Ngày 15-1, nguồn tin của PLO cho biết VKSND Tối cao đã có quyết định kháng nghị theo thủ tục giám đốc thẩm đối với bản án hành chính phúc thẩm số 338/2024/HC-PT (bản án số 338) ngày 17-9-2024 của TAND Cấp cao tại Đà Nẵng (cũ).
Thu hồi hai căn nhà, cấp một thửa đất tái định cư
Theo hồ sơ, ngày 30-8-2016, UBND TP Buôn Ma Thuột (cũ), tỉnh Đắk Lắk ban hành quyết định thu hồi gần 300m² đất ở của chị em bà Trần Thị Thanh Thủy (ngụ phường Tân An, tỉnh Đắk Lắk) để làm dự án đường Đông Tây.
Tuyến đường đi qua đất của chị em bà Thủy. Ảnh: L.V
Tại thời điểm thu hồi, phần đất của chị em bà Thủy có hai căn nhà ở riêng biệt. Trong đó, phần đất và nhà của bà Thủy có diện tích hơn 180m², phần đất và căn của bà Trần Thị Thu (em gái bà Thủy) có diện tích 111m².
Dù bị thu hồi hai căn nhà nhưng chị em bà Thủy chỉ được cấp một thửa đất tái định cư. Vì vậy, chị em bà Thủy khởi kiện vụ án hành chính để đòi thêm một thửa đất tái định cư. Đồng thời, chị em bà Thủy yêu cầu UBND TP Buôn Ma Thuột phê duyệt giá đất tái định cư theo giá đất năm 2016.
Bản án sơ thẩm số 25/2022/HC-ST ngày 9-5-2022 của TAND tỉnh Đắk Lắk tuyên buộc UBND TP Buôn Ma Thuột phải giao cho chị em bà Thủy thêm một thửa đất tái định cư khác, áp giá đất tái định cư theo năm 2016.
Thực hiện bản án trên, năm 2023, UBND TP Buôn Ma Thuột đã giao thêm một thửa đất tái định cư có diện tích 100m² cho gia đình bà Thủy.
Tuy nhiên, UBND TP Buôn Ma Thuột lại áp giá đất năm 2023, mức 11 triệu đồng/m². Vì vậy, chị em bà Thủy tiếp tục khởi kiện, yêu cầu tính giá đất tái định cư theo năm 2016.
Ngày 17-4-2024, TAND tỉnh Đắk Lắk ban hành bản án hành chính sơ thẩm số 56/2024/HC-ST, chấp nhận yêu cầu khởi kiện của chị em bà Thủy. Tòa buộc UBND TP Buôn Ma Thuột ban hành lại quyết định giao đất tái định cư, thu tiền sử dụng đất theo giá năm 2016.
Sau đó, UBND TP Buôn Ma Thuột kháng cáo bản án nói trên, yêu cầu thu tiền sử dụng đất theo giá đất năm 2023.
Ngày 17-9-2024, TAND Cấp cao tại Đà Nẵng xử phúc thẩm, ban hành bản án số 338/2024/HC-PT, sửa bản án hành chính sơ thẩm của TAND tỉnh Đắk Lắk.
Theo đó, tòa chấp nhận kháng cáo của UBND TP Buôn Ma Thuột, bác yêu cầu khởi kiện của chị em bà Thủy.
Nhận định của VKSND Tối cao
Theo quyết định kháng nghị của VKSND Tối cao, việc UBND TP Buôn Ma Thuột không cấp đất đủ hai thửa đất tái định cư cho chị em bà Thủy có lỗi hoàn toàn thuộc về UBND TP Buôn Ma Thuột.
Bà Thu (em gái bà Thủy), bị thu hồi hơn 111m² đất ở, được áp giá bồi thường năm 2016 với tổng số tiền hơn 304 triệu đồng (từ hơn 2 triệu đồng đến gần 3 triệu đồng/m², tùy vị trí).
Tuyến đường đi qua đất của chị em bà Thủy giờ đã thông xe. Ảnh: HT
Tuy nhiên, khi giao đất tái định cư, bà Thu bị áp giá nộp tiền sử dụng đất năm 2023 với tổng số tiền hơn 1,1 tỉ đồng (11 triệu đồng/m²).
VKSND Tối cao nhận định việc áp giá này trái với Khoản 4 Điều 86 Luật Đất đai 2013 và Khoản 3 Điều 3 quy định về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi nhà nước thu hồi đất trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk ban hành kèm theo quyết định số 39/2014/QĐ-UBND ngày 10-11-2014 của UBND tỉnh Đắk Lắk.
Theo VKSND Tối cao, khi đền bù về đất, UBND TP Buôn Ma Thuột áp giá đền bù tại thời điểm thu hồi năm 2016. Vì vậy, việc áp giá tiền sử dụng đất tái định cư phải được tính cùng thời điểm năm 2016. Việc UBND TP Buôn Ma Thuột giao đất tái định cư và áp giá năm 2023 là không đúng.
Vẫn theo kháng nghị, tòa án cấp phúc thẩm xác định thời điểm giao thêm một thửa đất tái định cư cho chị em bà Thủy là năm 2023 nên áp dụng giá đất năm 2023 là đúng với Điều 5 Quyết định số 14/2022/QĐ-UBND ngày 15-3-2022 của UBND tỉnh Đắk Lắk.
Tuy nhiên, VKSND Tối cao cho rằng tại Điều 5 Quyết định số 14/2022/QĐ-UBND của UBND tỉnh Đắk Lắk không có nội dung nào về áp giá đất tái định cư như tòa án cấp phúc thẩm nhận định.
VKSND Tối cao cho rằng bản án hành chính phúc thẩm của TAND Cấp cao tại Đà Nẵng áp dụng không đúng quy định của pháp luật. Từ đó, việc sửa bản án hành chính sơ thẩm, bác yêu cầu khởi kiện của chị em bà Thủy về giá đất là trái quy định của pháp luật, ảnh hưởng nghiêm trọng đến quyền lợi của đương sự.
Vì vậy, VKSND Tối cao đề nghị Hội đồng Thẩm phán TAND Tối cao xét xử giám đốc thẩm theo hướng hủy bản án hành chính phúc thẩm của TAND Cấp cao tại Đà Nẵng, giữ nguyên bản án hành chính sơ thẩm số 56/2024/HC-ST ngày 17-4-2024 của TAND tỉnh Đắk Lắk.
Tiền bồi thường không đủ, sẽ được hỗ trợ để mua đất tái định cư
Theo VKSND Tối cao, Khoản 4 Điều 86 Luật Đất đai 2013 quy định về việc bố trí tái định cư như sau: Trường hợp người có đất thu hồi được bố trí tái định cư mà tiền bồi thường, hỗ trợ không đủ để mua một suất tái định cư tối thiểu thì được nhà nước hỗ trợ tiền đủ để mua một suất tái định cư tối thiểu.
Còn Khoản 3 Điều 3 quy định về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk quy định: Giá thu tiền sử dụng đất khi giao đất tái định cư được xác định cùng thời điểm và thống nhất với nguyên tắc và phương pháp xác định giá đất ở cụ thể làm căn cứ bồi thường về đất khi nhà nước thu hồi đất.
TIẾN THOẠI