp phù hợp với điều kiện sinh thái, trình độ canh tác và nhu cầu thực tế của người dân thường mang lại hiệu quả bền vững và khả năng nhân rộng cao,” ông Trung nói.
Ông Trung cũng nhấn mạnh Việt Nam là quốc gia có nhiều kinh nghiệm thực tiễn trong phát triển nông nghiệp và bảo đảm an ninh lương thực.
Từ một quốc gia thiếu lương thực, từng phải nhập khẩu gạo, Việt Nam đã vươn lên trở thành một trong những trung tâm sản xuất và xuất khẩu nông sản quan trọng của thế giới; nhiều mặt hàng nông sản giữ vị trí hàng đầu toàn cầu như gạo, càphê, hồ tiêu, điều, thủy sản và sản phẩm gỗ.
Theo ông Trung, những kết quả đó đạt được là nhờ sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng và Nhà nước; sự đổi mới mạnh mẽ về thể chế, tổ chức sản xuất, phát triển khoa học công nghệ, hệ thống khuyến nông, thủy lợi, giống cây trồng vật nuôi, chế biến và phát triển thị trường; cùng với sự tham gia tích cực của người dân, doanh nghiệp, nhà khoa học và các cấp chính quyền.
“Những kinh nghiệm của Việt Nam không phải là mô hình áp dụng nguyên trạng cho mọi quốc gia, nhưng là những bài học thực tiễn có giá trị tham khảo đối với nhiều nước đang phát triển, nhất là các quốc gia châu Phi đang quan tâm đến bảo đảm an ninh lương thực, nâng cao năng lực sản xuất nông nghiệp và cải thiện sinh kế cho người dân,” ông Trung khẳng định.
Xuất phát từ yêu cầu thực tiễn đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã quyết định thành lập Nhóm công tác Hợp tác Nam-Nam trong nông nghiệp nhằm tạo lập cơ chế điều phối thống nhất, tăng cường kết nối liên ngành, huy động hiệu quả nguồn lực trong nước và quốc tế để thúc đẩy các hoạt động hợp tác một cách bài bản, đồng bộ và hiệu quả hơn.
Lễ ra mắt Nhóm công tác Hợp tác Nam - Nam trong lĩnh vực nông nghiệp. (Ảnh: Kiều Chi)
"Chúng tôi cũng thúc đẩy hình thành các sáng kiến hợp tác có tính thực tiễn cao; tăng cường kết nối giữa nhu cầu của các quốc gia đối tác với năng lực, kinh nghiệm và thế mạnh của Việt Nam; thúc đẩy các mô hình hợp tác ba bên giữa Việt Nam, đối tác phát triển và quốc gia tiếp nhận," ông Trung nhấn mạnh.
Nâng tầm vị thế Việt Nam trên trường quốc tế
Với tầm quan trọng đó, theo Thứ trưởng Hoàng Trung, để nhóm công tác hoạt động hiệu quả, các bên liên quan cần tập trung xây dựng danh mục các sáng kiến hợp tác ưu tiên trong những lĩnh vực Việt Nam có thế mạnh và các quốc gia đối tác có nhu cầu, như: Lúa gạo, thủy sản, chăn nuôi, lâm nghiệp, thủy lợi, khuyến nông, chế biến nông sản, phát triển nông nghiệp xanh, nông nghiệp tuần hoàn, thích ứng biến đổi khí hậu.
Cùng với đó, các đơn vị được giao chủ động tăng cường làm việc với các cơ quan ngoại giao, tổ chức quốc tế, ngân hàng phát triển, quỹ khí hậu, đối tác song phương và khu vực tư nhân nhằm huy động đa dạng các nguồn lực hỗ trợ hợp tác Nam-Nam; xây dựng mạng lưới chuyên gia, nhà khoa học, doanh nghiệp và các đầu mối hợp tác trong nước và quốc tế; đồng thời thiết lập cơ chế chia sẻ thông tin, bài học kinh nghiệm và đối thoại thường niên về hợp tác Nam-Nam trong nông nghiệp.
“Với sự quan tâm, phối hợp và đồng hành của các bộ, ngành, cơ quan ngoại giao, tổ chức quốc tế, đối tác phát triển, viện nghiên cứu, chuyên gia và cộng đồng doanh nghiệp, Nhóm công tác Hợp tác Nam-Nam trong nông nghiệp sẽ từng bước trở thành một cơ chế kết nối hiệu quả, đóng góp thiết thực cho phát triển nông nghiệp bền vững giữa các quốc gia phương Nam và nâng cao vai trò, vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế,” ông Trung tin tưởng.
Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Anh Tuấn cũng nhấn mạnh Việt Nam và các quốc gia châu Phi chia sẻ quan hệ gắn bó lịch sử, khát vọng chung vì hòa bình, tự chủ và phát triển bền vững. Suốt chiều dài lịch sử, mối quan hệ hợp tác tốt đẹp giữa Việt Nam và các nước luôn được xây dựng dựa trên những giá trị tốt đẹp của hợp tác Nam-Nam, trong đó nông nghiệp luôn có vị trí trung tâm và nhận được sự kỳ vọng lớn của lãnh đạo và nhân dân hai bên.
“Với tinh thần đó, Bộ Ngoại giao cam kết phối hợp chặt chẽ với Bộ Nông nghiệp và Môi trường kiến tạo môi trường chính trị thuận lợi, làm sâu sắc quan hệ giữa Việt Nam và các nước châu Phi; sẵn sàng đồng hành cùng doanh nghiệp Việt đẩy mạnh tìm kiếm cơ hội đầu tư, phát triển các dự án nông nghiệp, chế biến nông sản, chuyển giao công nghệ. Qua đó thúc đẩy xây dựng mạng lưới đối tác, huy động nguồn lực cho Nhóm công tác Nam-Nam, để cùng nhau tìm kiếm các giải pháp, cơ hội, dự án hợp tác mới hỗ trợ các nước châu Phi phát triển nông nghiệp,” ông Tuấn nhấn mạnh.
Ông Vinod Ahuja - Trưởng Đại diện Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên hợp quốc (FAO) tại Việt Nam đánh giá việc thành lập Nhóm công tác Hợp tác Nam-Nam trong nông nghiệp là bước đi thể chế quan trọng, có tiềm năng trở thành nền tảng thúc đẩy các hình thức hợp tác mới giữa các quốc gia. Theo ông, giá trị cốt lõi của Hợp tác Nam-Nam không chỉ nằm ở việc chuyển giao các giải pháp kỹ thuật, mà quan trọng hơn là chia sẻ kinh nghiệm về quản lý quá trình chuyển đổi, phát triển thể chế, điều chỉnh chính sách, hoàn thiện cơ chế khuyến khích và thích ứng hệ thống canh tác theo thời gian.
"Do vậy, FAO sẽ tiếp tục đồng hành cùng Bộ Nông nghiệp và Môi trường và các bên liên quan nhằm thúc đẩy các sáng kiến hợp tác Nam-Nam trong thời gian tới,” ông Vinod Ahuja nhấn mạnh./.
(Vietnam+)