Vụ án lừa đảo 'khu đất vàng' gây thiệt hại hàng trăm tỷ đồng: Nhiều vòng tố tụng hơn 16 năm đến hồi kết

3 giờ trướcBài gốc

Trương Vui và vụ án trăm tỷ

Từ năm 2023 và sau đó, Báo Công an TPHCM (nay là Chuyên đề Công an TPHCM) đã có nhiều bài viết phản ánh về việc TAND tối cao có Quyết định "Không có căn cứ kháng nghị giám đốc thẩm bản án hình sự phúc thẩm ngày 16/12/2022 của TAND cấp cao tại TPHCM", tuyên án bị cáo Trương Vui (nguyên Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần sản xuất - xuất nhập khẩu lâm sản và hàng tiểu thủ công nghệ - Upexim) tù chung thân. Số tiền thiệt hại trong vụ án "khu đất vàng" lên đến hơn 144 tỷ đồng.

Phải nói rằng, vụ án này cho đến khi TAND tối cao đã có Quyết định số 05/2025-QĐ-TA (Hà Nội, ngày 30/5/2025), Quyết định đình chỉ xét xử giám đốc thẩm; bản án hình sự phúc thẩm số 929/2022/HS-PT ngày 16/12/2022 của TAND cấp cao tại TPHCM và Bản án hình sự sơ thẩm số 300/2022/HS-ST ngày 02/7/2022 của TAND TPHCM lúc đó mới có hiệu lực pháp luật. Như vậy, bản án hình sự sơ thẩm do TAND TPHCM tuyên án và bản án phúc thẩm do TAND tối cao tại TPHCM tuyên y án bản án sơ thẩm, đều vạch trần những hành vi vi phạm pháp luật của Trương Vui (Chủ tịch HĐQT, kiêm Tổng Giám đốc Upexim) lừa đảo trong vụ "khu đất vàng" số 4 - 6 đường Hồ Tùng Mậu, Q1 (cũ).

Bị cáo Trương Vui

Theo bản án của TAND TPHCM xét xử sơ thẩm đã tuyên phạt bị cáo Trương Vui tù chung thân với 2 tội danh, đó là "lừa đảo chiếm đoạt tài sản" và "cố ý làm trái quy định của Nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng". Đồng thời, các bị cáo Tống Thị Bích Loan (nguyên Giám đốc Công ty Cổ phần xuất nhập khẩu Biên Hòa - Bihimex) 12 năm tù, Châu Thị Khoa (nguyên Phó Giám đốc kiêm Kế toán trưởng Bihimex) 8 năm tù cùng về tội "cố ý làm trái quy định Nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng" và Nguyễn Thị Mỹ Dung (nhân viên Bihimex) 3 năm tù về tội "thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng".

Theo cáo trạng, năm 2010, UBND TPHCM có chủ trương bán chỉ định nhà, chuyển quyền sử dụng đất tại số 4 - 6 đường Hồ Tùng Mậu, Q1 (cũ) cho Upexim (nơi đây đang là trụ sở của Upexim). Trương Vui họp cùng HĐQT và để Công ty Cổ phần đầu tư, xây dựng, thương mại Tradeco (Công ty Tradeco) tham gia góp vốn hợp tác kinh doanh đầu tư xây dựng dự án Upex - Tra Tower ngay tại địa chỉ trên.

Sau đó, đại hội cổ đông Upexim cũng thống nhất thông qua về việc đầu tư xây dựng dự án. Ngày 26/7/2010, Upexim và Công ty Tradeco ký hợp đồng "Hợp tác kinh doanh". Theo đó, Upexim và Tradeco cùng góp vốn để đầu tư mua nhà đất, xây dựng và khai thác ngôi nhà tại khu đất số 4 - 6 đường Hồ Tùng Mậu. Giá trị khu đất là 120 tỷ đồng, mỗi bên góp 50%. Công ty Tradeco chuyển đủ 60 tỷ đồng cho Upexim. Đến ngày 12/12/2012, Upexim tiếp tục bán thêm 20% giá trị căn nhà trên cho Tradeco và nhận 24 tỷ đồng.

Lợi dụng việc được Công ty Tradeco cho đứng tên, Trương Vui lại đi ký hợp đồng chuyển nhượng căn nhà này cho Công ty Kim Cương Xanh. Sau khi ký kết, phía Công ty Kim Cương Xanh đã chuyển 120 tỷ đồng cho Upexim và Trương Vui. Trong đó, Vui nhận tiền mặt 59 tỷ đồng, nộp vào quỹ của Upexim 11,2 tỷ đồng, còn lại 47,8 tỷ đồng Vui tiêu xài cá nhân.

Với hàng loạt hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng, Trương Vui và các bị cáo trong vụ án còn có hành vi lập hợp đồng khống để rút tiền cho vay. Cụ thể, từ năm 2009 đến 2013, Tống Thị Bích Loan và Châu Thị đã thông đồng với Trương Vui lập 173 hợp đồng mua bán hàng hóa khống giữa Bihimex và Upexim, nhằm rút tiền từ Bihimex cho Upexim vay.

Từ tháng 12/2012 đến tháng 3/2013, Bihimex đã thực hiện 20 hợp đồng mua bán khống trị giá gần 169 tỷ đồng. Đến ngày khởi tố vụ án, Upexim còn nợ Bihimex hơn 144 tỷ đồng và không có khả năng thanh toán. Nguyễn Thị Mỹ Dung (nhân viên Bihimex) đã ký 17 hóa đơn mua hàng, 3 giấy đề nghị thanh toán, 2 phiếu xuất kho, 19 phiếu nhập hàng khống... để Loan thực hiện hành vi gây thiệt hại cho Bihimex hơn 144 tỷ đồng.

Hành vi gian dối gây thiệt hại nặng

Theo Văn bản số 18 mới đây của TAND tối cao, về tội danh, đối với hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản, Công ty Upexim do Trương Vui là đại diện theo pháp luật. Giữa Công ty Upexim và Công ty Tradeco đã ký kết Hợp đồng hợp tác kinh doanh số 002/UPX - TDC/2010 về việc cùng nhau góp vốn để đầu tư mua nhà, đất, xây dựng và khai thác ngôi nhà tại khu đất số 4 - 6 đường Hồ Tùng Mậu.

Việc thỏa thuận, hợp tác kinh doanh được ghi nhận trong Biên bản họp HĐQT của Upexim và thông qua về mặt chủ trương tại Đại hội cổ đông Upexim. Thực hiện hợp đồng hợp tác kinh doanh, Công ty Tradeco đã thực hiện toàn bộ nghĩa vụ theo thỏa thuận giữa các bên. Sau khi được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tại số 4 - 6 Hồ Tùng Mậu cho Công ty Upexim, thì quyền sử dụng thuộc Công ty Upexim và Công ty Tradeco. Theo thỏa thuận giữa Công ty Upexim và Công ty Tradeco, "Công ty Upexim không được mua bán, cầm cố, thế chấp khu đất trên kể từ khi hai bên ký kết hợp đồng này nếu chưa được sự đồng ý bằng văn bản của Tradeco".

Nhà, đất số 4 - 6 Hồ Tùng Mậu, Q1 (cũ)

Thực tế, không có văn bản nào của Công ty Tradeco đồng ý cho Công ty Upexim chuyển nhượng quyền sở hữu nhà và quyền sử dụng đất số 4 - 6 Hồ Tùng Mậu, nhưng Trương Vui đã có những hành vi gian dối như không cho Công ty Cổ phần đầu tư Kim Cương Xanh biết quyền sở hữu nhà và quyền sử dụng đất số 4 - 6 Hồ Tùng Mậu là tài sản hợp tác kinh doanh giữa Upexim và Công ty Tradeco, mà tự ý ký hợp đồng bán tài sản này lại cho Công ty Cổ phần đầu tư Kim Cương Xanh để chiếm đoạt 120 tỷ đồng.

Chưa hết, ngày 12/12/2012, Trương Vui đại diện Công ty Upexim đem căn nhà số 4 - 6 Hồ Tùng Mậu thế chấp vay tiền tại một ngân hàng có chi nhánh tại TPHCM. Hành vi này Vui cũng không thông báo cho phía Công ty Tradeco. Chưa dừng lại, Trương Vui còn tiếp tục ký hợp đồng chuyển nhượng thêm 20% giá trị căn nhà số 4 - 6 Hồ Tùng Mậu cho Công ty Tradeco để chiếm đoạt thêm 24 tỷ đồng. Trong khi đó, Vui cũng không hề cho biết tài sản này đã mang thế chấp vào ngân hàng để vay tiền.

Ngoài ra, Vui biết rõ giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với thửa đất số 50, tờ bản đồ A4 (DC07) tại xã An Phú, H.Thuận An, tỉnh Bình Dương (cũ) đã được cấp mới và quyền sử dụng đất này đang thế chấp vay tiền tại một ngân hàng, nhưng Vui lại tiếp tục sử dụng giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cũ (không còn giá trị) để thế chấp vay tiền tại ngân hàng, chiếm đoạt hơn 6,9 tỷ đồng.

Kháng nghị không có căn cứ

Sau khi Bản án hình sự phúc thẩm số 929/2022/HS-PT ngày 16/12/2022 của TAND cấp cao tại TPHCM có hiệu lực, TAND tối cao nhận được đơn khiếu nại của bị án Trương Vui (lúc này Vui đang ở trong tù). Chánh án TAND tối cao chỉ đạo đơn vị chức năng nghiên cứu xem xét lại toàn bộ hồ sơ vụ án. Tại Thông báo số 409/TB-TA ngày 10/8/2023, TAND tối cao trả lời rằng không có căn cứ để kháng nghị theo thủ tục giám đốc thẩm đối với Bản án hình sự phúc thẩm nêu trên.

Đến ngày 01/12/2023, tại Quyết định kháng nghị giám đốc thẩm số 10/QĐ- VKSTC-V7, Viện trưởng Viện VKND tối cao kháng nghị Bản án hình sự phúc thẩm số 929/2022/HS-PT ngày 16/12/2022 của TAND cấp cao tại TPHCM về phần trách nhiệm dân sự và xử lý vật chứng. Ngay sau khi nhận được kháng nghị, Chánh án TAND tối cao chỉ đạo đơn vị chức năng, Thẩm phán TAND tối cao nghiên cứu kỹ hồ sơ vụ án và nội dung kháng nghị. Hội đồng Thẩm phán TAND tối cao tổ chức phiên họp đề thảo luận, xem xét thận trọng, toàn diện, kỹ lưỡng, chặt chẽ, đầy đủ, khách quan nội dung kháng nghị. Và Hội đồng Thẩm phán TAND tối cao đánh giá nội dung kháng nghị là không có căn cứ.

Tuy nhiên, ngày 29/4/2025, Viện trưởng Viện KSND tối cao ban hành Quyết định số 02/QĐ-VKSTC-V7, rút toàn bộ Quyết định kháng nghị giám đốc thẩm số 10/QĐ-VKSTC-V7 ngày 01/12/2023. Việc Viện KSND tối cao rút kháng nghị giám đốc thẩm là theo đúng thẩm quyền và đúng quy định pháp luật, do đó ngày 30/5/2025, Chánh án TAND tối cao ban hành Quyết định đình chỉ xét xử giám đốc thẩm số 05/2025/QĐ-TA đối với Bản án... Sau khi đình chỉ xét xử giám đốc thẩm, TAND tối cao tiếp tục nhận được đơn khiếu nại của Công ty Upexim và ông Nguyễn Hữu Lãng (do Văn phòng Trung ương Đảng chuyển đến).

Tại Thông báo số 740/2025/TB-TA ngày 23/10/2025, TAND tối cao trả lời cho Công ty Upexim với nội dung: "Tòa án cấp phúc thẩm đã quyết định về phần tội danh, hình phạt, trách nhiệm dân sự và các biện pháp tư pháp khác là có căn cứ, đúng pháp luật, Viện Kiểm sát nhân dân tối cao đã rút kháng nghị và TAND tối cao đã ra Quyết định đình chỉ xét xử giám đốc thẩm đối với vụ án Trương Vui là đúng pháp luật". Ngày 23/10/2025, TAND tối cao có thông báo kết quả giải quyết đơn số 366/TANDTC-V1 gửi Văn phòng Trung ương Đảng.

Cũng theo TAND tối cao, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội, Ban Nội chính Trung ương và Viện KSND tối cao tổ chức cuộc họp vào các ngày 17/10/2025, 21/10/2025 và 27/11/2025 để nghe các cơ quan tố tụng báo cáo về vụ án. Tại các cuộc họp, TAND tối cao đều tham dự đầy đủ và phát biểu quan điểm về việc Tòa án cấp sơ thẩm, Tòa án cấp phúc thẩm đã quyết định về phần tội danh, hình phạt, trách nhiệm dân sự cũng như các biện pháp tư pháp khác là có căn cứ, đúng pháp luật; quan điểm của TAND tối cao thống nhất với quan điểm của Viện KSND tối cao và Bộ Công an. Ý kiến của Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp và Viện trưởng Viện KSND tối cao là việc Viện KSND tối cao rút quyết định kháng nghị giám đốc thẩm đối với vụ án này là có cơ sở, căn cứ, đúng pháp luật.

Như vậy, theo TAND tối cao: "Việc xem xét lại vụ án đã được thực hiện một cách kỹ lưỡng, khách quan, toàn diện, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của các bên liên quan theo đúng quy định của pháp luật. Quá trình giải quyết, TAND tối cao có sự phối hợp với các cơ quan hữu quan".

VĂN TOÀN

Nguồn CA TP.HCM : http://congan.com.vn/song-theo-phap-luat/nhieu-vong-to-tung-hon-16-nam-den-hoi-ket_189493.html