Sống hóa đá, chết bám đá, thành bất tử
Hướng tới kỷ niệm 51 năm Ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/4/1975 - 30/4/2026), trong những ngày tháng Tư lịch sử, dòng người từ khắp mọi miền Tổ quốc lại cùng hành hương về Nghĩa trang Liệt sỹ Quốc gia Vị Xuyên (tỉnh Tuyên Quang). Tại nơi "địa chỉ đỏ" thiêng liêng này, hòa chung niềm tự hào dân tộc là niềm xúc động nghẹn ngào trước hàng ngàn anh linh liệt sỹ đã hy sinh tuổi xuân để giữ vững chủ quyền biên giới.
Khung cảnh Nghĩa trang Liệt sỹ Quốc gia Vị Xuyên trong tháng 4 lịch sử. Ảnh: Lê Hà
Nghĩa trang Liệt sỹ Quốc gia Vị Xuyên được khởi công xây dựng từ năm 1990, là nơi yên nghỉ của gần 2.000 liệt sỹ và một mộ tập thể các liệt sỹ đã hy sinh trong cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc. Nơi đây có một bia đá khắc 9 chữ vàng: “Sống bám đá, chết hóa đá, thành bất tử”. Đây cũng là dòng chữ được khắc trên báng súng của anh hùng liệt sỹ Nguyễn Viết Ninh (người dân tộc Mường, quê ở xã Minh Hòa, huyện Yên Lập, tỉnh Phú Thọ cũ) và là lời thề của thế hệ những người lính đã chiến đấu can trường trên mảnh đất này.
Những phần mộ của các anh hùng liệt sỹ được nhân dân và các đoàn thiện nguyện đến quét dọn, bao sái sạch sẽ thường xuyên. Ảnh: Lê Hà
Sau gần 40 năm xây dựng và trải qua một số lần trùng tu, Nghĩa trang Liệt sỹ Quốc gia Vị Xuyên hiện mang diện mạo mới. Nơi đây là địa chỉ đỏ, sự tri ân, ghi nhớ công ơn đối với những anh hùng trên mọi miền đất nước đã anh dũng hy sinh cho sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, bảo vệ Tổ quốc. Đặc biệt, Nghĩa trang Liệt sỹ Quốc gia Vị Xuyên thực sự trở thành “ngôi nhà chung” của các liệt sỹ đã anh dũng chiến đấu, hy sinh trong cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc và các liệt sỹ thuộc 33 tỉnh, thành.
Nén tâm nhang gắn kết niềm tin và lòng tri ân
Ban Quản lý Nghĩa trang cho biết, những ngày tháng Tư lịch sử, nơi đây đón rất nhiều đoàn khách từ khắp mọi miền Tổ quốc và cả khách quốc tế đến thăm viếng vong linh các anh hùng liệt sỹ đã ngã xuống chủ quyền thiêng liêng của Tổ quốc. Xúc động nhất là hình ảnh những cựu chiến binh đầu bạc về thăm đồng đội, hay lớp trẻ thanh niên lặng lẽ dọn dẹp phần mộ đã tạo nên một không gian ấm áp tình đồng chí, đồng bào.
Người dân từ khắp mọi miền đất nước về thăm viếng, sắp lễ dâng hương tại Nghĩa trang Liệt sỹ Quốc gia Vị Xuyên dịp tháng 4. Ảnh: Văn Thi
Tại đây, chúng tôi gặp nhiều đoàn khách từ các tỉnh miền Nam ra, trong đó có cô Trịnh Thị Mai đến từ Lâm Đồng theo đoàn Chùa thầy Thanh Đức. "Hôm nay cô cùng đoàn gần 100 người đến đây, hiện đang chia nhau từng tốp làm nhiệm vụ riêng như: Bao sái, cắm hoa, sắp lễ dâng lên từng phần mộ với lòng thành kính, mỗi nhành hoa là một lời tri ân gửi đến những người anh hùng đã ngã xuống để biên cương mãi xanh tươi", cô Mai chia sẻ.
Chia sẻ với phóng viên Báo Công Thương, cô Nguyễn Thị Tâm (Hà Nội) không giấu được niềm xúc động: “Cô có người nhà là liệt sỹ hy sinh năm 1968 hiện vẫn chưa tìm được phần mộ, trước kia gia đình cô lúc nào cũng đau đáu tìm kiếm hài cốt của người thân. Nhưng khi đến Nghĩa trang Liệt sỹ Quốc gia Vị Xuyên, thấy những ngôi mộ vô danh được chăm sóc cẩn thận, hương khói ấm áp, cô thấy lòng mình nhẹ nhõm hơn. Cô tin rằng đâu đó giữa những hàng mộ ngay ngắn kia, người thân mình cũng đang được che chở bởi tình yêu thương của nhân dân”.
Cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc đã qua đi, nhưng những chiến công oanh liệt mãi được khắc ghi. Nghĩa trang Liệt sỹ Quốc gia Vị Xuyên hôm nay là nơi “cháy mãi ngọn lửa thiêng”, tôn vinh dòng máu kiên trung, bất khuất của những người con đã hiến dâng thân mình cho non sông. Giữa dòng sông Lô xanh ngắt, bản hùng ca về những người “hóa đá” sẽ còn vang vọng mãi đến mai sau.
Hướng về ngày Thống nhất đất nước 30/4, cùng với các nghĩa trang oai hùng tại miền Nam, Nghĩa trang Liệt sỹ Quốc gia Vị Xuyên nơi địa đầu Tổ quốc rực sáng như một "địa chỉ đỏ" giáo dục truyền thống cách mạng.
Lê Hà