VNDirect: Cho vay BĐS vẫn là nguồn rủi ro chính cần theo dõi với các ngân hàng khi lãi suất chưa hạ nhiệt

2 giờ trướcBài gốc

LNTT toàn ngành dự báo tăng 18%, ngân hàng lớn dẫn dắt

Dựa trên kế hoạch kinh doanh của các ngân hàng năm 2026, VNDirect trong một báo cáo gần đây dự phóng lợi nhuận trước thuế toàn ngành sẽ tăng 18% trong năm nay. Tăng trưởng tín dụng dự kiến ở mức 17%, thấp hơn nền cao 19% năm 2025 do kiểm soát tín dụng vào các dự án bất động sản (BĐS) rủi ro.

Bức tranh cụ thể dự kiến sự phân hóa. Các ngân hàng có “room” tín dụng lớn như HDBank, VPBank đặt kế hoạch tăng trưởng lợi nhuận trước thuế trên 30%. Bên cạnh đó các ngân hàng lớn có chất lượng tài sản tốt và chi phí dự phòng thấp hơn so với trung bình ngành như ACB, Vietcombank đặt mục tiêu tăng trưởng cao hơn năm trước.

Ngược lại, nhóm có tốc độ tăng trưởng dư nợ cho vay BĐS cao như TPBank, SHB, Techcombank và ngân hàng đang tái cơ cấu như SACOMBANK, Eximbank đặt kế hoạch thận trọng hơn, phản ánh chiến lược ưu tiên kiểm soát chất lượng tài sản.

Tăng trưởng lợi nhuận ngành ngân hàng năm nay được dự báo ở mức 18%. Ảnh: VNDirect

Nhìn chung, các chuyên gia nhận định các ngân hàng tư nhân quy mô lớn sẽ tiếp tục dẫn dắt tăng trưởng lợi nhuận toàn ngành năm nay.

Thực tế, trong quý I/2026, NIM toàn ngành tiếp tục giảm 24 điểm % so với quý trước, phản ánh áp lực chi phí huy động gia tăng trong khi lợi suất tài sản sinh lãi cải thiện chậm hơn.

Trong đó, nhóm ngân hàng quốc doanh như Vietcombank và VietinBank duy trì NIM ổn định hơn nhờ nền tảng CASA cao, qua đó giảm áp lực lên chi phí vốn. Đồng thời, việc đẩy mạnh cho vay trung dài hạn cũng hỗ trợ cải thiện lợi suất tài sản sinh lãi.

Ở chiều ngược lại, nhóm ngân hàng tư nhân quy mô nhỏ chịu ảnh hưởng rõ rệt nhất khi NIM giảm 44 điểm % so với quý trước, do áp lực cạnh tranh huy động và nền tảng CASA hạn chế. Một số ngân hàng tư nhân quy mô lớn cũng có chi phí vốn tăng mạnh sv quý trước do chủ động nâng lãi suất huy động cao hơn mặt bằng chung nhằm chuẩn bị nguồn vốn cho chu kỳ tăng trưởng tín dụng mạnh hơn trong các quý tới như HDBank, VPBank.

Ảnh: VNDirect

Dù vậy, NIM toàn ngành được dự báo sẽ dần cải thiện vào cuối năm khi mặt bằng lãi suất có xu hướng hạ nhiệt và hoạt động thu hồi nợ thường tích cực hơn trong nửa cuối năm. VNDirect kỳ vọng NIM 2026 sẽ duy trì quanh mức 3,1%.

Trong bối cảnh NIM tiếp tục chịu áp lực, thu nhập ngoài lãi, đặc biệt là thu nhập từ phí dịch vụ trong các mảng thanh toán, dịch vụ chứng khoán và ngân hàng đầu tư… được kỳ vọng sẽ đóng vai trò ngày càng quan trọng trong cơ cấu doanh thu của các ngân hàng; đặc biệt là các ngân hàng quy mô lớn.

Nhìn lại 2025, một số nhà băng quy mô lớn với hệ sinh thái toàn diện (HDBank, VPBank, MB, Techcombank) đã ghi nhận mức tăng trưởng doanh thu từ phí dẫn đầu toàn ngành. Các nhà băng này đang từng bước xây dựng hệ sinh thái theo hướng tích hợp dịch vụ trong nội bộ tập đoàn như chứng khoán, bảo hiểm, tài chính tiêu dùng nhằm tối ưu hóa nguồn lực bán chéo, song song mở rộng kết nối với các đối tác bên ngoài (ví điện tử hoặc các cổng thanh toán); qua đó giữ chân khách hàng tốt hơn trong bối cảnh cạnh tranh gay gắt.

Ngoài ra, theo ghi nhận tại mùa Đại hội đồng cổ đông, các ngân hàng có quy mô vốn lớn cũng đang từng bước mở rộng sang các lĩnh vực kinh doanh mới như tài sản số và vàng.

Lãi suất khó có thể giữ ở mức thấp gián tiếp ảnh hưởng lớn tới chất lượng tài sản ngân hàng

Về phía chất lượng tài sản, các chuyên gia chỉ ra rằng tỷ lệ hình thành nợ xấu đang có dấu hiệu gia tăng trở lại trong quý I/2026 cho thấy rủi ro về chất lượng tài sản vẫn còn hiện hữu, đặc biệt ở nhóm ngân hàng vừa và nhỏ như PGBank, Bac A Bank, Saigonbank, Vietbank với tỷ lệ nợ xấu tăng mạnh.

Tỷ lệ hình thành nợ xấu tăng mạnh trong quý I/2026. Ảnh: VNDirect

Tuy nhiên, việc siết chặt tiêu chuẩn tín dụng đối với các dự án BĐS rủi ro cao, cùng với nỗ lực tháo gỡ vướng mắc pháp lý cho các dự án khó khăn và khung pháp lý mới hỗ trợ xử lý nợ xấu, bao gồm Luật hóa nghị quyết 42 với các văn bản hướng dẫn dưới luật cụ thể được ban hành, được kỳ vọng sẽ tăng quyền thu giữ và xử lý tài sản đảm bảo, qua đó rút ngắn thời gian thu hồi nợ và giảm thiểu sự gia tăng nợ xấu.

Một số ngân hàng quy mô lớn với tỷ lệ nợ xấu thấp hơn trung bình ngành như Vietcombank, VietinBank, Techcombank, ACB tiếp tục duy trì chất lượng tài sản vượt trội, qua đó kiểm soát chi phí tín dụng hiệu quả hơn so với nhóm ngân hàng quy mô vừa và nhỏ.

Trong khi đó, các ngân hàng đang trong quá trình tái cơ cấu như SACOMBANK, Eximbank dự kiến sẽ có chi phí dự phòng tăng mạnh để xử lý tài sản tồn đọng và làm sạch bảng cân đối kế toán, chuẩn bị cho giai đoạn tăng trưởng mới.

Nhìn chung, VNDirect cho rằng vẫn cần phải theo dõi chặt chẽ hơn giá năng lượng cũng như tình hình lạm phát trong nước xuất phát từ xung đột địa chính trị tại Trung Đông kéo dài và chưa có dấu hiệu sớm dừng lại. Trong bối cảnh đó, lãi suất sẽ khó có thể giữ ở mức thấp và gián tiếp ảnh hưởng lớn tới chất lượng tài sản của ngân hàng.

Ngoài ra, cũng theo các chuyên gia, cho vay bất động sản vẫn là nguồn rủi ro chính cần theo dõi đối với các ngân hàng trong bối cảnh lãi suất tăng mạnh trong giai đoạn cuối năm 2025 đến nay và vẫn chưa hạ nhiệt, ảnh hưởng đến khả năng trả nợ của khách hàng, đặc biệt là những khách hàng có tỷ lệ đòn bẩy tài chính cao.

Một số ngân hàng như SHB, BVBank, Techcombank, VPBank hiện có tỷ trọng dư nợ BĐS trên tổng quy mô dư nợ ở mức trên 20%. Ảnh: VNDirect

Diên Vỹ

Nguồn Doanh Nhân VN : https://doanhnhanvn.vn/vndirect-cho-vay-bds-van-la-nguon-rui-ro-chinh-can-theo-doi-voi-cac-ngan-hang-khi-lai-suat-chua-ha-nhiet.html