VKSND tỉnh Đồng Nai chủ động thực thi Nghị quyết số 205/2025/QH15, ngăn chặn thất thoát tài sản công

3 giờ trướcBài gốc

Hình ảnh một buổi họp án của Phòng 9 VKSND tỉnh Đồng Nai dưới sự chủ trì của đồng chí Viện trưởng Nguyễn Quốc Hân.

Từ một vụ án dân sự phát lộ nguy cơ thất thoát đất công

Đầu năm 2026, TAND tỉnh Đồng Nai xét xử sơ thẩm một vụ án tranh chấp quyền sử dụng đất giữa các cá nhân. Bề ngoài, đây là một tranh chấp dân sự thông thường, phát sinh từ giao dịch chuyển nhượng đất nhiều năm trước. Tuy nhiên, trong quá trình thực hành quyền công tố và kiểm sát việc giải quyết vụ án, VKSND tỉnh Đồng Nai đã phát hiện chi tiết có ý nghĩa đặc biệt: diện tích đất được cấp Giấy chứng nhận vượt quá diện tích chuyển nhượng ban đầu, trong đó có phần đất thuộc quỹ đất công do Nhà nước quản lý.

Theo nội dung bản án sơ thẩm số 02/2026/DS-ST ngày 6/1/2026 của TAND tỉnh Đồng Nai, diện tích đất được cấp lên tới 94,8m², trong khi giao dịch ban đầu chỉ thể hiện 60m². Phần chênh lệch 34,8m² được xác định là đất công. Đây không chỉ là con số chênh lệch đơn thuần, mà là dấu hiệu cho thấy quá trình cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã có sai sót.

Trong nhiều vụ án dân sự về đất đai, tranh chấp thường xoay quanh ranh giới, diện tích, quyền sử dụng giữa các bên. Nhưng khi xuất hiện yếu tố đất công - tài sản thuộc sở hữu toàn dân do Nhà nước đại diện chủ sở hữu - thì bản chất vụ việc đã thay đổi. Vấn đề không còn dừng lại ở quyền lợi giữa các cá nhân, mà liên quan trực tiếp đến lợi ích công.

Đất đai là nguồn tài nguyên đặc biệt quan trọng. Mỗi mét vuông đất công đều gắn với trách nhiệm quản lý của Nhà nước và quyền lợi của cộng đồng. Nếu phần diện tích 34,8m² này không được làm rõ tại phiên tòa, không được nhận diện trong quá trình kiểm sát, nguy cơ hợp thức hóa đất công trong Giấy chứng nhận của cá nhân hoàn toàn có thể xảy ra.

Bản án sơ thẩm đã làm rõ tính chất của phần đất công, nhưng bản án chỉ giải quyết quan hệ tranh chấp giữa các đương sự. Câu chuyện quản lý và bảo vệ tài sản công cần một bước xử lý tiếp theo, mang tính chủ động và toàn diện hơn. Chính tại điểm này, vai trò của VKSND tỉnh Đồng Nai trong thực hiện Nghị quyết số 205/2025/QH15 của Quốc hội được thể hiện rõ nét.

Nhanh chóng triển khai Nghị quyết số 205/2025/QH15 của Quốc hội để bảo vệ tài sản công

Trên cơ sở kết quả xét xử sơ thẩm và các tài liệu thu thập được, VKSND tỉnh Đồng Nai đã ban hành văn bản kiến nghị theo tinh thần Nghị quyết số 205/2025/QH15 của Quốc hội, yêu cầu UBND phường Long Khánh kiểm tra, xử lý phần diện tích đất công bị cấp chồng lấn; thực hiện các biện pháp thu hồi, khôi phục hiện trạng và chấn chỉnh công tác quản lý đất đai theo quy định.

Điểm đáng chú ý là nội dung kiến nghị không chỉ dừng lại ở việc xử lý phần diện tích 34,8m² trong vụ án cụ thể. VKSND tỉnh Đồng Nai còn yêu cầu UBND phường Long Khánh rà soát toàn bộ các khu đất công thuộc phạm vi quản lý trên địa bàn, nhằm kịp thời phát hiện và ngăn ngừa nguy cơ thất thoát đất công trong những trường hợp tương tự.

Kiểm sát viên Phòng 9 VKSND tỉnh Đồng Nai tham gia một phiên tòa dân sự.

Việc mở rộng phạm vi kiến nghị cho thấy cách tiếp cận chủ động và mang tính hệ thống. Nếu chỉ xử lý phần diện tích đã phát lộ trong vụ án mà không kiểm tra tổng thể quỹ đất công, nguy cơ sai sót tương tự có thể tiếp diễn. Bằng việc yêu cầu rà soát toàn diện, văn bản kiến nghị đã vượt khỏi khuôn khổ một vụ việc cụ thể, trở thành biện pháp phòng ngừa chung đối với công tác quản lý đất công trên địa bàn phường Long Khánh.

Không dừng lại ở cấp cơ sở, qua vụ việc này, VKSND tỉnh Đồng Nai còn đề nghị Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Nai chỉ đạo UBND phường Long Khánh thực hiện đúng Công văn số 987/UBND-KTNS ngày 20/1/2026 của UBND tỉnh Đồng Nai về việc rà soát, chấn chỉnh công tác quản lý và sử dụng các khu đất, thửa đất công trên địa bàn tỉnh. Nội dung này cho thấy kiến nghị không chỉ tác động đến một phường, mà gắn trực tiếp với chủ trương siết chặt quản lý đất công trên phạm vi toàn tỉnh.

Việc viện dẫn và đề nghị thực hiện nghiêm Công văn của UBND tỉnh đã nâng tầm kiến nghị theo Nghị quyết số 205/2025/QH15 của Quốc hội từ phạm vi xử lý hậu quả sang phạm vi củng cố kỷ cương quản lý nhà nước. Một diện tích đất công bị cấp sai trở thành cơ sở để rà soát, chấn chỉnh toàn bộ quy trình quản lý, sử dụng đất công tại địa phương.

Ở góc độ thực thi Nghị quyết số 205/2025/QH15 của Quốc hội về việc thí điểm Viện kiểm sát nhân dân khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ quyền dân sự của các chủ thể là nhóm dễ bị tổn thương hoặc bảo vệ lợi ích công, vụ việc tại Đồng Nai cho thấy một hướng triển khai mới: bảo vệ lợi ích công gắn với tài sản công - lĩnh vực đất đai.

Khác với các vụ việc liên quan đến quyền nhân thân của người yếu thế, ở đây lợi ích bị xâm phạm là lợi ích chung của Nhà nước. Nếu không có sự vào cuộc kịp thời của cơ quan Kiểm sát, phần đất công có thể tiếp tục tồn tại trong giấy chứng nhận của cá nhân, phát sinh hệ quả pháp lý phức tạp về sau như chuyển nhượng, thế chấp, thừa kế.

Bằng việc ban hành kiến nghị kịp thời, VKSND tỉnh Đồng Nai đã thể hiện rõ tinh thần chủ động, không chờ đợi phát sinh khiếu kiện mới xử lý. Đây là bước chuyển từ tư duy “giải quyết hậu quả” sang “phòng ngừa nguy cơ”.

Nghị quyết số 205/2025/QH15 của Quốc hội đã trao cho ngành Kiểm sát công cụ pháp lý để không chỉ kiểm sát việc giải quyết vụ án, mà còn chủ động bảo vệ lợi ích công khi phát hiện dấu hiệu xâm phạm. Trong lĩnh vực đất đai - nơi vốn tiềm ẩn nhiều nguy cơ sai phạm và thất thoát tài sản nhà nước - việc vận dụng hiệu quả công cụ này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.

Một diện tích 34,8m² có thể không lớn về mặt diện tích, nhưng nếu nhìn rộng hơn, đó là thước đo trách nhiệm trong quản lý tài sản công. Khi mỗi sai sót đều được nhận diện và xử lý kịp thời, hiệu lực quản lý nhà nước được củng cố, niềm tin của Nhân dân đối với pháp luật được tăng cường.

Từ thực tiễn vụ việc tại tỉnh Đồng Nai, có thể thấy việc thực hiện Nghị quyết số 205/2025/QH15 của Quốc hội không chỉ dừng lại ở những vụ việc mang tính an sinh xã hội, mà còn mở rộng sang các lĩnh vực cốt lõi của quản lý nhà nước. Khi kiến nghị của Viện kiểm sát không chỉ xử lý một phần đất cụ thể mà còn thúc đẩy rà soát toàn diện quỹ đất công trên địa bàn, giá trị của nó vượt ra ngoài khuôn khổ một bản án.

Vụ án dân sự đã khép lại tại phiên tòa. Nhưng hành trình bảo vệ lợi ích công chỉ thực sự bắt đầu khi cơ quan kiểm sát chủ động hành động. Trong vụ việc này, VKSND tỉnh Đồng Nai đã cho thấy Nghị quyết số 205/2025/QH15 của Quốc hội không phải là một quy định mang tính hình thức, mà là cơ sở pháp lý để bảo vệ từng mét vuông tài sản thuộc sở hữu toàn dân - bằng sự chủ động, trách nhiệm và tầm nhìn dài hạn.

Trân Định - Việt An

Nguồn BVPL : https://baovephapluat.vn/vien-kiem-sat-nhan-dan-bao-ve-loi-ich-cong-nguoi-yeu-the/vksnd-tinh-dong-nai-chu-dong-thuc-thi-nghi-quyet-so-205-2025-qh15-ngan-chan-that-thoat-tai-san-cong-194423.html