Việt Nam góp phần kiến tạo tương lai Đông Nam Á

2 giờ trướcBài gốc

Quang cảnh phiên toàn thể Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 48. Ảnh: TTXVN

Định hình tầm nhìn trong giai đoạn mới

Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 48 tại Philippines diễn ra tuần qua trong bối cảnh môi trường quốc tế và khu vực tiếp tục biến động phức tạp, từ cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn đến các cú sốc về năng lượng, chuỗi cung ứng và kinh tế toàn cầu. Từ đó, hội nghị không chỉ tập trung xử lý các thách thức trước mắt, mà còn mang ý nghĩa mở đầu cho quá trình hiện thực hóa Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045-chiến lược định hướng phát triển dài hạn của khu vực trong nhiều thập niên tới.

Những năm qua, vai trò của Việt Nam đang nổi lên với sự chuyển biến đáng chú ý. Nếu trước đây, Việt Nam chủ yếu được nhìn nhận là thành viên tích cực tham gia các cơ chế hợp tác, thì nay nước ta đang dần thể hiện vai trò đồng kiến tạo, góp phần định hình các ưu tiên chiến lược và cách tiếp cận phát triển của khối.

Ngay từ giai đoạn thảo luận về Tầm nhìn Cộng đồng 2045, Việt Nam đã tham gia sâu vào tiến trình xây dựng định hướng chung, đóng góp nhiều đề xuất nhằm bảo đảm tính thực chất và cân bằng lợi ích giữa các quốc gia thành viên. Cách tiếp cận xuyên suốt của Việt Nam là củng cố đoàn kết nội khối, tăng cường khả năng tự cường và hạn chế nguy cơ phân hóa trong bối cảnh cạnh tranh địa chính trị ngày càng gay gắt. Một điểm đáng chú ý là Việt Nam không chỉ dừng lại ở việc tham gia hoạch định tầm nhìn, mà còn thúc đẩy gắn các mục tiêu dài hạn với hành động cụ thể. Đây được xem là yếu tố có ý nghĩa quan trọng, bởi khoảng cách giữa cam kết và thực thi từ lâu vẫn là một trong những thách thức lớn đối với ASEAN. Việc thu hẹp khoảng cách này không chỉ nâng cao hiệu quả hợp tác, mà còn củng cố vai trò trung tâm của khối trong cấu trúc khu vực đang thay đổi nhanh chóng.

Trước các tác động lan rộng từ bất ổn bên ngoài, đặc biệt là ảnh hưởng từ xung đột Trung Đông đối với chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu, Việt Nam đã chủ động đề xuất nhiều sáng kiến nhằm tăng cường khả năng chống chịu của khối. Trong đó, ý tưởng xây dựng quỹ dự trữ chiến lược xăng dầu của ASEAN được đánh giá là cách tiếp cận mang tính tập thể đối với vấn đề an ninh năng lượng, qua đó góp phần giảm phụ thuộc vào nguồn cung bên ngoài.

Song song với đó, Việt Nam thúc đẩy mạnh mẽ hợp tác năng lượng nội khối, bao gồm phối hợp với Singapore nghiên cứu phát triển lưới điện ASEAN và hệ thống cáp ngầm xuyên biên giới. Nếu được triển khai hiệu quả, đây sẽ là nền tảng cho một thị trường năng lượng khu vực tích hợp, góp phần bảo đảm ổn định nguồn cung và hỗ trợ tiến trình chuyển đổi sang năng lượng sạch. Một điểm mới trong cách tiếp cận của Việt Nam là mở rộng phạm vi hợp tác ra ngoài khu vực Đông Nam Á. Trước các diễn biến phức tạp tại Trung Đông ảnh hưởng trực tiếp đến công dân của các quốc gia thành viên, Việt Nam đã đề xuất cơ chế phối hợp lãnh sự giữa các nước nhằm tăng cường bảo hộ công dân tại nước thứ ba. Đề xuất này không chỉ mang ý nghĩa thực tiễn, mà còn phản ánh định hướng xây dựng Cộng đồng gắn với lợi ích cụ thể của người dân.

Trong bối cảnh ASEAN chịu tác động ngày càng sâu sắc từ cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn, việc duy trì đoàn kết nội khối trở thành điều kiện quan trọng để bảo đảm vai trò trung tâm của ASEAN. Trong tiến trình đó, Việt Nam được đánh giá là đóng vai trò dung hòa quan trọng.

Việt Nam kiên trì cách tiếp cận linh hoạt nhưng nhất quán về nguyên tắc, đặc biệt là các nguyên tắc đồng thuận, không can thiệp và giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hòa bình trên cơ sở luật pháp quốc tế. Đây được xem là nền tảng giúp các quốc gia thành viên, dù có khác biệt về lợi ích và quan điểm, vẫn có thể duy trì đối thoại và tìm kiếm tiếng nói chung. Vai trò này được thể hiện rõ trong các vấn đề nhạy cảm của khu vực. Việt Nam thường lựa chọn cách tiếp cận đề cao đối thoại, thu hẹp khác biệt và thúc đẩy đồng thuận nội khối. Cách tiếp cận đó cũng góp phần nâng cao vị thế đàm phán tập thể của ASEAN trong quan hệ với các đối tác bên ngoài.

Trong lĩnh vực kinh tế-thương mại, trước các sức ép từ bên ngoài, Việt Nam tiếp tục thể hiện quan điểm ưu tiên hợp tác, tránh đối đầu và khuyến khích ASEAN phối hợp hành động thay vì phản ứng đơn lẻ. Cách tiếp cận này phản ánh tư duy tăng cường nội lực để giảm thiểu rủi ro trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược ngày càng phức tạp.

Lễ công bố kết quả Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 48 và các hội nghị liên quan. Ảnh: TTXVN

Tạo dấu ấn trong tiến trình hội nhập khu vực

Đối với trụ cột kinh tế, Việt Nam tiếp tục là thúc đẩy liên kết khu vực thông qua mở rộng thương mại, đầu tư và kết nối hạ tầng. Không chỉ thực hiện các cam kết đã có, Việt Nam còn chủ động đề xuất các sáng kiến mới liên quan đến chuỗi cung ứng, năng lượng và hạ tầng số, những lĩnh vực đang trở thành động lực tăng trưởng mới của khu vực. Việt Nam cũng đóng vai trò tích cực trong việc thu hẹp khoảng cách phát triển thông qua điều phối Sáng kiến Hội nhập ASEAN. Thông qua việc thúc đẩy kết nối logistics, kinh tế số và hạ tầng, Việt Nam góp phần bảo đảm tiến trình hội nhập diễn ra theo hướng bao trùm hơn, hạn chế nguy cơ phân hóa giữa các quốc gia thành viên.

Đáng chú ý, nhiều đề xuất của Việt Nam phù hợp với xu hướng chuyển đổi của nền kinh tế khu vực, nơi công nghệ số, chuyển đổi xanh và kết nối hạ tầng đang trở thành nền tảng phát triển mới. Điều này cho thấy Việt Nam không chỉ hướng tới một ASEAN liên kết về chính sách, mà còn thúc đẩy sự gắn kết sâu hơn về cấu trúc kinh tế và hạ tầng khu vực.

Theo Tổng thư ký ASEAN Kao Kim Hourn, Việt Nam là thành viên mang tính xây dựng trong hơn 30 năm qua, với nhiều đóng góp nổi bật trên cả ba trụ cột chính trị-an ninh, kinh tế và văn hóa-xã hội. Trong quá trình triển khai Tầm nhìn Cộng đồng 2045, vai trò của Việt Nam sẽ tiếp tục được nâng cao. Tổng thư ký Kao Kim Hourn cũng đánh giá việc đồng chí Lê Minh Hưng, Ủy viên Bộ Chính trị, Thủ tướng Chính phủ, lần đầu tham dự Hội nghị cấp cao của ASEAN trên cương vị người đứng đầu Chính phủ cho thấy sự ổn định và tầm nhìn chiến lược của ban lãnh đạo mới của Việt Nam, qua đó tạo nền tảng cho các đóng góp sâu rộng hơn đối với tiến trình phát triển chung của khu vực.

Từ góc nhìn đối tác, Đại sứ New Zealand tại ASEAN Joanna Anderson đánh giá cao khả năng điều phối linh hoạt của Việt Nam, đặc biệt trong các vấn đề liên quan đến an ninh năng lượng và hợp tác kinh tế. Trong khi đó, Đại sứ Indonesia tại ASEAN Derry Aman nhấn mạnh Việt Nam là nhân tố gắn kết, luôn thể hiện cam kết mạnh mẽ đối với các nguyên tắc cốt lõi của khối.

Những đánh giá này cho thấy vai trò của Việt Nam trong ASEAN ngày càng được cộng đồng quốc tế ghi nhận, không chỉ ở mức độ tham gia, mà còn ở khả năng định hình cách tiếp cận và thúc đẩy đồng thuận khu vực. Có thể thấy, vai trò của Việt Nam trong ASEAN đang chuyển biến theo hướng chủ động và sâu sắc hơn. Sự kết hợp giữa tư duy chiến lược dài hạn với các hành động thực chất đang giúp Việt Nam tạo dấu ấn rõ nét trong tiến trình phát triển của ASEAN.

Trong bối cảnh khu vực tiếp tục đứng trước nhiều biến động phức tạp, Việt Nam đang ngày càng khẳng định vai trò chủ động trong ASEAN, không chỉ thích ứng hiệu quả với những chuyển dịch của tình hình, mà còn tích cực tham gia kiến tạo, định hình một cấu trúc hợp tác khu vực gắn kết, tự cường và phát triển bền vững hơn trong tương lai.

Hồng Nhung

Nguồn Biên Phòng : https://bienphong.com.vn/viet-nam-gop-phan-kien-tao-tuong-lai-dong-nam-a-post503511.html