Đây là một trong những hoạt động trọng tâm của Năm hợp tác khoa học và giáo dục Việt Nam - Liên bang Nga 2026.
Phát biểu tại lễ khai mạc, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc - Chủ tịch Phân ban Việt Nam trong Ủy ban liên Chính phủ Việt Nam - Liên bang Nga về hợp tác kinh tế - thương mại và khoa học - kỹ thuật đã bày tỏ lời cảm ơn chân thành tới Nhà nước, Chính phủ, các trường đại học và các nhà khoa học của Nga đã dành tình cảm và sự hỗ trợ quý báu cho Việt Nam trong suốt thời gian qua.
Phó Thủ tướng Phạm Gia Túc cho biết: Trong nhiều thập kỷ qua, Liên bang Nga và trước đây là Liên Xô đã hỗ trợ Việt Nam đào tạo hàng chục nghìn cán bộ khoa học, kỹ thuật, chuyên gia và nhà quản lý trình độ cao. Nhiều người trong số đó đã và đang giữ vai trò quan trọng trong các cơ quan Đảng, Nhà nước, các viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp của Việt Nam; đóng góp tích cực vào sự nghiệp xây dựng, bảo vệ và phát triển đất nước.
Hội nghị Hiệu trưởng các trường đại học Việt Nam - Liên bang Nga lần thứ ba
Hiệp định hợp tác trong lĩnh vực giáo dục đại học giữa Chính phủ Việt Nam và Liên bang Nga năm 2024 cùng với việc hằng năm Chính phủ Nga dành cho Việt Nam 1.000 suất học bổng các trình độ đào tạo là minh chứng rõ ràng cho những cam kết và sự khẳng định quyết tâm hợp tác hiệu quả, chặt chẽ trong lĩnh vực giáo dục, góp phần quan trọng nhằm phát triển quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện giữa hai nước.
Với Hội nghị Hiệu trưởng các trường đại học Việt Nam – Liên bang Nga lần này, Phó Thủ tướng Phạm Gia Túc nhấn mạnh: Đây là một diễn đàn quan trọng, kết nối các cơ sở giáo dục của hai bên, hiện thực hóa, cụ thể hóa các cam kết của lãnh đạo cấp cao hai nước về thúc đẩy hợp tác giáo dục nói chung và giáo dục đại học nói riêng giữa Việt Nam - Liên bang Nga.
Phó Thủ tướng hi vọng, hội nghị sẽ đạt được nhiều kết quả thiết thực, mở ra các chương trình hợp tác mới, liên kết đào tạo, hợp tác nghiên cứu khoa học và trao đổi học thuật, trao đổi giảng viên, sinh viên, mở phân hiệu tại Việt Nam... góp phần nâng cao chất lượng giáo dục đại học, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao và tăng cường tình hữu nghị giữa nhân dân hai nước Việt - Nga; khẳng định quyết tâm của Chính phủ Việt Nam tạo mọi điều kiện thuận lợi, hỗ trợ để hợp tác giáo dục giữa Việt Nam và Liên bang Nga tiếp tục phát triển mạnh mẽ, thực chất, hiệu quả hơn nữa trong thời gian tới.
Phát biểu qua video, Phó Thủ tướng Liên bang Nga Chernyshenko Dmitryi Nikolaevich - Chủ tịch Phân ban Nga trong Ủy ban liên Chính phủ Việt Nam - Liên bang Nga về hợp tác kinh tế - thương mại và khoa học - kỹ thuật cho biết: Hiện nay, hợp tác trong lĩnh vực đào tạo nguồn nhân lực, nghiên cứu khoa học và giáo dục đại học tiếp tục là một trong những hướng trọng tâm của quan hệ đối tác Việt-Nga, góp phần củng cố lòng tin lẫn nhau, tạo nền tảng vững chắc để mở rộng quan hệ song phương trên nhiều lĩnh vực.
Chương trình nghị sự về hợp tác nhân văn luôn được đặc biệt quan tâm trong khuôn khổ Ủy ban liên Chính phủ Việt - Nga về hợp tác kinh tế - thương mại và khoa học - kỹ thuật, trong đó các nội dung về giáo dục, giao lưu thanh niên và thúc đẩy tiếng Nga luôn giữ vị trí quan trọng. Giữa các trường đại học và tổ chức khoa học của hai nước hiện có hơn 500 thỏa thuận hợp tác đang có hiệu lực; khoảng 3.000 công dân Việt Nam đang theo học tại các cơ sở giáo dục đại học của Nga. Đồng thời, Việt Nam là một trong những nước được Liên bang Nga dành chỉ tiêu học bổng Chính phủ lớn nhất, hằng năm 1.000 thí sinh Việt Nam có cơ hội học tập miễn phí tại các trường đại học hàng đầu của Nga.
Đề cập đến việc ký kết Quy chế hoạt động của Trung tâm tiếng Nga A.X. Pushkin trong khuôn khổ hội nghị này, Phó Thủ tướng Liên bang Nga đánh giá cao sự quan tâm của Việt Nam đối với tiếng Nga. Việc giảng dạy tiếng Nga đã được triển khai tại Việt Nam trong hơn 70 năm qua; từ năm 2021, tiếng Nga đã được đưa vào danh mục các ngoại ngữ thứ nhất trong các trường phổ thông Việt Nam. Trên cơ sở đó, Phó Thủ tướng Chernyshenko Dmitryi Nikolaevich tin tưởng Trung tâm tiếng Nga A.X. Pushkin sẽ trở thành cơ sở đầu mối hàng đầu trong việc chuẩn bị cho các thí sinh Việt Nam có nguyện vọng theo học tại các trường đại học hàng đầu của Nga, đồng thời đóng góp thiết thực vào việc tiếp tục củng cố quan hệ hợp tác nhân văn giữa hai nước.
Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Lê Quân làm việc với ông Konstantin Mogilevsky - Thứ trưởng Bộ Khoa học và Giáo dục Đại học Liên bang Nga. Ảnh: Báo Giáo dục và Thời đại
Tại hội nghị, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Việt Nam Hoàng Minh Sơn đề nghị Hiệu trưởng các cơ sở giáo dục đại học hai nước tập trung trao đổi, thảo luận về việc thúc đẩy mạnh mẽ việc hình thành các trung tâm đổi mới sáng tạo và nghiên cứu chung Việt Nam - Liên bang Nga trong các lĩnh vực công nghệ mũi nhọn như: trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, công nghệ số, hạ tầng giao thông thông minh, khoa học sức khỏe và công nghệ môi trường. Đây sẽ là nơi thực hiện các đề tài nghiên cứu và là không gian để thử nghiệm, ươm tạo và chuyển các ý tưởng thành sản phẩm.
Bên cạnh đó, thiết lập cơ chế chuyển giao công nghệ hai chiều giữa các nhà khoa học của hai nước nhằm tạo điều kiện để các kết quả nghiên cứu của Liên bang Nga được triển khai hiệu quả tại Việt Nam, đồng thời các sáng kiến của Việt Nam cũng có thể được tiếp cận và mở rộng tại Liên bang Nga.
Bộ trưởng cũng đề nghị tăng cường trao đổi giảng viên thông qua việc sử dụng hiệu quả chương trình học bổng hiệp định đã ký kết giữa hai Chính phủ; đẩy mạnh trao đổi sinh viên thông qua việc các cơ sở giáo dục đại học của hai nước. Đặc biệt, hình thành các nhóm nghiên cứu quốc tế xuất sắc với sự tham gia của giảng viên, nhà khoa học của hai nước; chủ động kết nối với doanh nghiệp để đẩy mạnh đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp trong học sinh, sinh viên.
Các cơ sở đào tạo cũng cần thúc đẩy quốc tế hóa giáo dục đại học và phát triển thị trường dịch vụ giáo dục trong khu vực thông qua việc phát triển các cơ sở đào tạo liên kết, phân hiệu đại học và các chương trình giáo dục xuyên biên giới, góp phần hình thành không gian giáo dục mở; tăng cường hợp tác trong chuyển đổi số giáo dục, phát triển các mô hình học tập linh hoạt, học tập suốt đời, tận dụng các nền tảng công nghệ để mở rộng cơ hội tiếp cận giáo dục chất lượng cao cho mọi người dân.
Trong khuôn khổ hội nghị, Bộ Giáo dục và Đào tạo Việt Nam cùng Bộ Khoa học và Giáo dục đại học Liên bang Nga đã ký Quy chế tổ chức, hoạt động của Trung tâm tiếng Nga A.X. Pushkin. Đây là bước triển khai cụ thể sau Hiệp định giữa Chính phủ Việt Nam và Chính phủ Liên bang Nga về việc thành lập và hoạt động của Trung tâm tiếng Nga A.X. Pushkin, góp phần thúc đẩy quảng bá, giảng dạy tiếng Nga tại Việt Nam, tăng cường giảng dạy tiếng Việt và văn hóa Việt Nam tại Liên bang Nga, qua đó làm sâu sắc hơn giao lưu ngôn ngữ, văn hóa, học thuật giữa nhân dân hai nước.
Nhiều văn bản hợp tác cũng đã được các cơ sở giáo dục đại học hai nước ký kết tại hội nghị lần này nhằm mở rộng các chương trình đào tạo liên kết, đồng hướng dẫn nghiên cứu sinh, trao đổi học thuật, hợp tác nghiên cứu và chuyển giao công nghệ.
Việt Hà/TTXVN