Chiều 21-5, TAND TP Hà Nội tiếp tục xét xử sơ thẩm cựu Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến và 9 bị cáo khác trong vụ án sai phạm tại Dự án cơ sở 2 Bệnh viện Bạch Mai, Bệnh viện Hữu Nghị Việt Đức.
HĐXX nghe các luật sư và bị cáo trình bày quan điểm bào chữa. Đối đáp lại quan điểm bào chữa của các luật sư, bị cáo, đại diện VKS khẳng định không ai cấm lựa chọn tư vấn nước ngoài.
Đại diện VKS tại phiên tòa. Ảnh: Hoàng Huy
Vấn đề ở đây là việc tổ chức thực hiện lựa chọn tư vấn không đúng quy định hiện hành dẫn đến loạt sai phạm tiếp sau, hợp đồng được ký kết nhưng không thanh toán được, không giải ngân được. Sai phạm của các bị cáo ở từng khâu tạo nên hậu quả tổng thể dự án bị đình trệ kéo dài.
Về lãng phí, Nhà nước có 1 khoản đầu tư giao cho SCIC quản lý, nguồn vốn này bình thường được gửi ở các ngân hàng. Sau khi có chủ trương đầu tư 2 dự án thì số tiền này được chuyển về cho Bộ Y tế (cụ thể là Ban YTTĐ).
Quá trình thực hiện dự án, các sai phạm của bị cáo dẫn đến hợp đồng không thanh toán được, nhà thầu dừng thi công, dự án bị kéo dài. Toàn bộ hậu quả này xuất phát từ hành vi trái pháp luật của các bị cáo
“Các bị cáo không thể ngụy biện vốn đầu tư đưa vào vẫn ở đấy” – đại diện VKS nhấn mạnh.
Đây là là vốn Nhà nước hạch toán theo luật ngân sách, là khoản đầu tư Nhà nước để thực hiện việc đầu tư khai thác sử dụng, không phải là tài sản cá nhân. Việc thực hiện hành vi trái pháp luật của các bị cáo dẫn đến vốn nhà nước bị sử dụng không đúng mục đích, tiền đưa vào đứng im, không thể khai thác hoạt động của 2 cơ sở bệnh viện.
“Một số luật sư nói là khách sạn 5 sao, 7 sao nhưng hiện nay, vẫn chưa có khách vào ở, vẫn cỏ mọc xung quanh. Người dân bình thường cũng thấy bức xúc trước hậu quả lãng phí, nguồn lực từ hành vi trái pháp luật của các bị cáo.” – đại diện VKS nói.
Các luật sư tham gia phiên tòa. Ảnh: Hoàng Huy
Sau này, Chính phủ ban hành Nghị quyết 34, hệ thống cơ quan bộ ngành cùng tham mưu tháo gỡ khó khăn, tháo gỡ hậu quả từ hành vi của các bị cáo nhằm triển khai tiếp dự án, đưa bệnh viện vào sử dụng. Càng để hậu quả lãng phí càng lớn và “đây không phải kinh doanh tiền”.
Đại điện VKS khẳng định VKS và các cơ quan tiến hành tố tụng xác định có đầy đủ cơ sở pháp lý xác định là hậu quả về thất thoát và lãng phí.
Tội phạm về lãng phí đã được quy định trong BLHS. Thông tư ban hành gần đây được đúc kết từ thực tiễn các vụ án và thống nhất hướng dẫn các địa phương cách tính thiệt hại khi có vụ án tương tự chứ không phải là 2025 mới có quy định về lãng phí.
Theo cáo buộc, các bị cáo có hành vi sai phạm trong quá trình thực hiện 2 dự án dẫn đến dự án bị đình trệ, kéo dài, không đạt được mục tiêu đề ra, gây thất thoát 70 tỉ đồng, lãng phí tài sản nhà nước 733 tỉ đồng.
Về xác định lãng phí, từ năm 2014-2017, Tổng Công ty Đầu tư và kinh doanh vốn nhà nước SCIC đã tạm ứng kinh phí cho Ban Y tế trọng điểm để thực hiện 2 dự án. Để có khoản tiền này, SCIC đã phải tất toán trước hạn một số khoản tiền gửi. Do đó, xác định hậu quả lãng phí là số tiền lãi thiệt hại (145 tỉ đồng), tính trên cơ sở lãi suất thấp nhất của các khoản tiền gửi.
Ngoài ra, giá trị vốn đầu tư đã tạm ứng, thanh toán cho 2 dự án trong thời gian dừng thi công là 5.000 tỉ đồng. CQĐT xác định hậu quả lãng phí là tiền lãi đối với khoản 5.000 tỉ đồng này, bằng 588 tỉ đồng.
BÙI TRANG