Chuỗi sự kiện diễn ra trong hai ngày 22 và 23/5, là một trong những hoạt động trọng tâm của Năm Hợp tác khoa học và giáo dục Việt Nam - Liên bang Nga 2026, trong bối cảnh quan hệ hữu nghị truyền thống và Đối tác chiến lược toàn diện giữa Việt Nam và Liên bang Nga được thúc đẩy và phát triển mạnh mẽ.
Hội nghị có sự tham dự của 62 cơ sở giáo dục đại học Liên bang Nga và gần 70 cơ sở giáo dục đại học Việt Nam.
Các đại biểu tham dự chuỗi sự kiện “Hội nghị Hiệu trưởng các trường đại học Việt Nam - Liên bang Nga lần thứ ba” và “Ngày hội Giáo dục đại học Liên bang Nga”.
Tạo mọi điều kiện thuận lợi để hợp tác giáo dục Việt Nam - Liên bang Nga phát triển mạnh mẽ
Phát biểu tại lễ khai mạc, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc nhấn mạnh, Đảng, Nhà nước, Chính phủ Việt Nam luôn nhận thức sâu sắc, đầy đủ và thực hiện nhất quán quan điểm giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu, quyết định tương lai dân tộc.
Trong nhiều thập kỷ qua, Liên bang Nga, trước đây là Liên Xô, đã hỗ trợ Việt Nam đào tạo hàng chục nghìn cán bộ khoa học, kỹ thuật, chuyên gia và nhà quản lý trình độ cao. Nhiều người trong số đó đã và đang giữ vai trò quan trọng trong các cơ quan Đảng, Nhà nước, các viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp của Việt Nam; đóng góp tích cực vào sự nghiệp xây dựng, bảo vệ và phát triển đất nước.
Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc phát biểu khai mạc.
Thay mặt Đảng, Chính phủ và Nhân dân Việt Nam bày tỏ cảm ơn tới Nhà nước, Chính phủ, các trường đại học và các nhà khoa học của Nga đã dành tình cảm, sự hỗ trợ quý báu cho Việt Nam trong suốt thời gian qua, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc chia sẻ, những năm qua, chúng ta đã chứng kiến sự phát triển mạnh mẽ hợp tác giữa các trường đại học Việt Nam và Nga trong lĩnh vực đào tạo, nghiên cứu khoa học và chuyển giao công nghệ.
Hiệp định hợp tác trong lĩnh vực giáo dục đại học giữa Chính phủ Việt Nam và Liên bang Nga năm 2024 cùng với việc hàng năm Chính phủ Nga dành cho Việt Nam 1.000 suất học bổng các trình độ đào tạo là minh chứng rõ ràng cho những cam kết và sự khẳng định quyết tâm hợp tác hiệu quả, chặt chẽ trong lĩnh vực giáo dục, góp phần quan trọng nhằm phát triển quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện giữa hai nước chúng ta.
Theo Phó Thủ tướng Thường trực, trong các cuộc trao đổi, tiếp xúc giữa lãnh đạo cấp cao hai nước, các Nhà lãnh đạo đã nhiều lần khẳng định cần tiếp tục đẩy mạnh hơn nữa hợp tác về giáo dục - đào tạo, nhất là trong những lĩnh vực Nga có thế mạnh và Việt Nam có nhu cầu như quốc phòng - an ninh, văn hóa - nghệ thuật hàn lâm, thể dục - thể thao, các ngành khoa học cơ bản, năng lượng hạt nhân...
Với tinh thần đó, Hội nghị Hiệu trưởng các trường đại học Việt Nam - Liên bang Nga là một diễn đàn quan trọng, kết nối các cơ sở giáo dục của hai bên, hiện thực hóa, cụ thể hóa các cam kết của lãnh đạo cấp cao hai nước về thúc đẩy hợp tác giáo dục nói chung và giáo dục đại học nói riêng giữa Việt Nam và Liên bang Nga.
Toàn cảnh lễ khai mạc.
Với tư cách Đồng Chủ tịch phân ban của Ủy ban liên Chính phủ Việt Nam – Liên bang Nga về hợp tác kinh tế - thương mại và khoa học - kỹ thuật, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc cũng khẳng định quyết tâm của Chính phủ Việt Nam tạo mọi điều kiện thuận lợi và hỗ trợ để hợp tác giáo dục giữa Việt Nam và Liên bang Nga tiếp tục phát triển mạnh mẽ, thực chất và hiệu quả hơn nữa trong thời gian tới.
Phó Thủ tướng Thường trực bày tỏ kỳ vọng, Hội nghị sẽ đạt được nhiều kết quả thiết thực, mở ra các chương trình hợp tác mới, liên kết đào tạo, hợp tác nghiên cứu khoa học và trao đổi học thuật, trao đổi giảng viên, sinh viên, mở phân hiệu tại Việt Nam... góp phần nâng cao chất lượng giáo dục đại học, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao và tăng cường tình hữu nghị giữa nhân dân hai nước Việt - Nga.
Hình thành trung tâm đổi mới sáng tạo và nghiên cứu chung trong các lĩnh vực công nghệ mũi nhọn
Theo Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội, Chủ tịch Hội Hữu nghị Việt Nam - Liên bang Nga Phan Chí Hiếu, giáo dục đại học ngày càng đóng vai trò quan trọng trong đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững. Các trường đại học hai nước đang tích cực hợp tác trong nhiều lĩnh vực như trao đổi sinh viên và giảng viên, nghiên cứu khoa học, liên kết đào tạo, giảng dạy tiếng Nga và tiếng Việt, cũng như hợp tác trong các ngành công nghệ cao, khoa học cơ bản, y học, năng lượng, trí tuệ nhân tạo và an ninh thông tin.
“Vì vậy, tôi đánh giá rất cao tầm quan trọng của Hội nghị Hiệu trưởng đại học Việt Nam – Liên bang Nga lần thứ 3 ngày hôm nay, nhất là trong bối cảnh Việt Nam đang hoàn thành các chủ trương sâu rộng như Nghị quyết số 71-NQ/TW”, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Phan Chí Hiếu nhấn mạnh.
Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội, Chủ tịch Hội Hữu nghị Việt Nam - Liên bang Nga Phan Chí Hiếu phát biểu.
Đồng thời, bày tỏ mong muốn Hội nghị tiếp tục tạo ra những sáng kiến mới, cơ chế hợp tác hiệu quả hơn và các chương trình hợp tác thiết thực giữa các trường đại học Việt Nam và Liên bang Nga; qua đó góp phần đào tạo thế hệ trẻ có tri thức, năng lực hội nhập quốc tế và hiểu biết sâu sắc về quan hệ hữu nghị giữa hai dân tộc. Việc tăng cường hợp tác giữa các cơ sở giáo dục đại học của hai nước không chỉ đáp ứng nhu cầu phát triển của mỗi quốc gia mà còn góp phần củng cố nền tảng xã hội vững chắc thúc đẩy quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Liên bang Nga.
Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội, Chủ tịch Hội Hữu nghị Việt Nam - Liên bang Nga Phan Chí Hiếu cũng khẳng định, Hội Hữu nghị Việt Nam - Liên bang Nga sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các cơ quan, tổ chức và cơ sở giáo dục của hai nước để thúc đẩy giao lưu nhân dân, tăng cường kết nối giữa các cựu du học sinh, hỗ trợ các hoạt động hợp tác giáo dục, văn hóa và khoa học, góp phần làm sâu sắc hơn nữa quan hệ hữu nghị truyền thống Việt Nam - Liên bang Nga.
Phát biểu tại buổi lễ, Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Hoàng Minh Sơn đánh giá cao việc trong khuôn khổ Hội nghị có tổ chức Ngày hội giáo dục đại học Liên bang Nga với sự tham gia của 62 cơ sở giáo dục đại học uy tín của Liên bang Nga. Đây là cơ hội rất ý nghĩa để học sinh, sinh viên, giảng viên, nhà khoa học và các cơ sở giáo dục của Việt Nam hiểu sâu sắc hơn về hệ thống giáo dục đại học Liên bang Nga, qua đó thúc đẩy các cơ hội học tập, nghiên cứu và hợp tác thiết thực trong thời gian tới.
Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Hoàng Minh Sơn phát biểu
Bên cạnh đó, gần 50 thỏa thuận hợp tác được ký kết giữa các cơ sở giáo dục đại học, cơ sở giáo dục hai nước trong khuôn khổ Hội nghị lần này không chỉ là những văn bản hợp tác đơn thuần mà còn thể hiện niềm tin chính trị, quyết tâm hợp tác và kỳ vọng chung của các cơ sở giáo dục đại học hai nước đối với tương lai phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, nghiên cứu khoa học và đổi mới sáng tạo.
Để hợp tác đi vào chiều sâu và có hiệu quả hơn, Bộ trưởng đề nghị các Hiệu trưởng tập trung trao đổi, thảo luận về một số nội dung, trong đó có việc hai bên thúc đẩy mạnh mẽ việc hình thành các trung tâm đổi mới sáng tạo và nghiên cứu chung Việt Nam - Liên bang Nga trong các lĩnh vực công nghệ mũi nhọn như trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, công nghệ số, hạ tầng giao thông thông minh, khoa học sức khỏe và công nghệ môi trường. Đây sẽ là nơi thực hiện các đề tài nghiên cứu và là không gian để thử nghiệm, ươm tạo và chuyển các ý tưởng thành sản phẩm.
Bên cạnh đó, thiết lập cơ chế chuyển giao công nghệ hai chiều giữa các nhà khoa học của hai nước nhằm tạo điều kiện để các kết quả nghiên cứu của Liên bang Nga được triển khai hiệu quả tại Việt Nam, đồng thời các sáng kiến của Việt Nam cũng có thể được tiếp cận và mở rộng tại Liên bang Nga. Tăng cường trao đổi giảng viên thông qua việc sử dụng hiệu quả chương trình học bổng hiệp định đã ký kết giữa hai Chính phủ; đẩy mạnh trao đổi sinh viên thông qua việc các cơ sở giáo dục đại học của hai nước.
Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn cũng đề nghị hình thành các nhóm nghiên cứu quốc tế xuất sắc với sự tham gia của giảng viên, nhà khoa học của hai nước trong đó có việc đồng hướng dẫn nghiên cứu sinh, phối hợp nghiên cứu và công bố khoa học. Chủ động kết nối với doanh nghiệp để đẩy mạnh đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp trong học sinh, sinh viên.
Thúc đẩy quốc tế hóa giáo dục đại học và phát triển thị trường dịch vụ giáo dục trong khu vực thông qua việc việc phát triển các cơ sở đào tạo liên kết, phân hiệu đại học và các chương trình giáo dục xuyên biên giới, góp phần hình thành không gian giáo dục mở. Tăng cường hợp tác trong chuyển đổi số giáo dục, phát triển các mô hình học tập linh hoạt, học tập suốt đời, tận dụng các nền tảng công nghệ để mở rộng cơ hội tiếp cận giáo dục chất lượng cao cho mọi người dân.
Ông Bezdetko Gennadyi Stepanovich, Đại sứ đặc mệnh toàn quyền Liên bang Nga tại Việt Nam phát biểu tại buổi lễ
Các đại biểu tham dự buổi lễ.
Bộ trưởng khẳng định, Bộ GD-ĐT cam kết sẽ tiếp tục hoàn thiện thể chế, tạo môi trường thuận lợi để thúc đẩy hợp tác quốc tế trong giáo dục đại học, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Đồng thời, phối hợp chặt chẽ với Bộ Khoa học và Giáo dục đại học Liên bang Nga để hỗ trợ các cơ sở giáo dục đại học hai bên triển khai hiệu quả các thỏa thuận hợp tác.
“Tôi tin tưởng rằng, kết quả của Hội nghị lần này sẽ là động lực, là dấu ấn đánh dấu một bước tiến mới quan trọng đối với quá trình hợp tác chiến lược, toàn diện giữa Việt Nam và Liên bang Nga trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo, khoa học và công nghệ, đưa mối quan hệ hữu nghị Việt - Nga thủy chung, sâu sắc, có bề dày lịch sử giữa hai nước chúng ta lên một tầm cao mới”, Bộ trưởng cho hay.
Các đại biểu tham dự buổi lễ.
Các phiên thảo luận chuyên đề của Hội nghị tập trung vào hai nhóm nội dung lớn: hợp tác đào tạo và nghiên cứu trong các lĩnh vực khoa học tự nhiên, kỹ thuật và công nghệ; hợp tác đào tạo và nghiên cứu trong các lĩnh vực kinh tế, ngôn ngữ, văn hóa và khoa học xã hội, nhân văn.
Trong khuôn khổ Hội nghị, Bộ GD-ĐT Việt Nam và Bộ Khoa học và Giáo dục đại học Liên bang Nga sẽ ký Quy chế tổ chức và hoạt động của Trung tâm tiếng Nga A.X. Pushkin. Đây là bước triển khai cụ thể sau Hiệp định giữa Chính phủ Việt Nam và Chính phủ Liên bang Nga về việc thành lập và hoạt động của Trung tâm tiếng Nga A.X. Pushkin, góp phần thúc đẩy quảng bá, giảng dạy tiếng Nga tại Việt Nam, tăng cường giảng dạy tiếng Việt và văn hóa Việt Nam tại Liên bang Nga, qua đó làm sâu sắc hơn giao lưu ngôn ngữ, văn hóa và học thuật giữa nhân dân hai nước.
Các cơ sở giáo dục đại học hai nước cũng sẽ ký kết và làm mới các thỏa thuận hợp tác song phương, mở rộng các chương trình đào tạo liên kết, đồng hướng dẫn nghiên cứu sinh, trao đổi học thuật, hợp tác nghiên cứu và chuyển giao công nghệ. Dự kiến khoảng 40 văn bản hợp tác sẽ được ký kết trong dịp này.
Cùng với Hội nghị, “Ngày hội Giáo dục đại học Liên bang Nga” được tổ chức nhằm giới thiệu trực tiếp và hệ thống về các cơ sở giáo dục đại học, chương trình đào tạo, ngành học thế mạnh, chính sách học bổng, điều kiện tuyển sinh và môi trường học tập tại Liên bang Nga tới học sinh, sinh viên, giảng viên và các cơ sở giáo dục đại học Việt Nam. Đây là hoạt động thiết thực nhằm hỗ trợ người học Việt Nam tiếp cận thông tin chính xác về cơ hội học tập tại Liên bang Nga, đồng thời góp phần thúc đẩy hiệu quả việc sử dụng các chỉ tiêu học bổng Chính phủ Liên bang Nga dành cho Việt Nam hằng năm.
Nguyễn Liên