Việt Nam nỗ lực bảo đảm quyền trẻ em

7 giờ trướcBài gốc

Trẻ em luôn được Nhà nước, xã hội, nhà trường và gia đình tạo điều kiện tốt nhất để phát triển toàn diện. Ảnh: Bích Nguyên

Trẻ em là nhóm đối tượng đặc biệt trong xã hội, dễ bị tổn thương trước bạo lực gia đình, xâm hại, mua bán người, thông tin độc hại trên không gian mạng và sự lợi dụng của người lớn. Vì thế, bảo đảm quyền trẻ em không chỉ là trách nhiệm pháp lý, mà còn là thước đo nhân văn của mỗi xã hội.

Ở Việt Nam, vấn đề trẻ em luôn được đặt trong tổng thể chính sách phát triển con người, phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội. Việt Nam là nước đầu tiên ở châu Á, nước thứ hai trên thế giới phê chuẩn Công ước Liên hợp quốc về quyền trẻ em. Từ dấu mốc đó, hệ thống pháp luật, chính sách về trẻ em từng bước được hoàn thiện. Hiến pháp quy định trẻ em được gia đình, Nhà nước và xã hội bảo vệ, chăm sóc, giáo dục. Luật Trẻ em quy định rõ các nhóm quyền, trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, gia đình, cá nhân; đồng thời nghiêm cấm hành vi xâm hại, bạo lực, mua bán, dụ dỗ, lôi kéo trẻ em tham gia hoạt động vi phạm pháp luật. Đây là cơ sở pháp lý quan trọng để bảo vệ trẻ em bằng các chế tài cụ thể.

Tuy nhiên, trên diễn đàn mạng xã hội, một số vụ việc bạo hành, xâm hại, mua bán trẻ em lại bị thổi phồng, quy chụp thành bản chất xã hội. Một số đối tượng đưa ra những nhận định cực đoan như: “Trẻ em Việt Nam không được tôn trọng”, “không biết gì về quyền của mình”. Đó là cách nhìn phiến diện, cố tình bỏ qua nỗ lực chính sách, pháp luật và thực tiễn can thiệp của cả hệ thống chính trị. Không ai phủ nhận bạo lực, xâm hại, mua bán trẻ em là vấn đề nghiêm trọng, gây đau xót và cần xử lý nghiêm. Nhưng cũng phải nhìn nhận đúng bản chất: Đây là vấn nạn toàn cầu, không riêng Việt Nam. Ngay cả ở những quốc gia phát triển, trẻ em vẫn có thể trở thành nạn nhân của bạo lực gia đình, bạo lực học đường, súng đạn, tội phạm mạng. Điều quan trọng là mỗi quốc gia có thừa nhận, phòng ngừa, can thiệp và xử lý nghiêm các hành vi xâm hại trẻ em hay không.

Bà Nguyễn Thị Nga, Phó Cục trưởng Cục Bà mẹ và Trẻ em, Bộ Y tế cho rằng, với hơn 25 triệu trẻ em, khi xảy ra vụ việc liên quan đến trẻ em, các bộ, ngành, địa phương và cơ quan chức năng ở Việt Nam đều vào cuộc để hỗ trợ, can thiệp cho trẻ em và gia đình. Những cá nhân, tổ chức có hành vi xâm hại, bạo lực, mua bán trẻ em đều bị xử lý theo quy định của pháp luật. Điều đó cho thấy sự quan tâm rõ ràng của cả hệ thống chính trị đối với công tác bảo đảm quyền trẻ em.

Trẻ em Việt Nam được chăm sóc y tế, được đến trường, được thụ hưởng các quyền trong Công ước Liên hợp quốc về quyền trẻ em. Bạo lực là hiện tượng có tính toàn cầu, nhưng xã hội hoàn toàn có thể kiểm soát, ngăn chặn và giảm thiểu bằng pháp luật, giáo dục, truyền thông và sự tham gia của gia đình, nhà trường, cộng đồng. Một cơ chế cụ thể thể hiện nỗ lực bảo vệ trẻ em là Tổng đài điện thoại quốc gia bảo vệ trẻ em 111. Đây là kênh miễn phí, tiếp nhận thông tin, tư vấn, hỗ trợ can thiệp khi trẻ em bị bạo lực, xâm hại hoặc rơi vào hoàn cảnh nguy hiểm. Khi có vụ việc, cơ quan chức năng sẽ xử lý hành vi vi phạm và hỗ trợ tâm lý, pháp lý, an sinh cho trẻ em cùng gia đình các em.

Đáng chú ý, Luật Trẻ em nghiêm cấm việc dụ dỗ, lôi kéo trẻ em tham gia hoạt động vi phạm pháp luật. Trẻ em chưa đủ năng lực nhận thức đầy đủ về hậu quả chính trị, xã hội, pháp lý của hành vi mà các em bị lôi kéo. Vì vậy, việc một số đối tượng kích động, lợi dụng trẻ em tham gia hoạt động chống đối, biểu tình trái pháp luật không chỉ là vi phạm pháp luật, mà còn xâm hại quyền được bảo vệ của chính trẻ em.

Nếu chính sách và pháp luật tạo nên khung bảo vệ, thì những hành động cụ thể trong đời sống lại làm nên chiều sâu nhân văn trong việc thực thi quyền trẻ em. Ở nhiều địa bàn khó khăn, lực lượng Quân đội nhân dân Việt Nam, trong đó có Bộ đội Biên phòng, đã bền bỉ đồng hành cùng trẻ em nghèo, trẻ em mồ côi.

Nhờ sự giúp đỡ của Thiếu tướng Phùng Quốc Tuấn, nguyên Phó Chính ủy Bộ đội Biên phòng và cán bộ, chiến sĩ Bộ đội Biên phòng tỉnh Cao Bằng, em Lý Hồng Hải (xã Phục Hòa, tỉnh Cao Bằng) đã tốt nghiệp Đại học Ngoại thương với tấm bằng xuất sắc và hiện đang du học Trung Quốc; em Đàm Thúy Mai (xã Phục Hòa, tỉnh Cao Bằng) đã thực hiện được ước mơ học đại học. Ảnh: Bích Nguyên

Trong nhiều năm qua, Chương trình “Nâng bước em tới trường-Con nuôi đồn Biên phòng” được Bộ đội Biên phòng triển khai rộng khắp. Hàng nghìn trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn được hỗ trợ thường xuyên hằng tháng từ 500 nghìn đến 1 triệu đồng, hoặc được trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng tại các đồn Biên phòng. Nhiều em từ nguy cơ bỏ học đã tiếp tục đến trường. Chương trình có sự đóng góp từ quỹ lương của bộ đội. Dù nhiều đơn vị Biên phòng vẫn có những đồng chí hoàn cảnh còn khó khăn, nhưng vì tình yêu nhân dân, tình yêu biên giới, cán bộ, chiến sĩ Biên phòng vẫn tự nguyện trích một phần thu nhập để giúp các em nhỏ.

Những việc làm bình dị ấy có sức thuyết phục lớn hơn mọi lời diễn giải. Khi một em nhỏ vùng biên được tiếp tục đến lớp, khi một đứa trẻ mồ côi có thêm điểm tựa từ những người lính, khi một gia đình trong hoạn nạn tìm lại niềm tin, thì quyền trẻ em không còn là khái niệm xa vời. Quyền ấy trở thành bữa cơm, cuốn vở, con đường đến trường và tương lai của một con người.

Bảo đảm quyền trẻ em là hành trình lâu dài. Nhà nước có trách nhiệm hoàn thiện pháp luật, ưu tiên nguồn lực, xây dựng hệ thống bảo vệ. Nhà trường có trách nhiệm giáo dục, phát hiện nguy cơ. Cộng đồng có trách nhiệm lên tiếng trước cái xấu, cái ác. Gia đình phải là nơi đầu tiên bảo vệ trẻ em khỏi bạo lực, xâm hại và sự lôi kéo của kẻ xấu.

Những vụ việc đau lòng cần được nhìn thẳng, xử lý nghiêm và rút kinh nghiệm để hệ thống bảo vệ trẻ em ngày càng tốt hơn. Nhưng không thể vì một vài hiện tượng tiêu cực mà phủ nhận cả quá trình, càng không thể lợi dụng nỗi đau của trẻ em để phục vụ mưu đồ chính trị. Sự thật về quyền trẻ em ở Việt Nam nằm trong pháp luật, đường dây nóng 111, các lớp học vùng cao và bước chân thầm lặng của người lính Biên phòng.

Diệp Chi

Nguồn Biên Phòng : https://bienphong.com.vn/viet-nam-no-luc-bao-dam-quyen-tre-em-post504188.html