Thông tin được ông Nguyễn Phong Nhã, Phó Cục trưởng Cục Viễn thông (Bộ Khoa học và Công nghệ) chia sẻ tại phiên thảo luận “5G, Cáp quang biển và Viễn thông vệ tinh) trong khuôn khổ Diễn đàn Global Gateway EU – Việt Nam.
Chỉ ra kết nối không còn chỉ là hạ tầng đơn thuần mà đã trở thành tài sản chiến lược, đóng vai trò nền tảng cho an ninh quốc gia, tăng trưởng kinh tế và chủ quyền số, lãnh đạo Cục Viễn thông chia sẻ sắp tới Việt Nam sẽ tập trung vào ba trụ cột cốt lõi: mạng 5G, hệ thống cáp quang biển và kết nối vệ tinh.
Ông Nguyễn Phong Nhã, Phó Cục trưởng Cục Viễn thông cho biết Việt Nam đã đạt được những tiến triển đáng kể trong triển khai hạ tầng 5G trên phạm vi toàn quốc. Ảnh: Du Lam
“Việt Nam đã đạt được những tiến triển đáng kể trong triển khai hạ tầng 5G trên phạm vi toàn quốc, tính đến tháng 2/2026 toàn quốc đã triển khai gần 40.000 trạm, phủ sóng 90% dân số với gần 23 triệu thuê bao 5G”, ông Nguyễn Phong Nhã thông tin.
Việt Nam hiện có 5 doanh nghiệp di động, 6 doanh nghiệp MVNO với 120 triệu thuê bao di động băng rộng với tốc độ download là 188 Mb/s đứng thứ 14 thế giới; 25 triệu thuê bao FTTH với tốc độ download là 288 Mb/s đứng thứ 9 trên thế giới; tỷ lệ hộ gia đình có cáp quang là 85%.
Về mục tiêu sắp tới, ngoài đạt vùng phủ 5G 100% dân số vào năm 2030, sẽ đẩy mạnh các dịch vụ ứng dụng viễn thông như ứng dụng trong nhà máy sản xuất thông minh; hệ thống giao thông thông minh, cảng biển thông minh và y tế số thông qua công nghệ chia lát mạng (network slicing) và mạng 5G riêng (private 5G).
Về mạng lưới cáp quang biển, đây được xác định là "xương sống" kết nối quốc tế. Hiện Việt Nam tham gia 6 tuyến cáp biển với tổng dung lượng 80 Tb/s và đang tiếp tục đầu tư các tuyến mới.
Tuy nhiên, trọng tâm chiến lược đang dịch chuyển từ việc tăng dung lượng sang đảm bảo tính an toàn và quyền chủ động.
Việt Nam đang đa dạng hóa các tuyến để giảm rủi ro phụ thuộc và tăng khả năng dự phòng, đồng thời tăng cường sở hữu và tham gia sâu vào các mô hình liên danh quốc tế.
Về kết nối vệ tinh và mạng phi mặt đất (NTN - Non-Terrestrial Networks), đây là giải pháp bù đắp khoảng trống tại các vùng sâu, vùng xa và biển đảo.
Theo ông Nguyễn Phong Nhã, trong tháng 2/2026, Cục Viễn thông đã cấp phép thử nghiệm 5 năm cho dịch vụ vệ tinh Starlink của SpaceX với 600.000 thuê bao.
Việc tích hợp vệ tinh vào kiến trúc kết nối quốc gia không chỉ giúp giúp mở rộng vùng phủ tại các khu vực chưa được phục vụ đầy đủ mà còn nâng cao khả năng ứng phó thiên tai.
Đại diện Cục Viễn thông nhấn mạnh, việc nâng cấp quan hệ đối tác chiến lược toàn diện với EU vào đầu năm 2026 là cơ hội lớn để thúc đẩy hợp tác về chính sách, quản lý nhà nước và xây dựng hạ tầng bền vững, đáp ứng nhu cầu phát triển của thị trường số tương lai.
Một nửa mạng lõi của Viettel được vận hành bằng thiết bị tự nghiên cứu, sản xuất
Các diễn giả tham gia phiên thảo luận đến từ những nhà cung cấp quốc tế như Ericsson, Nokia, Thales đến nhà mạng trong nước như VNPT, Viettel đều đồng tình rằng việc đảm bảo an toàn, an ninh cho hạ tầng 5G, cáp quang biển và vệ tinh là vô cùng quan trọng.
Các diễn giả tham gia thảo luận chiều 24/3 tại Hà Nội. Ảnh: Du Lam
Bà Rita Mokbel, Tổng Giám đốc Ericsson Việt Nam nhấn mạnh an ninh, an toàn không thể là nỗ lực đơn lẻ mà cần có sự phối hợp của tập thể.
Sáng kiến Liên minh Công nghệ Tin cậy (Trusted Tech Alliance) ra đời để xây dựng hệ sinh thái an toàn từ chất bán dẫn đến trí tuệ nhân tạo (AI), với sự tham gia của 15 doanh nghiệp công nghệ.
Với mạng 5G và 6G, khả năng cảm biến và định vị đòi hỏi bảo mật từ khâu thiết kế (security by design) xuyên suốt vòng đời, bám sát các tiêu chuẩn 3GPP và ETSI.
Trong khi đó, ông Hiro Miura, Trưởng bộ phận Mạng di động khu vực Đông Nam Á, Tập đoàn Nokia chia sẻ công ty đang thúc đẩy cái gọi là "mạng lượng tử an toàn", đảm bảo trang bị bảo mật trên toàn bộ các lớp để chống chịu trước các cuộc tấn công lượng tử.
Dưới góc độ nhà mạng trong nước, ông Nguyễn Quốc Khánh - Phó Trưởng Ban Công nghệ, Tập đoàn Bưu chính viễn thông (VNPT) chỉ ra, khi chuyển đổi sang mạng 5G, các công nghệ trên nền tảng cloud, kết hợp với ứng dụng công nghệ điện toán biên và xử lý dữ liệu sẽ mở ra vô số điểm chạm.
Do đó, việc đảm bảo an toàn cho hạ tầng, khách hàng và người dùng là yếu tố vô cùng quan trọng. VNPT cũng hướng đến thực hành Zero Trust và bảo mật từ khâu thiết kế.
Đối với Viettel, nhà mạng này đang áp dụng các khung quản trị rủi ro khi xây dựng mạng lưới viễn thông một cách toàn diện, từ khâu thiết lập chính sách đến thiết kế mạng, đến đầu tư mua sắm, đến triển khai, và đặc biệt là vận hành khai thác.
Theo ông Hà Minh Tuấn, Trưởng Ban Kỹ thuật, Tập đoàn Viettel dẫn ví dụ về khâu mua sắm như một minh chứng. "Tiêu chí an ninh, an toàn, xuất xứ, nguồn gốc, tiêu chuẩn chất lượng là tiêu chí bắt buộc và được thể chế hóa thành các cái hợp đồng", ông nói.
Chia sẻ quan điểm "cần phải làm chủ để đảm bảo an ninh quốc gia", đại diện Viettel tiết lộ một nửa mạng lõi của nhà mạng đang được vận hành bằng các thiết bị tự nghiên cứu, sản xuất.
Đó chính là chính sách của Viettel khi thiết kế, triển khai đảm bảo an ninh, an toàn mạng lưới viễn thông của mình, nhất là mạng 5G.
Du Lam