Việt Nam đối mặt với điều gì khi vượt mốc 100 triệu dân?

41 phút trướcBài gốc

Ảnh minh họa

Theo Cục Dân số, dẫn số liệu từ Ủy ban Kinh tế và Xã hội Liên Hợp Quốc khu vực châu Á - Thái Bình Dương (ESCAP), Việt Nam đã chính thức vượt mốc 100 triệu dân, trở thành một trong những quốc gia đông dân trên thế giới.

Tuy nhiên, tổng tỉ suất sinh của Việt Nam hiện chỉ còn khoảng 1,9 con/phụ nữ, thấp hơn mức sinh thay thế 2,1 con. Điều này cho thấy Việt Nam đã gia nhập nhóm các quốc gia có mức sinh thấp.

Trong khi đó, tuổi thọ trung bình của người Việt đạt khoảng 74,9 tuổi, tuổi trung vị dân số là 33,4 tuổi và nhóm người từ 65 tuổi trở lên chiếm khoảng 9,5% dân số. Những con số này phản ánh xu hướng già hóa dân số đang diễn ra ngày càng rõ nét.

Xu hướng giảm sinh không chỉ diễn ra tại Việt Nam mà đã trở thành đặc điểm chung của nhiều quốc gia trong khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Theo ESCAP, dân số toàn khu vực năm 2025 đạt khoảng 4,816 tỷ người, song tốc độ tăng dân số chỉ còn khoảng 0,48% mỗi năm.

Châu Á - Thái Bình Dương đang bước vào giai đoạn già hóa dân số nhanh hàng đầu thế giới.

Tổng tỉ suất sinh trung bình của khu vực hiện ở mức khoảng 1,8 con/phụ nữ, thấp hơn mức sinh thay thế. Khoảng 88% dân số khu vực đang sinh sống tại các quốc gia có mức sinh dưới 2,1 con/phụ nữ.

Các chuyên gia cho rằng sự suy giảm mức sinh xuất phát từ nhiều nguyên nhân như quá trình đô thị hóa, chi phí nuôi dạy con ngày càng tăng, phụ nữ tham gia thị trường lao động nhiều hơn, xu hướng kết hôn muộn và thay đổi quan niệm về gia đình.

Đối với Việt Nam, việc mức sinh giảm trong khi tuổi thọ tăng có thể kéo theo hàng loạt hệ lụy như thiếu hụt lao động ở một số lĩnh vực, gia tăng nhu cầu chăm sóc người cao tuổi, áp lực lên quỹ hưu trí, bảo hiểm xã hội và hệ thống y tế lão khoa.

Bên cạnh đó, chênh lệch mức sinh giữa các địa phương cũng ngày càng rõ rệt. Nhiều đô thị lớn như Hà Nội, TPHCM, Đồng Nai hay Bình Dương ghi nhận mức sinh rất thấp, trong khi một số địa phương khác vẫn duy trì mức sinh cao hơn.

Theo Bộ Y tế, tổng tỉ suất sinh của Việt Nam đã giảm từ 2,11 con/phụ nữ năm 2021 xuống còn 1,91 con năm 2024. Trước thực trạng này, nhiều chính sách khuyến sinh đang được triển khai nhằm duy trì quy mô dân số hợp lý và bảo đảm phát triển bền vững.

Đáng chú ý, Luật Dân số 2025 sẽ có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, được kỳ vọng tạo bước chuyển từ tư duy "kế hoạch hóa gia đình" sang "dân số và phát triển", góp phần ứng phó với các thách thức về mức sinh thấp và già hóa dân số trong giai đoạn mới. Đây được xem là một trong những giải pháp quan trọng nhằm bảo đảm chất lượng nguồn nhân lực và thích ứng với sự thay đổi cơ cấu dân số trong những thập kỷ tới.

Nam Nguyên

Nguồn Phụ Nữ VN : https://phunuvietnam.vn/viet-nam-doi-mat-voi-dieu-gi-khi-vuot-moc-100-trieu-dan-238260610164636732.htm