Trao đổi trước thềm kỷ niệm 10 năm thiết lập quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện (2016 - 2026) và nhân chuyến thăm cấp Nhà nước tới Ấn Độ của Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, Chủ tịch nước Tô Lâm từ ngày 5 đến 7/5 theo lời mời của Thủ tướng Narendra Modi, Giáo sư Pant cho biết trong 10 năm qua, quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Ấn Độ đã phát triển mạnh mẽ, ngày càng đi vào chiều sâu và toàn diện hơn.
Vượt ra ngoài khuôn khổ song phương truyền thống
Theo Giáo sư Pant, từ khuôn khổ hợp tác song phương giữa hai quốc gia tại châu Á, quan hệ hai nước đã mở rộng thành sự gắn kếtquan hệ đối tác giữa hai nước đã vượt ra ngoài phạm vi hợp tác song phương giữa hai quốc gia châu Á để tiến tới sự gắn kết chặt chẽ hơn dựa trên tầm nhìn chung về trật tự khu vực, đặc biệt trong khuôn khổ Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương tự do và rộng mở.
Ông nhận định hợp tác kinh tế đang có đà tăng trưởng tích cực, trong đó Việt Nam giữ vai trò ngày càng quan trọng trong chính sách Hành động hướng Đông của Ấn Độ và nổi lên là một trong những đối tác thương mại hàng đầu của Ấn Độ trong ASEAN.
Theo học giả Ấn Độ, quốc phòng và an ninh vẫn là một trong những trụ cột quan trọng nhất trong quan hệ song phương suốt thập kỷ qua. Những tiến triển nổi bật bao gồm tăng cường phối hợp về an ninh khu vực, cung ứng tàu hải quân, diễn tập chung và mở rộng hợp tác hậu cần.
Bên cạnh đó, giao lưu nhân dân cũng phát triển ổn định, góp phần củng cố nền tảng xã hội cho quan hệ song phương lâu dài.
Yếu tố quan trọng đối với ổn định khu vực
Trong bối cảnh khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương đang chứng kiến những thay đổi sâu sắc, Giáo sư Pant cho rằng quan hệ Việt Nam - Ấn Độ là nhân tố quan trọng trong việc duy trì ổn định và cân bằng khu vực.
Khi cạnh tranh giữa các nước lớn ngày càng gia tăng và trật tự toàn cầu có nhiều chuyển dịch, các mối quan hệ đối tác giữa những quốc gia cùng chí hướng như Việt Nam và Ấn Độ có ý nghĩa thiết yếu nhằm duy trì một môi trường khu vực tự do, rộng mở và không chịu sức ép bá quyền.
Ông nhấn mạnh việc hai nước liên tục nâng tầm quan hệ từ tính biểu tượng sang thực chất đã góp phần củng cố ổn định khu vực, thúc đẩy hợp tác và cân bằng tác động từ cạnh tranh giữa các cường quốc.
Nâng mức độ “tham vọng hợp tác” song phương
Nhìn về tương lai, Giáo sư Pant cho rằng một trong những cơ hội cũng là mục tiêu lớn nhất là nâng mức độ tham vọng trong quan hệ song phương. Theo ông, các cơ chế hợp tác truyền thống và mô hình toàn cầu hóa thông thường đang chịu nhiều sức ép, đòi hỏi hai bên phải tìm kiếm những hướng hợp tác mới.
Dù hợp tác kinh tế đã tăng trưởng, ông nhận định kết quả hiện nay vẫn chưa tương xứng với tiềm năng. Ông kêu gọi tăng cường kết nối kinh tế, đặc biệt giữa các doanh nghiệp nhỏ và vừa, đồng thời thúc đẩy liên kết công nghiệp, trao đổi học thuật, hợp tác truyền thông và gắn kết sâu hơn giữa các cơ sở nghiên cứu.
Giáo sư Pant cũng nhấn mạnh rằng trao đổi sinh viên, đối thoại truyền thông và sự gắn kết bền vững giữa các thể chế sẽ tạo dựng nền tảng dài hạn vững chắc hơn, giúp hai nước duy trì tự chủ chiến lược và ứng phó hiệu quả hơn với những bất định quốc tế trong những năm tới.
Cơ hội bứt phá từ chuyến thăm
Đánh giá về chuyến thăm sắp tới của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Giáo sư Pant cho rằng đây là chuyến thăm có ý nghĩa rất quan trọng.
Theo ông, ngoài yếu tố biểu tượng, chuyến thăm tái khẳng định cam kết của Việt Nam trong việc tăng cường quan hệ với Ấn Độ. Đây cũng là cơ hội để hai nước cùng nhìn lại những thành tựu đã đạt được, thẳng thắn chỉ ra các thách thức, từ đó nhấn mạnh nhu cầu tăng cường phối hợp ở cấp cao nhất.
Ông cho rằng các cuộc trao đổi trực tiếp giữa lãnh đạo cấp cao tiếp tục đóng vai trò then chốt trong việc củng cố lòng tin và định hình hợp tác tương lai.
Giáo sư Pant nhấn mạnh chuyến thăm sẽ góp phần tái khẳng định quyết tâm của cả hai nước trong việc cùng nhau xử lý hiệu quả các thách thức phía trước, đồng thời tận dụng những cơ hội mới nảy sinh từ các biến động toàn cầu.
Ngọc Thúy-Quang Trung